الگو:نوشتار برگزیده

سخنان شاهنشاه آریامهر پس از تاجگذاری

تاجگذاری شاهنشاه ایران از راست: والاحضرت شاهدخت‌ها شمس، فرحناز، شهناز و اشرف پهلوی در کنار شهبانو فرح پهلوی، ولیعهد کوروش رضا پهلوی، و شاهنشاه آریامهر

تاجگذاری محمدرضا شاه پهلوی آریامهر - در چهل و هشتمین سالگرد زادروز اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر، آیین تاجگذاری شاهنشاه ایران برگزار شد. در این روز برای نخستین بار در تاریخ ایران بر سر شهبانوی ایران تاج نهاده شد و بدین سان شهبانوی ایران نایب‌السلطنه گردید. جشن و آیینی که ۲۶ سال به سبب اشغال کشور از سوی ارتش شوروی و انگلستان و آشفتگی و درماندگی مردم ایران فرافکنده شده بود. آیین تاجگذاری شاهنشاه و شهبانوی ایران نُمادی شد برای گشوده شدن دروازه‌های تمدن بزرگ، جامعه‌ای که در آن به زنان حقوق برابر سیاسی و اجتماعی با مردان داده شد، جامعه‌ای که رفاه برای همه مردم ایران فراهم گردید و جامعه‌ای که در آن رژیم ارباب رعیتی و فئودالیسم برچیده شد و کشاورزان زمینداران و مالک شدند، جامعه‌ای با تضمین بیمه‌های اجتماعی، بیمه درمانی، بیمه بیکاری و بیمه بازنشستگی برای همه، آموزش رایگان از کودکستان تا پایان دانشگاه، سهیم بودن کارگران در سود کارخانه‌ها، ملی کردن آب‌ها و جنگل‌ها و چراگاه‌ها و نگاهبانی از محیط زیست و بسیاری رفرم‌ها و دگرگونی‌های دیگر که بهشتی روی کره زمین شده بود. اعلیحضرت همایون محمد رضا شاه پهلوی آریامهر هر چه را که در آغاز شاهنشاهی خود به مردم ایران قول داده بودند تا این زمان به انجام رساندند و کشور ایران را در رده‌های کشورهای پیشرفته و مدرن و ملت ایران را در رده ملت کهن، ارجمند و درجه یک دنیا قراردادند، ایرانی که امروز می‌بایستی از هموندان هشت ملت والای دنیا یا همان G8 باشد، چنانچه ایران مشروطه پارلمانی شاهنشاهی می‌ماند. با مشروطه پارلمانی شاهنشاهی، کشور ایران گذشته‌ای طلایی داشت. بیاییم با برقراری دوباره مشروطه پارلمانی شاهنشاهی آینده روشن و طلایی را برای کشور و مردم ایران تضمین کنیم. پنجاهمین سالگرد تاجگذاری اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی را در روز چهارم آبان ماه زادروز فرخنده آریامهر شاهنشاه ایران را جشن بگیریم و راه مشروطه پارلمانی شاهنشاهی را دنبال کنیم زیرا که آریامهر شاهنشاه ایران، آینده ایران را به قانون اساسی مشروطه و ولیعهد ایران سپردند.

از روز چهارم آبان ماه ۱۳۴۶ تا یازدهم آبان ماه در سراسر ایران جشن‌های تاجگذاری، زادروز شاهنشاه آریامهر و والاحضرت همایون ولیعهد ایران برگزار شد. در چارچوب این جشن‌ها تالار رودکی گشایش یافت، لوح یادبود ساختمان برج شهیاد آریامهر نهاده شد و بزرگترین نمایشگاه صنعت ایران برای نشان دادن پیشرفت اقتصاد و صنعت کشور گشوده شد. مردم ایران شهرها و روستاهای خود را آذین بستند و کارناوال شادی به راه انداختند و روزها و شب‌ها به نواختن موسیقی و دست افشانی و پایکوبی پرداختند. نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران در سان و رژه چهار ساعته نیرومندی خود را در حفظ استقلال و امنیت کشور به نمایش گزاردند.

