سنایی غزنوی (قصاید)

'

سنایی غزنوی (قصاید) از سنایی غزنوی

'

• ای در دل مشتاقان از عشق تو بستانها
• ای چو نعمان‌بن ثابت در شریعت مقتدا
• دیده نبیند همی، نقش نهان ترا
• آراست جهاندار دگرباره جهان را
• شاه را خواهی که بینی، خاک شو درگاه را
• کفر و ایمان را هم اندر تیرگی هم در صفا
• ای نهاده پای همت بر سر اوج سما
• تا ز سر شادی برون ننهند مردان صفا
• ای سنایی گر همی جویی ز لطف حق سنا
• منسوخ شد مروت و معدوم شد وفا
• مکن در جسم و جان منزل، که این دونست و آن والا
• تا کی ز هر کسی ز پی سیم بیم ما
• ای بنام و خوی خوش میراث دار مصطفا
• بتی که گر فکند یک نظر بر آتش و آب
• او کیست مرا یارب او کیست مرا یارب
• عربی‌وار دلم برد یکی ماه عرب
• مردی و جوانمردی آئین و ره ماست
• سنایی سنای خرد را سزاست
• سنایی کنون با ضیا و سناست
• مرد هشیار در این عهد کمست
• خاک را از باد بوی مهربانی آمدست
• آن طبع را که علم و سخاوت شعار نیست
• عقل را تدبیر باید عشق را تدبیر نیست
• کفر و ایمان دو طریقیست که آن پنهان نیست
• ای بنده ره شوق ملک بی خطری نیست
• مهر بنده‌ی آن رخ چون ماه باد
• همچو مردان یک قدم در راه دین باید نهاد
• مسلمانان سرای عمر، در گیتی دو در دارد
• اگر ذاتی تواند بود کز هستی توان دارد
• دل بی لطف تو جان ندارد
• تا باز فلک طبع هوا را چو هوا کرد
• دی دل ما فگار خواهد کرد
• باز جانها شکار خواهد کرد
• مبارز او بود کاول غزا با جان و تن گیرد
• روزی که جان من ز فراقش بلا کشد
• وجود عشق عاشق را وجود اندر عدم سازد
• خورشید چو از حوت به برج حمل آمد
• عاشقانت سوی تو تحفه اگر جان آرند
• عقل کل در نقش روی دلبرم حیران بماند
• ای مسلمانان خلایق حال دیگر کرده‌اند
• باز متواری روان عشق صحرایی شدند
• ای سنایی ز جسم و جان تا چند
• مرحبا بحری که از آب و گلش گوهر برند
• چون همی از باغ بوی زلف یار ما زند
• باش تا حسن نگارم خیمه بر صحرا زند
• روز بر عاشقان سیاه کند
• این ابلهان که بی‌سبب دشمن منند
• ای رفیقان دوش ما را در سرایی سور بود
• روشن آن بدری که کمتر منزلش عالم بود
• در جهان دردی طلب کان عشق سوز جان بود
• سوز شوق ملکی بر دلت آسان نشود
• تا بد و نیک جهان پیش تو یکسان نشود
• ای خدایی که رهیت افسر دو جهان نشود
• درین مقام طرب بی تعب نخواهی دید
• قصه‌ی یوسف مصری همه در چاه کنید
• ای خداوندان مال الاعتبار الاعتبار
• ای گردن احرار به شکر تو گرانبار
• طلب ای عاشقان خوش رفتار
• ای بی سببی از بر ما رفته به آزار
• نیست عشق لایزالی را در آن دل هیچ کار
• آبرویی کان شود بی علم و بی عقل آشکار
• تا چرخ برگشاد گریبان نوبهار
• کر ناگه گنبد بسیار سال عمر خوار
• ای خردمند موحد پاک دین هوشیار
• زیبد ار بی مایه عطاری کند پیوسته یار
• ای خنده زنان بوس تو بر تنگ شکر بر
• طالع از طالعت عجایب‌تر
• دوش سرمست نگارین من آن طرفه پسر
• از خلافست اینهمه شر در نهاد بوالبشر
• بیخ اقبال که چون شاخ زد از باغ هنر
• ای ذات تو ناشده مصور
• مرد کی گردد به گرد هفت کشور نامور
• نشود پیش دو خورشید و دو مه تاری تیر
