سخنان دکتر منوچهر اقبال در پیشگاه شاهنشاه آریامهر هنگام گشایش اسکله دوم آذرپاد جزیره خارک ۲۳ اسفند ۲۵۳۵ شاهنشاهی
| درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر |
سخنان دکتر منوچهر اقبال در پیشگاه شاهنشاه آریامهر هنگام گشایش اسکله دوم آذرپاد جزیره خارک ۲۳ اسفند ۲۵۳۵ شاهنشاهی
شاهنشاها
علیاحضرتا
صنعت نفت ایران مباهی و سرافراز است که همواره در امتثال اوامر و اجرای منویات اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر نهایت جدیت را به عمل آورده و گامهای بلندی در جهت پیشرفت و ترقی در رشتههای مختلف این صنعت عظیم ملی برداشته و توانسته است در پرتو هدایتهای مدبّرانه رهبر عالیقدر ملت ایران مقام شایسته و ممتاز خود را در عرصه جهانی نفت احراز نماید تا آنجا که در ردیف بزرگترین شرکتهای نفتی عالم قرار گیرد. سال ۲۵۳۵ شاهنشاهی که مصادف با پنجاهمین سال شاهنشاهی دودمان پهلوی است، سالی پر برکت برای ملت ایران بوده است. در هر یک زا روزهای این سال بویژه طی چند روز گذشته و امروز که نمونههای بارز انقلاب شاه و ملت به صورت تأسیس واحدهای صنعتی و تولید متجلی و به دست مبارک و توانای رهبر خردمند ملت ایران افتتاح گردیده است، ملت ایران شاهد ترقیات و پیشرفتهای خود در این سال شکوهمند پربرکت بوده است.
آذرپاد دوم که چاکر امروز استدعای افتتاح رسمی آن را از پیشگاه مبارک دارد، مکمل آذرپاد اول است که در آبان ماه سال ۲۵۳۱ به دست مبارک شاهنشاه آریامهر گشایش یافت. در فروردین ماه سال ۲۵۳۳ شاهنشاهی کار ساختمانی آذرپاد دوم و یا مرحله پنجم توسعه خارک که آن را به بزرگترین مرکز بارگیری نفت خام جهان تبدیل نموده آغاز گردید. این مرحله شامل ایجاد یک اسکله دو پهلوی دیگر از نوع جزیره دریایی است که در امتداد شمالی جزیره قبلی قرار گرفته و هزینه اجرای آن بالغ بر ۶۰ میلیون دلار گردیده است. کار تکمیل این جزیره دریایی و یا اسکله چهار پهلو برای پذیرش بزرگترین نفتکشهای موجود در اسفند ماه سال پیش پایان یافته و از تاریخ ۱۷ اسفند ماه ۲۵۳۴ شاهنشاهی مورد بهرهبرداری آزمایشی قرار گرفت. جزیره دریایی و چهار پهلوی آذرپاد در محلی که عمق متوسط آب در حدود ۳۲ متر است واقع گردیده و پهلوهای خارجی اسکله در مقابل دریای آزاد طوری طرح گردیدهاند که میتواند نفتکشهای بسیار بزرگ با ظرفیت ۵۰۰۰۰۰ تُن و بیشتر را در خود بپذیرد و پهلوی داخلی که مقابل جزیره است، نفتکشهای نوع ۲۵۰۰۰۰ تُن را در خود جای میدهد. جزیره دریایی در نخستین مرحله ساختمانی خود شامل یک سکوی مرکزی مجهز به مرکز فرمان شش پهلو گیر و شش مهاربند بود و طول کلی این جزیره قبلاً در حدود ۵۵۰ متر و امروز در حدود ۱۰۰ متر است. این طول اضافی شامل یک سکوی مرکزی دیگر مجهز به مرکز فرمان، ۴ پهلوگیر و ۵ مهاربند است. جزیره دریایی بوسیله دو رشته لوله زمینی ۱۹۸ سانتیمتری که از محل مخازن نفت در خارک تغذیه و بعداً به چهار رشته لوله زیر دریایی ۱۳۸ سانتیمتری مرتبط میگردد، نفت مورد نیاز خود را تحویل میگیرد. دو رشته از لولههای زیردریایی به سکوی مرکزی جنوبی و دو رشته به سکوی مرکزی شمالی متصل میگردد.
