سنایی غزنوی (غزلیات)

'

سنایی غزنوی (غزلیات) از سنایی غزنوی

'

• احسنت و زه ای نگار زیبا
• جمالت کرد جانا هست ما را
• بنده‌ی یک دل منم بند قبای ترا
• باز بر عاشق فروش آن سوسن آزاد را
• باز تابی در ده آن زلفین عالم سوز را
• می ده ای ساقی که می به درد عشق آمیز را
• جاودان خدمت کنند آن چشم سحر آمیز را
• انعم‌الله صباح ای پسرا
• ساقیا می ده که جز می نشکند پرهیز را
• در ده پسرا می مروق را
• چند رنجانی نگارا این دل مشتاق را
• مرد بی حاصل نیابد یار با تحصیل را
• ساقیا دل شد پر از تیمار پر کن جام را
• ساقیا دانی که مخموریم در ده جام را
• من کیم کاندیشه‌ی تو هم نفس باشد مرا
• نیست بی دیدار تو در دل شکیبایی مرا
• ای به بر کرده بی وفایی را
• مرحبا مرحبا برای هلالا
• ای همه خوبی در آغوش شما
• ای ز عشقت روح را آزارها
• ای از بنفشه ساخته بر گل مثالها
• ما باز دگر باره برستیم ز غمها
• فریاد از آن دو چشمک جادوی دلفریب
• از آن می خوردن عشقست دایم کار من هر شب
• ای لعبت صافی صفات ای خوشتر از آب حیات
• دوش مرا عشق تو از جامه برانگیخت
• این رنگ نگر که زلفش آمیخت
• تا نقش خیال دوست با ماست
• از عشق روی دوست حدیثی به دست ماست
• ای مسلمانان مرا در عشق آب بت غیر تست
• ماهرویا در جهان آوازه‌ی تست
• تا گل لعل روی بنمودست
• این چه جمالست و ناز کز تو در ایام تست
• تا هلاک عاشقان از طره‌ی شبرنگ تست
• ماه شب گمرهان عارض زیبای تست
• بر دوزخ هم کفر و هم ایمان تراست
• تا بدیدم بتکده بی بت دلم آتشکدست
• ای صنم در دلبری هم دست و هم دستان تراست
• هر زمان از عشق جانانم وفایی دیگرست
• راه عشق از روی عقل از بهر آن بس مشکلست
• ای پر در گوش من ز چنگت
• توبه‌ی من جزع و لعل و زلف و رخسارت شکست
• زان چشم پر از خمار سرمست
• دوست چنان باید کان منست
• تا خیال آن بت قصاب در چشم منست
• ای جان جهان کبر تو هر روز فزونست
• ای پیک عاشقان گذری کن به بام دوست
• دارم سر خاک پایت ای دوست
• روی تو ای دلفروز گر نه چو ماهست
• گر تو پنداری که جز تو غمگسارم نیست هست
• گر تو پنداری ترا لطف خدایی نیست هست
• کار تو پیوسته آزارست گویی نیست هست
• ای ساقی می بیار پیوست
• سبب عاشقان نه نیکوییست
• نرگسین چشما به گرد نرگس تو تیر چیست
• ماه رویا گرد آن رخ زلف چون زنجیر چیست
• عشق بازیچه و حکایت نیست
• ای پسر عشق را شکایت نیست
• هر کرا درد بی نهایت نیست
• چون درد عاشقی به جهان هیچ درد نیست
• معشوقه از آن ظریفتر نیست
• جام می پر کن که بی جام میم انجام نیست
• جانا بجز از عشق تو دیگر هوسم نیست
• عشق رخ تو بابت هر مختصری نیست
• کار دل باز ای نگارینا ز بازی در گذشت
• سرگران از چشم دلبر دوش چون بر ما گذشت
• زینهاد این یادگار از دست رفت
• عشق ازین معشوقگان بی وفا دل بر گرفت
• هر آن روزی که باشم در خرابات
