سفر رسمی علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به شوروی ۲۰-۱۰ آذر ماه ۱۳۴۹
| سخنرانیها و پیامها و بیانات و مصاحبههای علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی | پرتال علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی | بنیاد شهبانو فرح پهلوی |
سفر رسمی علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به شوروی ۲۰-۱۰ آذر ماه ۱۳۴۹
۱۰ آذر ماه ۱۳۴۹ علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی برای یک دیدار ده روزه از اتحاد جماهیر شوروی وارد مسکو شدند. در این ده روز علیاحضرت شهبانو از لنینگراد، تاجیکستان و آذربایجان شوروی بازدید خواهند کرد. علیاحضرت شهبانو پیش از رفتن به فرودگاه مهرآباد، به کاخ علیاحضرت ملکه پهلوی رفتند و از ملکه مادر خداحافظی کردند. ده دقیقه به نیم روز اعلیحضرتین به همراه والاحضرت ولیعهد، والاحضرت شاهدخت فرحناز و والاحضرت شاهپور علیرضا با هلیکوپتر به فرودگاه آمدند. در این سفر بانو دیبا ندیمه مخصوص شهبانو، کریم پاشا بهادری رییس دفتر علیاحضرت و تیمسار سرلشکر هاشمی نژاد همراهان رسمی خواهند بود. هم چنین سرکار علیه بانو فریده دیبا، سرتیپ نادر جهانبانی، لیلی امیر ارجمند، شهرزاد قطبی، لیلی دفتری نیز در این سفر همراه علیاحضرت شهبانو میباشند.
نخست وزیر امیرعباس هویدا و بانو پیش از اعلیحضرتین با هلیکوپتر به فرودگاه آمده بودند. بروفیو سفیر شوروی و بانو چند تن از هموندان سفارت شوروی از ساعت یازده در فرودگاه بودند. رییس مجلس سنا، رییس مجلس شورای ملی، رییس شرکت ملی نفت ایران دکتر منوچهر اقبال، هوشنگ انصاری وزیر اقتصاد در آیین پسواز علیاحضرت شهبانو شرکت داشتند. از هموندان خاندان شاهنشاهی ایران، والاحضرت شاهدخت فاطمه پهلوی و تیمسار ارتشبد خاتم و والاگهر شهرام پهلوی نیا به فرودگاه آمده بودند.
پرواز هواپیمای علیاحضرت نیم ساعت فرافکنده شد، و در این زمان شاهنشاه آریامهر با سفیر شوروی و هموندان سفارت شوروی گفتگو کردند. علیاحضرت شهبانو نیز به امور جمعیت خیریه فرح پهلوی رسیدگی فرمودند. بانو خزیمه علم که در فرودگاه بود به امر علیاحضرت شهبانو برای دوره آینده نیز نایب رییس اول جمعیت گردید. لحظههای پرواز نزدیک شد و والاحضرتها کنار اعلیحضرتین ایستادند و دست در دست شاهنشاه آریامهر به سوی پلههای هواپیما به راه افتادند. علیاحضرت شهبانو پس از بدرود گفتن به نزدیکان و پسوازکنندگان به درون هواپیمای شرکت هواپیمایی ملی ایران رفتند. پس از کوتاه زمانی، شاهنشاه و والاحضرتها از هواپیما بیرون آمدند. ساعت دوازه و سی دقیقه هواپیمای علیاحضرت شهبانو به پرواز درآمد. شاهنشاه آریامهر پانزده دقیقه در فرودگاه ماندند تا وزیر اقتصاد گزارشهای لازم را به آگاهی شاهانه برساند. آنگاه شاهنشاه آریامهر به همراه والاحضرتها با هلیکوپتر رهسپار کاخ نیاوران گردیدند.