در روز ۴ آبان ماه ۱۳۴۶ در چهل و هشتمین زادروز محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در کاخ گلستان آیین تاجگذاری اعلیحضرت همایون شاهنشاه محمد رضا شاه پهلوی آریامهر برگزار شد و شاهنشاه دیهیم پادشاهی را پس از بیست و شش سال بر سر خود نهادند. در این آیین شاهنشاه تاج بر سر علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی گذاشتند و علیاحضرت نایب‌السلطنه ایران شدند. شامگاه چهارم آبان تالار رودکی گشایش یافت و اپرای سرزمین آریامهر در سه بخش زال و رودابه، عشق و دلقک و جشن دهگان اجرا شد. روز پسین ۵ آبان ماه سان و رژه ارتش شاهنشاهی ایران انجام گردید. شامگاه از سوی نخست وزیر میهمانی در کاخ وزارت امور خارجه برگزار شد که در آن همه بزرگان کشوری و لشکری و سفیران یا نمایندگان سیاسی دیگر کشورها در دربار شاهنشاهی ایران به این میهمان فراخوانده شده بودند. جشن سالانه ورزش، جشن زادروز همایونی در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در روز ششم آبان ماه برگزار شد. پیش از آغاز برنامه ورزشی شهردار تهران لوحی به فرم لوحه‌های هخامنشی از طلای ناب از سوی مردم ایران به نشان پیمان وفاداری به شاهنشاه پیشکش کرد. شامگاه وزیر دربار شاهنشاهی میهمانی شامی در هتل هیلتون برپاکرد و در این جشن هنرمندان از گوشه و کنار ایران با جامه‌ها و سازهای محلی هنر ایران را به نمایش گزاردند.

روز چهارم جشن‌ها، شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی بزرگترین نمایشگاه صنعتی ایران را گشودند و از غرفه‌های کارخانه‌های ایران بازدید کردند. شامگاه اعلیحضرتین به جشن ارتش شاهنشاهی در باشگاه افسران با بیش از ۲۰۰۰ تن میهمان پیوستند و به تماشای برنامه‌های هنری به شیوه و با جامه‌های ایران باستان نشستند.

بامداد روز پنجم جشن روز کودک در پیشگاه علیاحضرت شهبانو فرح و والاحضرت ولیعهد از سوی انجمن ملی حمایت کودکان در آموزشگاه حرفه‌ای فرح پهلوی برگزار شد. پیش از نیمروز امیرعباس هویدا در جشن بازرگانان و بازاریان و اصناف در بازار تهران شرکت کرد. ساعاتی پس از نیمروز زادروز والاحضرت ولیعهد رضا پهلوی در میدان امجدیه جشن گرفته شد. هم چنین ساعاتی پس از نیمروز چهار کارناوال شادی با شرکت هنرمندان شهرستانی، آشوری‌ها، ورزشکاران باشگاه جعفری و هنرپیشگان فیلم‌ها در خیابان‌های تهران به راه افتاد و هزاران تن از مردم پایتخت در دو سوی راستای کارناوال ایستاده بودند و شادی و هلهله کردند. درازای کارناوال بیش از یک کیلومتر بود که از میدان برابر پارک فرح همان میدان جلالیه به راه افتاد و پس از پیمودن بلوار - خیابان پهلوی - خیابان شاهرضا - خیابان فردوسی - خیابان شاه - نادری - سیمتری - امیرآباد دوباره به میدان جلالیه بازگشت.

روز ششم شاهنشاه آریامهر در مشهد در تالار آستان قدس رضوی آیین سلام مبعث را با مردم مشهد جشن گرفتند و روز هفتم در استان فارس در جشن‌های باشکوهی که در سراسر شیراز و دیگر شهرها و روستاهای این استان برگزار شد شرکت کردند.

شاهنشاه در بیشتر سخنرانی‌های خود یادآور شدند که « قدرت شاهنشاه از سوی ملت به ایشان داده شده است و همواره از پیوند ناگسستنی میان شاه و ملت سخن گفتند. شاهنشاه کوشش کردند که برای ملت مفهوم سلطنت پارلمانی را روشن سازند و اینکه قانون اساسی مشروطه چه معنایی دارد و اینکه اساس مشروطه یا قدرت مردم برچیده شدنی نیست. مردم ایران امروز می‌باید این پایه و اساس را بدانند که ملت است که قدرت را در دست دارد و هیچ رهبر، شورای تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان ، سپاه پاسداران، سپاه بسیج نمی‌توانند قدرت ملت را از ایشان بگیرند. قدرت در دست ملت است و بس!

