برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی فروردین تا خرداد ماه

سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۴ خورشیدی تازی

درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۵۴ خورشیدی

قوانین برنامه‌های عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی

پیام نوروزی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر به ملت ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۴

فرا رسیدن نوروز باستانی را به همه مردم ایران شادباش می‌گویم و برای کلیه زنان و مردان ایرانی در سالی که اکنون آغاز می‌شود، شادکامی و نیکبختی و رفاه روزافزون آرزو می‌کنم.

خداوند بزرگ را سپاسگزارم که در سال گذشته ملت ما را به حد اعلا مشمول الطاف و مواهب خویش قرار داد و به ما امکان آن را عنایت فرمود که برای این کشور کهن، مقامی را که شایسته نقش پرافتخار آن در تاریخ و تمدن جهانی است، تأمین کنیم. امروز هر ایرانی در هر نقطه جهان با غرور و سربلندی فراوان به ایرانی بودن خود افتخار می‌کند، زیرا آن روزگار تلخ که این عنوان مرداف با عقب‌ماندگی و ضعف و انحطاط بود، برای همیشه سپری شده‌است.

سالی که گذشت، برای کشور ما از آغاز تا به انجام، شاهد پیروزی‌ها و موفقیت‌های درخشان، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی بود. برنامه‌های وسیع و بی‌سابقه سازندگی مملکت در مقیاسی بسیار گسترده‌تر از آنچه پیش‌بینی شده‌بود، به مورد اجرا درآمد. اعتبارات پنج ساله عمرانی پنجم با آنکه از آغاز جنبه‌ای به کلی استثنایی داشت، در سال گذشته باز هم بیشتر شد. کشور ما در عین آنکه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت در جهان است، عصر استفاده از نیروی اتمی را به عنوان منبع آینده تولید نیرو آغاز کرد. بزرگترین قراردادهای اقتصادی تاریخ جهان، میان ایران و کشورهای پیشرفتۀ صنعتی غرب انعقاد یافت. نقش بین‌المللی به صورت نقشی قاطع و تعیین‌کننده، مسجل گردید و ندای ایران به صورت ندای قدرت توأم با واقع‌بینی و منطق و بشردوستی در سراسر دنیا طنین افکند. کمک‌های ایران، چه به کشورهای بزرگ صنعتی و چه به ممالک در حال توسعه، بالاترین حد را نسبت به تولید ملی، در تمام جهان و در تمام تاریخ به دست آورد.

علیاحضرت شهبانو برای ملت ایران پیامی فرستادند:

هم‌میهنان، خواهران و برادران گرامی. فرا رسیدن نوروز باستانی را که طلیعه بهار و مظهر جاودانی امید و زندگی است، به همه شما شادباش می‌گویم و آرزو دارم در این هنگام که بار دیگر شکوه این عید جاوید سراسر کشور ما را در بر گرفته است، کانون زندگی هر خانواده ایرانی سرشار از شادی و محبت و دل‌های هر یک از شما آکنده از فروغ و امید باشد. در آستانه سال نو خداوند بزرگ را از صمیم قلب سپاسگزار باشیم که به ما توفیق آن مرحمت فرموده است تا هر روز را با خاطره‌ای دلپذیرتر و با امیدی فراوان تر از نوروز پیش آغاز کنیم و هر ساله افقی روشن‌تر در پیش روی خویش ببینیم. بهترین شکرانه این موهبت الهی این است که همه ما بکوشیم تا هر چه بیشتر انسان‌هایی پاکدل و نیک‌اندیش باشیم و با همه توانایی خود در خدمت به مملکت و هموطنان خود همت ورزیم. بکوشیم تا دل‌های خود را کانون محبت کنیم و از صمیم قلب شریک غم‌ها و شادی‌های همنوعان خویش باشیم.

ولیعهد اسپانیا به پیشگاه آریامهر شاهنشاه ایران باریافت

به فراخوان شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پس از نیمروز ۳۱ فروردبن ماه شاهزاده «دون خوان کارلوس» و همسرشان شاهزاده صوفیا برای یک بازدید پنج روزه وارد تهران شدند. والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران از شاهزاده کارلوس و بانو پیشباز کردند، این نخستین پیشباز رسمی است که ولیعهد ایران از یک شخصیت خارجی انجام می‌دهند. شاهزاده دون خوان کارلوس ولیعهد ۳۷ ساله اسپانیا و شاهزاده صوفی با یک جت اختصاصی به نام « رومرو » یکی از نقاشان بزرگ اسپانیان وارد تهران شدند. در پای پلکان هواپیما والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران از ولیعهد اسپانیا و بانو پیشباز کردند. در فرودگاه مهرآباد آقای علم وزیر دربار شاهنشاهی و بانو، هرمز قریب و بانو، تیمسار بدره‌ای فرمانده گارد شاهنشاهی و شماری از پایوران کشوری در آیین پیشباز از ولیعهد اسپانیا در فرودگاه بودند که والاحضرت همایون ولیعهد ایران رضا پهلوی آنان را به ولیعهد خوان کارلوس شناساندند.

پس از قرار گرفتن والاحضرت ولیعهد و پرنس خوان کارلوس در جایگاه ویژه، سرود ملی اسپانیا و سپس سلام شاهنشاهی ایران نواخته شد و یازده تیر توپ به سبب سفر رسمی شاهزاده کارلوس و شاهزاده صوفی شلیک شد. آیین احترام نظامی و سان و رژه انجام یافت و سپس والاحضرت همایون ولیعهد به همراه ولیعهد اسپانیا و بانو از فرودگاه مهرآباد رهسپار کاخ سپید سعدآباد شدند.