در فرودگاه « وولوکووا » قائم مقام صدر هیات رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی و هموندان والاجاه این شورا، نخست وزیر آذربایجان شوروی، دبیر شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، سفیر شاهنشاه آریامهر در مسکو، همسر شهردار مسکو و معاون شهردار این شهر، سفیر پاکستان و بانو و هم چنین کارمندان سفارت شاهنشاهی ایران در مسکو از علیاحضرت شهبانوی ایران پیشباز گرمی نمودند.
هنگام نشستن هواپیمای علیاحضرت شهبانو در فرودگاه مسکو هوای این شهر هفت درجه زیر صفر بود و برف همه جا را پوشانده بود. علیاحضرت شهبانو و همراهان یک سر به کاخ پذیراییهای شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی رفتند و پس از شام در بالشوی تاتر مسکو، به تماشای باله گیزل نشستند.
۱۱ آذر ماه ۱۳۴۹ بامدادان در دومین روز، رییس هیات رییسه اتحادیه انجمنهای دوستی و روابط فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی با کشورهای خارجی را به پیشگاه علیاحضرت شهبانو باریافت. در این روز علیاحضرت شهبانو از اداره کل معماری و طرح ریزی شهر مسکو دیدن کردند. در این بازدید علیاحضرت شهبانو با سر معمار مسکو گفتگو کردند و از نزدیک با برنامههای این سازمان که وابسته به شهرداری مسکو است، آشنا شدند. علیاحضرت از ماکتهای چند بنای در دست ساختمان است یا به زودی ساخته خواهد شد و از برنامه نوسازی مسکو بازدید کردند. سپس علیاحضرت شهبانو از جاهای دیدنی شهر بزرگ و تاریخی مسکو بازدید کردند. پس از نیم روز علیاحضرت شهبانو از کلیسای قدیمی واسیلی که در قرن شانزدهم ساخته شده است، دیدن کردند.
شبانگاه علیاحضرت شهبانو « اپرای ریگولتو » در کاخ کنگرهها را تماشا کردند. این اپرا از سوی هنرمندان گروه اپرای شوروی نمایش داده شد. مقدم علیاحضرت شهبانو را مردم مسکو در همه جا گرامی داشتند و روزنامهها و رادیو و تلویزیون مسکو اخبار و گزارشهای رسایی از سفر شهبانوی ایران به شوروی به چاپ رساندند.
بازدید از کاخ دوستی مسکو
۱۱ آذر ماه ۱۳۴۹ علیاحضرت شهبانو در کاخ دوستی سخنانی ایراد فرمودند. بانو « نینا پوپووا » رییس اتحادیه انجمنهای دوستی و فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی و شماری از بانوان فعال مسکو به پیشباز علیاحضرت شهبانو و سرکار علیه بانو فریده دیبا آمدند. نینا پوپووا ورود علیاحضرت را خوش آمد گفت و در بیاناتی گفت:
این ساختمان تا کنون چندین بار از شاهنشاه آریامهر و میهمانان عزیز ایرانی پذیرایی کرده است و ما هرگز سخنان گرم و بسیار جالب شاهنشاه را که در اینجا به ما مردم شوروی ایراد شده است، فراموش نمیکنیم. هم چنین دراین کاخ بود که انجمن دوستی شوروی با ایران بنیاد نهاده شد و در همان روز نیز نخسنین نشست انجمن با پیام تهنیت شاهنشاه ایران آغاز به کار کرد. ما هم چنین فراموش نمیکنیم که در همین کاخ بود که شاهنشاه ایران مرزهای میان دو کشور ما را مرزهای صلح و دوستی نامیدند و به راستی که همین گونه هم هست، زیرا با فعالیت پیوسته و روزمره رهبران دو ملت و هم چنین در سایه کوششهای محفلهای سیاسی و اجتماعی و ملتهای دو کشور روابط ما توسعه کامل یافته و مناسبات حسن هم جواری و دوستی نزدیک و صمیمانه میان کشورهای ما برقرار شده است و انجمن روابط دوستی ایران و شوروی کوشش میکنند این روابط را هر چه بیشتر استوارتر سازد.