نحوه تحویل نفت خام طوری تنظیم گردیده که میتوان هر ساعت ۶۰۰۰۰ تُن نفت خام سبک، سنگین و یا هر دو را به سهولت از این لولهها عبور داد. با استفاده از پمپاژ میتوان در آینده این رقم را به دو برابر، یعنی ۱۲۰۰۰۰ تُن در ساعت افزایش داد. بارگیری نفتکشها بوسیله چهار بازوی بارگیر ۶۱ سانتیمتری نفت خام و دو بازوی ۴۱ سانتیمتری سوخت کشی انجام میگیرد. جزیره دریایی، در بالاترین سطح آب دریا و با توجه به حد اعلای میزان مد دریا که تاکنون به ثبت رسیده است قرار گرفته و ساختمان آن طوری است که میتواند نیرو و فشار پهلوگیری و نگاهداری نفتکشهای بزرگ را بخوبی تحمل کند. پهلوگیرها در جزیره دریایی نقش اصلی و مهمی را ایفا مینمایند. پهلوگیرها در عمق بیش از ۳۱ متری کف دریا و بر ستونهای فولادی به قطر تقریبی ۲ متر مستقر گردیده و قادرند فشار وارده از یک نفتکش نیم میلیون تُنی را که در هوای طوفانی به پهلوگاهها وارد میشود، تحمل نمایند. در جریان کار ساختمانی دو اسکله نخستین و برنامهریزی برای ساختمان دو اسکله بعدی تجاربی به دست آمد که بر اساس آن تغییرات در نحوه ساختمان مرحله بعدی جزیره دریایی داده شد. در ساختمان اتاق کنترل دوم از دستگاههای الکترونیک منجمله تلویزیون مداربسته با دکمههای مخصوص کنترل و عدسیهای «زوم» که برای نظارت دقیق بر عملیات بارگیری لازم بود، کمک گرفته شده است. همچنین دستگاههای ثبات صوتی سرعت نزدیک شدن نفتکشها را برای پهلوگیری و فاصله آنها را از اسکله نمایان و ثبت مینمایند. دستگاههای کامپیوتر نصب شده در اتاق کنترل اطلاعات دقیق مربوط به دما، فشار و میزان جریان نفت را بطور مداوم به ثبت میرسانند و سرانجام قادرند کلیه این امور را به صورت یک گزارش کتبی ارائه نمایند.
به هنگام غیر عادی بودن میزان عبور نفت، آژیر مخصوصی را به صدا درمیآورند. با تکمیل جزیره دریایی چهار اسکلهای آذرپاد بندر صادراتی نفت خام خارک، درحال حاضر بزرگترین بندر صادراتی جهان است. این بندر به نحو مؤثر و با کاراآیی هر چه تمامتر قادر است نفتکشهای موجود با حداکثر ظرفیت را پذیرفته و بارگیری نماید و اگر اندازه نفتکشها از ظرفیت کنونی گذشته و به ۷۰۰۰۰۰ تُن یا بیشتر، از آن برسد باز هم جزیره دریایی میتواند با مختصر تغییراتی در وضع کنونی خود با شرایط نوین مقابله نماید.
از پیشگاه مبارک شاهنشاه آریامهر استدعا دارد، با فشار دادن دکمه مخصوص، جزیره دریایی آذرپاد دوم را افتتاح و کارکنان شرکت ملی نفت ایران و شرکت خاص خدمت نفت ایران را قرین مباهات و افتخار نمایند.
سپس شاهنشاه آریامهر با فشار دکمه مخصوص اجازه بهرهبرداری از اسکله دوم آذرپاد را صادر فرمودند. پس از گشایش اسکله دوم آذرپاد شاهنشاه آریامهر در پایگاه هوا دریای نیروی دریایی شاهنشاهی در خارک از اسکادرانهای هواناوهای نیروی دریایی شاهنشاهی دیدن کردند.