آیین تاجگذاری با شکوه ویژه‌ای از کاخ مرمر آغاز شد. ساعت ده و ده دقیقه کالسکه‌های سلطنتی از کاخ مرمر به راه افتادند. مردم از بامدادان در راستای کاخ مرمر تا کاخ گلستان در جایگاه‌هایی که برایشان ساخته شده بود چشم به راه کالسکه شاهنشاهی بودند. دل‌های مردم که در دو سوی خیابان ایستاده بودند می‌تپید. در خیابان پهلوی و سپه که آغاز راه بود چشم‌ها به در کاخ مرمر دوخته شده بود، کوتاه زمانی در بزرگ کاخ مرمر باز شد و کالسکه زیبای شاهنشاهی ایران بیرون آمد. یک گردان پیاده گارد شاهنشاهی با دسته موزیک پیشاپیش موکب همایونی راه می‌رفت و به دنبال آن یک اسواران نیزه‌دار گارد شاهنشاهی در دو سوی کالسکه قرارداشتند. غریو شادی و ابراز شور و هیجان مردم زمانی که موکب همایونی و والاحضرت ولیعهد از چهار راه پهلوی پایین گذشت به اوج خود رسید. شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو با تکان دادن دست به مردم پاسخ می‌دادند. شاهنشاه آریامهر کلاه پهلوی بر سر و علیاحضرت شهبانو پیراهنی سپید با آستین‌های بلند و گشاده بر تن داشتند. والاحضرت ولیعهد یونیفورم دانشجویان دانشکده افسری را پوشیده بودند. در کالسکه نخست شاهنشاه و علیاحضرت شهبانو نشسته بودند و پشت کالسکه تیمسارسپهبد منصور افخم ابراهیمی آجودان مخصوص همایونی با شمشیر کشیده راه می‌رفت. تیمسار سرتیپ چنگیز وشمگیر درفش شاهنشاهی را در دست داشت. تیمسار سرلشکر عزیزالله کیانی و تیمسار سرلشکر مصطفی امجدی در دو سوی درفش سوار بر اسب به حال شمشیرکش و تیمسار سرتیپ حسین جهانبانی آجودان مخصوص شاهنشاه راه را می‌پیمودند. در کالسکه دوم که چهار اسب سیاه آن را می‌کشید والاحضرت ولیعهد نشسته بود. پیشاپیش و در دو سوی کالسکه دو یساول راه می‌رفتند و به دنبال آن تیمسار سرتیپ چنگیز وشمگیر درفش شاهنشاهی و تیمسار سپهبد عبدالحسین داوری زنجانی و تیمسار سرلشکر علی کریملو آجودان‌های ویژه سواره به حال شمشیرکِش و یک اسواران نیزه دار گارد شاهنشاهی قرار داشتند. موکب همایونی شکوه ویژه‌ای داشت از چشم‌های مردم اشک شوق روان بود. مردم کف خیابان‌ها را با پرتاب گل‌های سرخ میخک و گلایول پوشانده بودند. اعلیحضرتین از خیابان‌های پهلوی، سپه، ضلع جنوبی میدان سپه، خیابان ناصر خسرو گذشتند و در میان ابراز هیجان بی همانند مردم از در شمال شرقی وارد کاخ گلستان و آنگاه تالار برلیان شدند.

آیین تاجگذاری در ساعت ۱۰ و پنجاه دقیقه روز چهارم آبان ماه با ورود درفش شاهنشاهی و پرچم سه رنگ شیر و خورشید نشان ایران به تالار موزه کاخ گلستان آغاز گردید و با بیانات شاهنشاه به پایان رسید.

ساعت ده و چهل دقیقه موکب همایونی وارد کاخ گلستان شد. اعلیحضرتین چند دقیقه‌ای را در تالار برلیان ماندند. ساعت ده و پنجاه دقیقه درفش شاهنشاهی و پرچم کشوری با شکوه به تالار موزه برده شد. در این هنگام همه باشندگان به احترام به پاخاستند. پیشاپیش درفش و پرچم تیمسار ارتشبد رضا عظیمی ژنرال آجودان شاهنشاه راه می‌رفت. پرچم‌ها در دو سوی تخت شاهنشاهی قرارداده شد. ساعت ده و ۵۳ دقیقه والاحضرت ولیعهد وارد شدند و در سوی چپ تخت نادری ایستادند. پس از سه دقیقه علیاحضرت شهبانو با جامه‌ای سپید و حمایل آبی رنگی که بر روی آن افکنده بودند وارد شدند. دو سوی شهبانو بانو دیبا و لوییز قطبی و پشت سر شهبانو ۶ دوشیزه که شنل شهبانو را در دست داشتند بودند. پس از سه دقیقه شاهنشاه آریامهر با آیین باشکوهی وارد شدند. پشت سر همایونی رییس کل تشریفات، رییس ستاد بزرگ ارتش،، فرماندهان نیروهای سه گانه و رییس‌های انتظامی کشور، و ده تن از آجودان‌های لشکری، رییس شورای عالی تاجگذاری، رییس دفتر مخصوص، وزیر دربار شاهنشاهی و تنی چند دیگر وارد تالار شدند. شاهنشاه بر تخت نادری نشستند و علیاحضرت و ولیعهد نیز بر سندلی خود قرارگرفتند. در این هنگام یک گروه شیپورچی که بیرون از تالار بودند آهنگی نواختند و بی‌درنگ درفش شاهنشاهی بر فراز جایگاه به اهتزاز درآمد. در این هنگام همه کسانی که سرافرازی این را داشتند که کمربند، شمشیر، شنل و عصا و تاج پهلوی و تاج شهبانو را به تالار بیاورند در برابر تخت شاهنشاهی قرارگرفتند. تاج پهلوی بر روی دست‌های تیمسار شفقت و تاج علیاحضرت شهبانو بر روی دست‌های تیمسار سپهبد مین باشیان آورده شد. امام جمعه تهران گامی به جلو نهاد و آیه‌ای خواند. آنگاه شاهنشاه آریامهر کمربند خود را بازکردند و کمربند پادشاهی را بستند و شمیشر را نیز به کمر آویختند. شنل ویژه شاهنشاهی را تیمسار یزدان پناه و علم به دوش اعلیحضرت انداختند.