• تا سوی خرابات شد آن شاه خرابات
• چه خواهی کرد قرایی و طامات
• نخواهم من طریق و راه طامات
• گل به باغ آمده تقصیر چراست
• ای مستان خیزید که هنگام صبوحست
• رازی ز ازل در دل عشاق نهانست
• راه فقرست ای برادر فاقه در وی رفتنست
• دوش رفتم به سر کوی به نظاره‌ی دوست
• اندر دل من عشق تو نور یقینست
• شور در شهر فگند آن بت زنارپرست
• در کوی ما که مسکن خوبان سعتریست
• ای سنایی خواجگی در عشق جانان شرط نیست
• هر که در راه عشق صادق نیست
• ساقیا می ده که جز می عشق را پدرام نیست
• در دل آن را که روشنایی نیست
• دان و آگه باش اگر شرطی نباشد با منت
• نگارینا دلم بردی خدایم بر تو داور باد
• معشوق به سامان شد تا باد چنین باد
• دوش یارم به بر خویش مرا بار نداد
• روزی دل من مرا نشان داد
• تا نگار من ز محفل پای در محمل نهاد
• این نه زلفست آنکه او بر عارض رخشان نهاد
• تا کی کنم از طره‌ی تو فریاد
• ایام چو من عاشق جانباز نیابد
• مرا عشق نگارینم چو آتش در جگر بندد
• کسی کاندر تو دل بندد همی بر خویشتن خندد
• آنکس که ز عاشقی خبر دارد
• دلم با عشق آن بت کار دارد
• آنرا که خدا از قلم لطف نگارد
• با من بت من تیغ جفا آخته دارد
• نور رخ تو قمر ندارد
• آنی که چو تو گردش ایام ندارد
• تا لب تو آنچه بهتر آن برد
• منم که دل نکنم ساعتی ز مهر تو سرد
• زلف پر تابت ما در تاب کرد
• عاشقی تا در دل ما راه کرد
• سوال کرد دل من که دوست با تو چه کرد
• روی خوبت نهان چه خواهی کرد
• ناز را رویی بباید همچو ورد
• ای کم شده وفای تو این نیز بگذرد
• صحبت معشوق انتظار نیرزد
• عشق آن معشوق خوش بر عقل و بر ادراک زد
• خوبت آراست ای غلام ایزد
• زهی مه رخ زهی زیبا بنامیزد بنامیزد
• زهی چابک زهی شیرین بنامیزد بنامیزد
• چه رنگهاست که آن شوخ دیده نامیزد
• دگر گردی روا باشد دلم غمگین چرا باشد
• معشوق که او چابک و چالاک نباشد
• هر دل که قرین غم نباشد
• در مهر ماه زهدم و دینم خراب شد
• از دوست به هر جوری بیزار نباید شد
• دل به تحفه هر که او در منزل جانان کشد
• ما را ز مه عشق تو سالی دگر آمد
• بر مه از عنبر معشوق من چنبر کند
• گر شبی عشق تو بر تخت دلم شاهی کند
• وصال حالت اگر عاشقی حلال کند
• مردمان دوستی چنین نکنند
• گر سال عمر من به سر آید روا بود
• آفرین بادا بر آن کس کو ترا در بر بود
• چون دو زلفین تو کمند بود
• عاشق و یار یار باید بود
• هزار سال به امید تو توانم بود
• روی او ماهست اگر بر ماه مشک افشان بود
• از هر چه گمان بر دلم یار نه آن بود
• نور تا کیست که آن پرده‌ی روی تو بود
• با او دلم به مهر و مودت یگانه بود
• هر کرا در دل خمار عشق و برنایی بود
• هر زمان از عشقت ای دلبر دل من خون شود
• ای یار بی تکلف ما را نبید باید
• ترا باری چو من گر یار باید
• تا رقم عاشقی در دلم آمد پدید
• لشکر شب رفت و صبح اندر رسید
