بسته شدن بزرگترین قرارداد فروش گاز طبیعی میان کشورهای ایران، آلمان غربی، فرانسه، اتریش و شوروی ۹ آذر ماه ۱۳۵۴

تصمیم‌های مجلس شورای ملی درباره نفت و گاز

درگاه نفت گشایش شاه لوله سراسری ایران در آستارا ۱۳۴۹

برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی مهر تا آذر ماه

اسکله بارگیری جزیره خارک در خلیج فارس

ایستگاه ماکرویو آبادان

اسکله حفاری ایپک در خلیج فارس

بسته شدن بزرگترین قرارداد فروش گاز طبیعی میان کشورهای ایران، آلمان غربی، فرانسه، اتریش و شوروی ۹ آذر ماه ۱۳۵۴

بزرگ‌ترین قرارداد صدور گاز طبیعی امروز بین ایران و کشورهای آلمان غربی، فرانسه و اتریش امضاء شد. لوله‌کشی گاز و حجم سرمایه‌گذاری در این طرح نیز در نوع خود در جهان بی‌سابقه است. قرارداد صدور گاز را از طرف ایران دکتر اقبال رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شکرت ملی نفت ایران به ریاست هیأت مدیره شرکت گاز ر به عهده دارد و تقی مصدقی مدیر عامل شرکت ملی گاز از جانب ایران و رؤسای شرکت گاز آلمان، رئیس هیأت مدیره گاز فرانسه، رئیس هیأت مدیره شرکت نفت اتریش و رئیس سیوز گاز اکسپرت شوروی امضاء کردند.

بهره‌برداری

بر اساس این قرارداد شرکت ملی گاز ایران سالانه ۴/۱۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در مرز آستارا به خریداران اروپایی می‌فروشد و طبق قرارداد ترانزیت که با شوری امضاء شده است، این کشور معادل همین مقدار گاز را در مرز آلمان غربی تحویل خواهد داد. آلمان غربی با ۵۰ درصد سهم در شرکت خریدار اصلی گاز ایران است و سهم کشور فرانسه ۳۳/۳۳ درصد و اتریش ۶۷/۱۶ درصد می‌باشد. گاز مورد نیاز این طرح از منابع گاز کنگان در جنوب کشور تأمین و از طریق شاه‌لوله سراسری دوم که بدین منظور احداث می‌شود به آستارا ارسال خواهد شد. ظرفیت این خط لوله به نحوی در نظر گرفته شده است که علاوه بر حمل گاز مورد قرارداد، قادر است سالانه حدود ۱۰ میلیارد متر مکعب گاز نیز جهت مصارف داخلی حمل نماید. بر اساس مطالعاتی که انجام شده، ساختمان این خط لوله عظیم که در نوع خود در دنیا بی‌نظیر است، پس از پنج سال تکمیل می‌شود و مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد و سه سال بعد از شروع بهره‌برداری به حد اکثر ظرفیت خود، یعنی ۱۵ میلیارد متر مکعب در سال خواهد رسید. مدت قرارداد فروش گاز به کشورهای اروپایی ۲۰ سال می‌باشد.

قیمت گاز

بر مبنای قیمت‌های جاری عواید ایران از محل صادرات گاز در این قرارداد سالانه بیش از یک میلیارد مارک آلمان، نزدیک ۲۷ میلیارد ریال خواهد بود. قیمت گاز صادراتی بر مبنای انرژی‌های جانشین و رقیب در بازار مصرف آلمان غربی تعیین شده و تعدیل آن در آینده نیز بر اساس تغییر در قیمت این نوع انرژی‌ها خواهد بود. بدین معنی که اگر قیمت انرژی دیگر در بازار آلمان افزایش یابد، قیمت گاز ایران نیز به نسبت این افزایش تعدیل خواهد شد. ضمناً گاز صادراتی دارای یک قیمت حداقل می‌باشد که تحت هیچ شرایطی قیمت فروش از این میزان کمتر نخوادهد بود و بدین ترتیب منافع شرکت ملی گاز ایران در مقابل هرگونه کاهش احتمالی در قیمت انرژی‌های رقیب در بازار مصرف حفظ شده است.

قرارداد با چکسلواکی

پس از امضای قرارداد دکتر اقبال ضمن سخنانی به اهمیت طرح اشاره کرد و از آن به عنوان طرحی بزرگ که در ایجاد همکاری‌های بین ملل نقش اساسی خواهد داشت یاد کرد. سپس رؤسای هیأت‌های نمایندگی آلمان و شوروی در این مورد سخن گفتند. آقای دکتر اقبال در پایان این مراسم در حالی که مهندس مصدقی نیز حضور داشت در جمع نمایندگان مطبوعات و رادیو و تلویزیون شرکت کرد و توضیحاتی درباره قرارداد امروز داد. در این توضیحات گفته شد، بهره‌برداری از لوله دوم گاز و صدور گاز به آلمان، فرانسه و اتریش از ژانویه ۱۹۸۱ شروع می‌شود. ضمناً بر اساس قرارداد دیگری که بزودی با چکسلواکی امضاء خواهد شد، گاز ایران از طریق همین خط لوله به چکسلوکی نیز صادر خواهد شد. دولت آلمان در کار صدور گاز ایران نقش عامل را به عهده دارد و فروش گاز ایران را به دیگر کشورها زیر نظر خواهد گرفت و قیمت آن را وصول و به ایران پرداخت خواهد کرد. در این‌جا لازم به تذکر است که شوروی گاز ایران را در جنوب کشور خود مصرف می‌کند و گاز تولیدی خود را به آلمان صادر خواهد کرد. طول خط لوله دوم در داخل خاک ایران از کنگان تا آستارا ۱۴۲۰ کیلومتر خواهد بود. تمام لوله‌های مورد احتیاج در داخل کشور تولید می‌شود، ولی در کار لوله‌کشی از شرکت‌های خارجی استفاده خواهد شد. جمع هزینه و لوله‌کشی در ایران دو هزار میلیون دلار می‌شود که قسمت اعظم این هزینه از منابع کشورهای طرف قرارداد با ایران و احتمالاً کشورهای دیگری که تاکنون پیشنهاداتی به ایران داده‌اند تأمین می‌شود. چکسلواکی نیز در سال تقاضای خرید ۶/۱ میلیارد متر مکعب گاز کرده است.