سرانجام لحظه‌ای که ملتی بزرگ و کهن، بیست و شش سال چشم به راه آن بود رسید. ساعت ۱۱ و ۷ دقیقه شاهنشاه دیهیم شاهنشاهی ایران را بر سر نهادند و دستواره (عصا) شاهنشاهی را به دست گرفتند. در این هنگام سدای شلیک ۱۰۱ تیر توپ در تهران بلند شد و سرود ملی ایران نواخته شد و بانگ اذان شنیده شد، ناقوس کلیساها، سوت کارخانه‌ها، کشتی‌ها، لکوموتیوها به سدا درآمد و نقاره‌چی‌ها آهنگ ویژه باستانی را نواختند.

آنگاه علیاحضرت فرح در برابر شاهنشاه آریامهر قرارگرفتند و روی یک بالش طلایی رنگ زانو بر زمین گذاشتند. شاهنشاه آریامهر تاج را بر سر علیاحضرت شهبانو نهادند و دست شهبانو را گرفتند و علیاحضرت به پاخاستند.

شاهنشاه آریامهر محمدرضا شاه پهلوی در سخنان خود در آیین تاجگذاری فرمودند:

خداوند متعال را شکرگزارم که به من امکان داده است در مقام شاهنشاه ایران خدمتی را که در قدرت و توانایی من است نسبت به کشور و ملت خودم انجام دهم، و از درگاه احدیتش مسئلت دارم مرا در آینده نیز مانند گذشته در ادامه این خدمت موفق بدارد و ارشاد فرماید. تنها هدف زندگی من ارتقای روز افزون کشور و ملت ایران است و آرزویی به جز این ندارم که استقلال و حاکمیت این مملکت را حفظ کنم و ملت ایران را به پای مترقی‌ترین و سعادتمندترین جوامع جهان برسانم و عظمت دیرینه این سرزمین و افتخارات تاریخی آن را تجدید کنم و در این راه در آینده نیز مانند گذشته حتی از بذل جان دریغ نخواهم داشت. در این هنگام که تاج سلطنت کهنسالترین شاهنشاهی جهان را بر سر دارم و برای نخستین بار در تاریخ شهبانوی ایران نیز تاج بر سر نهاده است خود را بیشتر از همیشه در کنار ملت عزیز شرافتمند و میهن پرست خویش احساس می‌کنم و آرزو دارم که همواره لطف و عنایت کامله الهی شامل حال این ملت و مملکت باشد. برای من این احساس مایه خوشوقتی و مباهات است که امروزه من و ملتم با پیوند قلبی ناگسستنی به یکدیگر پیوسته‌ایم و دست در دست هم در راهی که متضمن عظمت و ترقی و سعادت ایران است پیش می‌رویم.

به روان پاک همه آنهایی که در طول هزاران سال با فداکاری و جانبازی خود استقلال و حاکمیت شاهنشاهی ایران را حفظ کردند و این ودیعه گرانبها را به دست ما سپردند درود می‌فرستم و از درگاه قادر متعال مسئلت دارم همه ما را توفیق عنایت فرماید که به نوبه خود کشوری سربلندتر و ملتی مترقی تر و جامعه‌ای سعادتمندتر به دست آیندگان خویش بسپاریم و ولیعهد مرا نیز در مسئولیت خطیری که به عهده او نهاده شده است همواره یاری فرماید.