• ای سنایی جهد کن تا پیش سلطان ضمیر
• در کف خذلان و ذل فتح و ظفر گشتی اسیر
• ای دل به کوی فقر زمانی قرار گیر
• ای دل خرقه سوز مخرقه ساز
• درگه خلق همه زرق و فریبست و هوس
• به آب ماند یار مرا صفات و صفاش
• ای جوان زیر چرخ پیر مباش
• مست گشتم ز لطف دشنامش
• ذات عشق ازلی را چون می‌آمد گهرش
• ای به آرام تو زمین را سنگ
• ای سنایی نشود کار تو امروز چو چنگ
• بس کنید آخر محال ای جملگی اصحاب مال
• مقدسی که قدیمست از صفات کمال
• ای گرفتار نیاز و آز و حرص و حقد و مال
• ای حل شده از علم تو صد گونه مسائل
• ز باده بده ساقیا زود دادم
• چون به صحرا شد جمال سید کون از عدم
• نظر همی کنم ار چند مختصر نظرم
• کی باشد کین قفس بپردازم
• درین لافگاه ارچه پیروز روزم
• مرحبا ای رایت تحقیق رایت را حشم
• دوش چون صبح بر کشید علم
• کجایی ای همه هوشت به سوی طبل و علم
• ای خدایی که بجز تو ملک‌العرش ندانم
• گاه آن آمد که با مردان سوی میدان شویم
• ای ز راه لطف و رحمت متصل با عقل و جان
• بنه چوگان ز دست ای دل که گمشد گوی در میدان
• ویحک ای پرده‌ی پرده‌در در ما نگران
• چرخ نارد به حکم صدر دوران
• خجسته باد بهاری بهار ارسنجان
• دین را حرمیست در خراسان
• کار عاقل نیست در دل مهر دلبر داشتن
• عقل محرم تا بود دستور سلطان بدن
• ای امیرالمومنین ای شمع دین ای بوالحسن
• چون مردان بشکن این زندان یکی آهنگ صحرا کن
• الا یا خیمه‌ی گردان به گرد بیستون مسکن
• ای سنایی خویشتن را بی سر و سامان مکن
• ای دل ار در بند عشقی عقل را تمکین مکن
• پیش پریشان مکن از پی آشوب من
• گر شراب دوست را در دست تو نبود ثمن
• چون من و چون تو شد ای دوست چمن
• دی ز دلتنگی زمانی طوف کردم در چمن
• ای همیشه دل به حرص و آز کرده مرتهن
• ای منزه ذات تو «اما یقول الظالمون»
• ایا از چنبر اسلام دایم برده سر بیرون
• کرد نوروز چو بتخانه چمن
• در میان کفر و دین بی اتفاق آن و این
• ای گزیده مر ترا از خلق رب‌العالمین
• هر که را ملک قناعت شد مسلم بر زمین
• ای امین شاه و سلطان و امیر ملک و دین
• تا سرا پرده زد به علیین
• ای برده عقل ما اجل ناگهان تو
• جهان پر درد می‌بینم دوا کو
• جوینده‌ی جان آمده ای عقل زهی کو
• در همه ملک ندید از مه مردان شاه
• ای ایزدت را رحمت آفریده
• ای دل غافل مباش خفته درین مرحله
• آمد هلال دلها ناگه پدید ناگه
• ای بنده به درگاه من آنگاه بر آیی
• ای ز عشق دین سوی بیت‌الحرام آورده رای
• ای ز آواز و جمال تو جهان پر طربی
• گر هیچ نگارینم بر خلق عیانستی
• این چه بود ای جان که ناگه آتش اندر من زدی
• با چشم چو بحرم ز گهر خنده نگاری
• ای پدیدار آمده همچون پری با دلبری
• شیفته کرد مرا هندوکی همچو پری
• گر درخت صف زده لشکر دیو و پری
• تا کی این لاف در سخن رانی
• شگفت آید مرا بر دل ازین زندان سلطانی
• مسلمانان مسلمانان مسلمانی مسلمانی
• ای کس به سزا وصف تو ناکرده بیانی
• چرا چو روز بهار ای نگار خرگاهی
• نه از اینجا نه از آنجا دل من برد مهی
• هستی به حقیقت ای سنایی
• فضل یحیاست بر ضعیف و قوی