گفتگوهای آریامهر و انور سادات

پس از نیم روز ۳ اردیبهشت ماه به دعوت شاهنشاه آریامهر انور سادات پرزیدنت مصر وارد تهران شد. شاهنشاه آریامهر در فرودگاه از پرزیدنت سادات پیشباز کردند. پس از انجام آیین رسمی پیشباز، شاهنشاه آریامهر و میهمانان رهسپار میدان شهیاد شدند و شهردار پایتخت کلید طلایی شهر را، پس از خوش‌آمدگویی، به پیشگاه پرزیدنت سادات فراداشت. پرزیدنت سادات در پاسخ شهردار تهران گفت: «خیلی خوشوقت می‌شوم که صمیمانه ترین مراتب دوستی مردم مصر را به مردم ایران ابلاغ کنم. تحت توجهات برادر عزیزم اعلیحضرت شاهنشاه آریامهر، موفقیت بیشتر ملت ایران را از صمیم قلب آرزومندم.»

این دومین دیدار شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت سادات به فاصله سه ماه و چند روز و دومین سفر سادات به ایران است. سادات چندی پیش در راه مسکو، توقفی کوتاه در تهران داشت و در فرودگاه مهرآباد با شاهنشاه آریامهر دیدار کرد. پیرامون سفر سادات که در پایان سفر به عربستان و گفتگو با ملک خالد پادشاه جدید عربستان سعودی و حافظ اسد رئیس جمهوری سوریه انجام می‌گیرد، دیدگاه‌های گوناگونی در محافل سیاسی ابراز می‌شود. در سه ماهی که از آخرین دیدار شاهنشاه و سادات می‌گذرد، منطقه خاورمیانه عربی همچنان با وضع نه صلح و نه جنگ روبروست و مأموریت کیسینجر در منطقه با شکست روبروشده است. سادات ماندن چند ماهه سربازان حافظ صلح سازمان ملل متحد یا «نیروهای کلاه آبی» را پذیرفته است و از سوی دیگر، اختلافات ایران و عراق که ۷ سال ادامه داشت پایان یافته است. با این دگرگونی‌ها در منطقه، سادات در گفتگوهایی که با شاهنشاه خواهد داشت، وضع منطقه را پیش خواهد کشید.

در میهمانی شامی که از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به افتخار حضرت محمد انور سادات برگزار شده بود، اعضای خاندان جلیل سلطنت، نخست وزیر و شخصیت های کشوری نیز حضور داشتند. بر سر میز شام، نخست شاهنشاه آریامهر سخنانی ایراد فرمودند: پس از بیانات شاهنشاه سرود ملی کشور مصر نواخته شد و آنگاه پرزیدنت سادات بیاناتی به زبان فارسی ایراد کردند.

به دعوت شاهنشاه آریامهر پس از نیم روز ۶ اردیبهشت ماه محمد داود رییس دولت و صدراعظم جمهوری افغانستان وارد تهران شد. پرزیدنت داود پس از ورود به تهران و انجام یافتن آیین ویژه فراداشت کلید طلایی شهر، تاج گلی بر آرامگاه اعلیحضرت رضا شاه بزرگ نهاد. در این سفر پایوران اقتصادی و برنامه ریزی جمهوری افغانستان از همراهان پرزیدنت داود هستند. یک هیات اقتصادی نیز همراه پرزیدنت داود خان خواهد بود که پروژه‌های همکاری‌های دو کشور را در زمینه‌هایی که از پیش روی آن توافق شده است را بررسی خواهند کرد. پرزیدنت داود در سفر چهار روزه خود به ایران از برجای مانده‌های اسپهان و شیراز دیدن می‌کنند. ایران و افغانستان از سال ۱۳۵۳ خورشیدی گفتگوهایی را آغاز کردند که بنا بر آن، دو کشور برای اجرای برنامه‌های گسترده عمرانی و صنعتی و کشاورزی همکاری نزدیک خواهند داشت. در این گفتگوها کشیدن خط آهن کابل - مشهد و کشیدن یک خط دیگر ترانزیتی از بندرعباس به مرز افغانستان و ایجاد تسهیلات بندری ویژه برای کالاهای افغانی مورد نظر بود. این دو خط از دیدگاه واردادت و صادرات کالاها و هم چنین از دیدگاه آمد و شد شهروندان دو کشور اثرات نیکویی در برخواهد داشت. در زمینه صنعتی قرار است ایران در ساختن و راه اندازی کارخانه‌های قند و سیمان و برنامه‌های همانند به افغانستان کمک کند. در بخش کشاورزی، گسترده‌ترین برنامه‌ها در حوزه هیرمند جامه عمل می‌پوشد. این پروژه دربرگیرنده ساختن سد و کانال‌های آبیاری، ایجاد مزرعه‌های پهناور کشت و صنعت و دامداری است. در همه این موردها کشورها ایران پیشنهادهای خود را پیشتر به افغانستان داده است. پیش بینی می‌شود که دستاورد بررسی‌های افغانستان و پیشنهادهای آن کشور در روز ۷ اردیبهشت ماه در گفتگوهای رهبران دو کشور مورد گفتگو و بررسی قرار گیرد.

در میهمانی که شبانگاه از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به سرفرازی پرزیدنت داود رئیس دولت و صدر اعظم افغانستان در کاخ نیاوران برپا شد، شاهنشاه بر سر میز شام، سخنانی پیرامون پیوندهای دو کشور ایراد فرمودند و پیشرفت‌های افغانستان را ستودند.