• اقتدا بر عاشقان کن گر دلیلت هست درد
• معشوق مرا ره قلندر زد
• روزی بت من مست به بازار برآمد
• هر که در کوی خرابات مرا بار دهد
• دوش ما را در خراباتی شب معراج بود
• هر که در عاشقی تمام بود
• هر که در بند خویشتن نبود
• هر کو به راه عاشقی اندر فنا شود
• هر کو به خرابات مرا راه نماید
• جمع خراباتیان سوز نفس کم کنید
• میر خوبان را کنون منشور خوبی در رسید
• بیهوده چه شینید اگر مرد مصافید
• عاشق مشوید اگر توانید
• هر که او معشوق دارد گو چو من عیار دار
• ای من غلام عشق که روزی هزار بار
• جانا ز غم عشق تو من زارم من زار
• مارا مدار خوار که ما عاشقیم و زار
• زهی حسن و زهی عشق و زهی نور و زهی نار
• ای سنایی خیز و در ده آن شراب بی خمار
• زینهار ای یار گلرخ زینهار
• ای نهاده بر گل از مشک سیه پیچان دو مار
• هر کرا در دل بود بازار یار
• چون رخ به سراب آری ای مه به شراب اندر
• ماهی که ز رخسارش فتنه‌ست به چین اندر
• غریبیم چون حسنت ای خوش پسر
• تا کی از ناموس هیهات ای پسر
• راحتی جان را به گفتار ای پسر
• صبح پیروزی برآمد زود بر خیز ای پسر
• حلقه‌ی زلف تو در گوش ای پسر
• باز در دام بلای تو فتادیم ای پسر
• ماه مجلس خوانمت یا سرو بستان ای پسر
• من ترا ام حلقه در گوش ای پسر
• چون سخنگویی از آن لب لطف باری ای پسر
• زلف چون زنجیر و چون قیر ای پسر
• همواره جفا کردن تا کی بود ای دلبر
• ای سنایی کفر و دین در عاشقی یکسان شمر
• ای یوسف حسن و کشی خورشید خوی خوش سیر
• ساقیا می ده و نمی کم گیر
• هر زمان چنگ بر کنار مگیر
• سکوت معنویان را بیا و کار بساز
• با تابش زلف و رخت ای ماه دلفروز
• تا جایزی همی نشناسی ز لایجوز
• دلبر من عین کمالست و بس
• چون تو نمودی جمال عشق بتان شد هوس
• ای من غریب کوی تو از کوی تو بر من عسس
• ای من غلام روی تو تا در تنم باشد نفس
• ای ز ما سیر آمده بدرود باش
• ای ز خوبی مست هان هشیار باش
• ای سنایی دل بدادی در پی دلدار باش
• ای دل اندر نیستی چون دم زنی خمار باش
• ای پسر میخواره و قلاش باش
• بامدادان شاه خود را دیده‌ام بر مرکبش
• ای سنایی جان ده و در بند کام دل مباش
• ای جهان افروز دلبر ای بت خورشید فش
• دلم برد آن دلارامی که در چاه زنخدانش
• برخیز و برو باده بیار ای پسر خوش
• الا ای دلربای خوش بیا کامد بهاری خوش
• بر من از عشقت شبیخون بود دوش
• چه رسمست آن نهادن زلف بر دوش
• از فلک در تاب بودم دی و دوش
• در عشق تو ای نگار خاموش
• دوش تا روز من از عشق تو بودم به خروش
• ز جزع و لعلت ای سیمین بناگوش
• چون نهی زلف تافته بر گوش
• ای جور گرفته مذهب و کیش
• آن کژدم زلف تو که زد بر دل من نیش
• ای زلف تو تکیه کرده بر گوش
• ای بس قدح درد که کردست دلم نوش
• تا به بستانم نشاندی بر بساط انبساط
• ای زلف تو بند و دام عاشق
• خویشتن داری کنید ای عاشقان با درد عشق