علیاحضرت شهبانو در پاسخ بانو پوپووا در بیاناتی فرمودند: [۱]
من از پذیرایی گرمی که بار دیگر در این جا از من و سایر همراهانم انجام شده است، بسیار سپاسگزارم من هم چنین خوشوقتم که انجمنهای دوستی و روابط فرهنگی ایران و شوروی و شوروی و ایران در سالهای اخیر هر چه بیشتر توسعه یافته و شمار اعضایشان مرتبا افزوده شده و فعالیت هایشان گسترش پیدا کرده است. قرنها است که ملتهای ایران و شوروی در جوار یکدیگر زندگی میکنند، در ایران مردم از هر طبقه که هستند، میل دارند با کشور و ملت شوروی هر چه بیشتر و بهتر آشنا شوند و من خوشوقتم که امروز بین کشورهای ما روابطی بس نزدیک و دوستانه برقرار است و بی گمان در پدید آمدن این روابط انجمنهای دوستی ما نقش سازندهای داشتهاند.
روابط ما در زمینههای گوناگون توسعه فراوان یافته است و به ویژه در همین سال و ماههای گذشته توانستیم ثمرات همکاری میان دو کشور را ببینیم. همین چند ماه پیش بود که ما از نزدیک شاهد عملی شدن یکی از آرزوهای دیرینه ملت ایران که داشتن کارخانه ذوب آهن است بودیم و میدانیم که این کارخانه بزرگ که به زودی فعالیت آن آغاز خواهد شد با کمک شوروی ساخته میشود و باز چندی پیش بود که از سد مشترکی که به روی رودخانه مرزی ارس با کمک مهندسان دو کشور ساخته میشود، دیدن کردیم و سرانجام چند هفته پیش بود که در پیشگاه شاهنشاه ایران و حضرت پادگورنی صدر هیات رییس رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی شاه لوله گاز ایران به شوروی افتتاح شد.
تمام این پروژههای صنعتی ثمره همکاریهای دو کشور است و نباید فراموش کنیم که در زمینه فرهنگی نیز ما فعالیتهای زیادی داریم. گروههای هنرمندان شوروی بارها به ایران سفر کردهاند و باز هم خواهد کرد و میان دانشمندان و پژوهشگران و ادبای دو کشور ما روابط خیلی نزدیک برقرار است و من میخواهم اضافه کنم که ما همیشه از فعالیتهای دانشمندان شوروی برای شناساندن ایران چه در داخل و چه در خارج از کشور خود تشکر کردهایم. صمیمانه آرزو میکنم که در آینده باز هم بتوانم از کشور بزرگ و زیبای شما دیدن کنم و با فعالیتهای مختلف آن هر چه بیشتز از نزدیک آشنا شوم. من مطمئنم برای من و همراهانم این سفر بسیار جالب خواهد بود. من امیدوارم انجمن ایران و شوروی فعالیتهای خود را در شناساندن هر چه بیشتر دو کشور به یکدیگر توسعه دهد و من شخصا تا آنجا که بتوانم در این راه همکاری خواهم کرد.
بازدید علیاحضرت شهبانو از کاخ دوستی یک ساعت به درازا کشید و معظم لها پس از این دیدار با وجود سرمای شدیدی که بر مسکو چیره شده بود به آرامگاه لنین رفتند و تاج گلی بر آرامگاه نهادند.
۱۲ آذر ماه ۱۳۴۹ علیاحضرت شهبانو از کلیسای « زاگورسک فیلارت » در نزدیکی مسکو دیدن کردند. در این کلیسا اسقف فیلارت که رییس دانشگاه مدهبی مسکو نیز میباشد از علیاحضرت شهبانو پیشباز کرد.
دیدار و گفتگو با نیکلای پادگورنی
۱۳ آذر ماه ۱۳۴۹ ساعت ۱۱ بامداد علیاحضرت شهبانو برای دیدار و گفتگو با نیکلای پادگورنی صدر هیات رییس شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی به کاخ کرملین تشریف فرما شدند.