• تا دل من صید شد در دام عشق
• از حل و از حرام گذشتست کام عشق
• تا جهان باشد نخواهم در جهان هجران عشق
• من کیستم ای نگار چالاک
• ای بلبل وصل تو طربناک
• در زلف تو دادند نگارا خبر دل
• ای ساقی خیز و پر کن آن جام
• هر شب نماز شام بود شادیم تمام
• بس که من دل را به دام عشق خوبان بسته‌ام
• دلبرا تا نامه‌ی عزل از وصالت خوانده‌ام
• برندارم دل ز مهرت دلبرا تا زنده‌ام
• صنما تا بزیم بنده‌ی دیدار توام
• بسته‌ی یار قلندر مانده‌ام
• تا بر آن روی چو ماه آموختم
• از همت عشق بافتوحم
• دگر بار ای مسلمانان به قلاشی در افتادم
• تا من به تو ای بت اقتدی کردم
• دستی که به عهد دوست دادیم
• ما عاشق همت بلندیم
• خیز تا ما یک قدم بر فرق این عالم زنیم
• خیز تا بر یاد عشق خوبرویان می‌زنیم
• پسرا خیز تا صبوح کنیم
• خیز تا در صف عقل و عافیت جولان کنیم
• گفتم از عشقش مگر بگریختم
• الا ای ساقی دلبر مدار از می تهی دستم
• من نصیب خویش دوش از عمر خود برداشتم
• ترا دل دادم ای دلبر شبت خوش باد من رفتم
• تا به رخسار تو نگه کردم
• به دردم به دردم که اندیشه دارم
• ای یار سر مهر و مراعات تو دارم
• روزی که رخ خوب تو در پیش ندارم
• الحق نه دروغ سخت زارم
• می ده پسرا که در خمارم
• چو آمد روی بر رویم که باشم من که من باشم
• فراق آمد کنون از وصل برخوردار چون باشم
• روا داری که بی روی تو باشم
• من که باشم که به تن رخت وفای تو کشم
• چو دانستم که گردنده‌ست عالم
• ای چهره‌ی تو چراغ عالم
• در راه عشق ای عاشقان خواهی شفا خواهی الم
• مسلم کن دل از هستی مسلم
• ای ناگزران عقل و جانم
• ای دیدن تو حیات جانم
• آمد بر من جهان و جانم
• به صفت گر چه نقش بی جانم
• تا شیفته‌ی عارض گلرنگ فلانم
• هر گه که به تو در نگرم خیره بمانم
• از عشق ندانم که کیم یا به که مانم
• دگر بار ای مسلمانان ستمگر گشت جانانم
• بی تو یک روز بود نتوانم
• روزی من آخر این دل و جان را خطر کنم
• ای مسلمانان ندانم چاره‌ی دل چون کنم
• بی تو ای آرام جانم زندگانی چون کنم
• تا کی ز تو من عذاب بینم
• بی صحبت تو جهان نخواهم
• ای دو زلفت دراز و بالا هم
• ای به رخسار کفر و ایمان هم
• لبیک زنان عشق ماییم
• خورشید تویی و ذره ماییم
• ما را میفگنید که ما اوفتاده‌ایم
• دلبرا ما دل به چنگال بلا بسپرده‌ایم
• از پی تو ز عدم ما به جهان آمده‌ایم
• ما کلاه خواجگی اکنون ز سر بنهاده‌ایم
• تا ما به سر کوی تو آرام گرفتیم
• چشم روشن بادمان کز خود رهایی یافتیم
• رورو که دل از مهر تو بد عهد گسستیم
• سر بر خط عاشقی نهادیم
• ما فوطه و فوطه پوش دیدیم
• نه سیم نه دل نه یار داریم
• آمد گه آنکه ساغر آریم
• ما عشق روی آن نگاریم
• خیز تا می خوریم و غم نخوریم
• خیز تا دامن ز چرخ هفتمین برتر کشیم
• ما قد ترا بنده‌تر از سرو روانیم
• گرچه از جمع بی نیازانیم
• ما همه راه لب آن دلبر یغما زنیم
• او چنان داند که ما در عشق او کمتر زنیم
• باز ماندم در بلایی الغیاث ای دوستان
• سنایی را یکی برهان ز ننگ و نام جان ای جان
• مرا عشقت بنامیزد بدانسان پرورید ای جان
• تماشا را یکی بخرام در بستان جان ای جان
• جانا نخست ما را مرد مدام گردان
• ای وصل تو دستگیر مهجوران
• عاشقی گر خواهد از دیدار معشوقی نشان
• چون در معشوق کوبی حلقه عاشق‌وار زن
• چنگ در فتراک عشق هیچ بت رویی مزن
• جام را نام ای سنایی گنج کن
• ساقیا مستان خواب آلوده را بیدار کن
• خانه‌ی طاعات عمارت مکن
• قومی که به افلاس گراید دل ایشان
• جوانی کردم اندر کار جانان
• ز دست مکر وز دستان جانان
• همه جانست سر تا پای جانان
• تخم بد کردن نباید کاشتن
• نی‌نی به ازین باید با دوست وفا کردن
• چیست آن زلف بر آن روی پریشان کردن
• جانا ز لب آموز کنون بنده خریدن
• ای به راه عشق خوبان گام بر میخواره زن
• ای سنایی در ره ایمان قدم هشیار زن
• ای برادر در ره معنی قدم هشیار زن
• ای هوایی یار یک ره تو هوای یار زن
• گر رهی خواهی زدن بر پرده‌ی عشاق زن
• عاشقا قفل تجرد بر در آمال زن
• خیز ای بت و در کوی خرابی قدمی زن
• ای رخ تو بهار و گلشن من
• ای نگار دلبر زیبای من
• گر کار بجز مستی اسکندر می من
• ای دوست ره جفا رها کن
• ایا معمار دین اول دل و دین را عمارت کن
• این که فرمودت که رو با عاشقان بیداد کن
• ای باد به کوی او گذر کن
• غلاما خیز و ساقی را خبر کن
• غریب و عاشقم بر من نظر کن
• بند ترکش یک زمان ای ترک زیبا باز کن
• ساقیا برخیز و می در جام کن
• ای شوخ دیده اسب جفا بیش زین مکن
• جانا دل دشمنان حزین کن
• چشمکان پیش من پر آب مکن
• مکن آن زلف را چو دال مکن
• ای دل ار مولای عشقی یاد سلطانی مکن
• جانا اگر چه یار دگر می‌کنی مکن
• ای نموده عاشقی بر زلف و چاک پیرهن
• صبر کم گشت و عشق روز افزون
• ای ماه ماهان چند ازین ای شاه شاهان چند ازین
• ای چون تو ندیده جم آخر چه جمالست این
• ای رشک رخ حورا آخر چه جمالست این
• خواجه سلام علیک آن لب چون نوش بین
• خواجه سلام علیک آن لب چون نوش بین
• جاوید زی ای تو جان شیرین
• اسب را باز کشیدی در زین
• ای لعبت مشکین کله بگشای گوی از آن کله
• چون سخن زان زلف و رخ گویی مگو از کفر و دین
• گر نشد عاشق دو زلف یار بر رخسار او
• ای جهانی پر از حکایت تو
• ای شکسته رونق بازار جان بازار تو
• ای همه انصاف‌جویان بنده‌ی بیداد تو
• خنده گریند همی لاف زنان بر در تو
• حلقه‌ی ارواح بینم گرد حلقه‌ی گوش تو
• ای شادی و غم ز صلح و جنگ تو
• ای مونس جان من خیال تو
• ای دریغا گر رسیدی دی به من پیغام تو
• موی چون کافور دارم از سر زلفین تو
• تا کی از عشوه و بهانه‌ی تو
• عاشقم بر لعل شکرخای تو
• باز افتادیم در سودای تو
• ای گشته ز تابش صفای تو
• ای کعبه‌ی من در سرای تو
• تا بدیدم زلف عنبرسای تو
• ای ببرده آب آتش روی تو
• باد عنبر برد خاک کوی تو
• گر خسته دل همی نپسندی بیار رو
• ای خواب ز چشم من برون شو
• خه خه ای جان علیک عین‌الله
• ای قوم مرا رنجه مدارید علی‌الله
• ای ز آب زندگانی آتشی افروخته
• ای دل اندر بیم جان از بهر دل بگداخته
• من نه ارزیزم ز کان انگیخته
• ای نقاب از روی ماه آویخته
• بردیم باز از مسلمانی زهی کافر بچه
• آن جام لبالب کن و بردار مرا ده
• ساقیا مستان خواب‌آلوده را آواز ده
• ای من مه نو به روی تو دیده
• ای مهر تو بر سینه‌ی من مهر نهاده
• ای سنایی خیز و بشکن زود قفل میکده
• زهی سروی که از شرمت همه خوبان سرافگنده
• از عشق آن دو نرجس وز مهر آن دو لاله
• دی ناگه از نگارم اندر رسید نامه
• پر کن صنما هلاقنینه
• جان جز پیش خود چمانه منه
• گر بگویی عاشقی با ما هم از یک خانه‌ای
• سینه مکن گرچه سمن سینه‌ای
• عقل و جانم برد شوخی آفتی عیاره‌ای
• این چه رنگست برین گونه که آمیخته‌ای
• ای جان و جهان من کجایی
• جانا نگویی آخر ما را که تو کجایی
• ای کرده دلم سوخته‌ی درد جدایی
• از ماه رخی نوش لبی شوخ بلایی
• ای لعل ترا هر دم دعوی خدایی
• ای پیشه‌ی تو جفانمایی
• ای یوسف ایام ز عشق تو سنایی
• آخر شرمی بدار چند ازین بدخویی
• بتا پای این ره نداری چه پویی
• کودکی داشتم خراباتی
• ای آنکه به دو لب سبب آب حیاتی
• غالیه بر عاج برآمیختی
• باز این چه عیاری را شب پوش نهادستی
• تا مسند کفر اندر اسلام نهادستی
• اگر در کوی قلاشی مرا یکبار بارستی
• دلا تا کی سر گفتار داری
• آن دلبر عیار من ار یار منستی
• یار اگر در کار من بیمار ازین به داشتی
• صنما آن خط مشکین که فراز آوردی
• ای راه ترا دلیل دردی
• تا معتکف راه خرابات نگردی
• زان خط که تو بر عارض گلنار کشیدی
• زهی پیمان شکن دلبر نکوپیمان به سر بردی
• دلم بردی و جان بر کار داری
• روی چو ماه داری زلف سیاه داری
• ای آنکه رخ چو ماه داری
• انصاف بده که نیک یاری
• در ره روش عشق چه میری چه اسیری
• عشق و شراب و یار و خرابات و کافری
• نگویی تا به گلبن بر چه غلغل دارد آن قمری
• چرا ز روی لطافت بدین غریب نسازی
• ای گل آبدار نوروزی
• ای سنایی چو تو در بند دل و جان باشی
• لولو خوشاب من از چنگ شد یکبارگی
• به درگاه عشقت چه نامی چه ننگی
• الا ای لعبت ساقی ز می پر کن مرا جامی
• ای پسر گونه ز عشقت دست بر سر دارمی
• تا به گرد روی آن شیرین پسر گردم همی
• ای چشم و چراغ آن جهانی
• ای زبده‌ی راز آسمانی
• تو آفت عقل و جان و دینی
• گاه آن آمد بتا کاندر خرابی دم زنی
• دلم بربود شیرینی نگاری سرو سیمینی
• الا ای نقش کشمیری الا ای حور خرگاهی
• عاشق نشوی اگر توانی
• ربی و ربک‌الله ای ماه تو چه ماهی
• برخی رویتان من ای رویتان چو ماهی
• صنما چبود اگر بوسگکی وام دهی
• گفتی که نخواهیم ترا گر بت چینی
• صبحدمان مست برآمد ز کوی