بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر در پذیرایی رسمی در بزرگداشت ۲۵۰۰ سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران تخت‌جمشید ۲۲ مهر ماه ۱۳۵۰

جشن‌های ۲۵۰۰ سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران

تصمیم‌های مجلس سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی

درگاه محمدرضا شاه پهلوی

بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر در تخت‌جمشید

	بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر در میهمانی شام در بزرگداشت ۲۵۰۰ سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران تخت‌جمشید
آیا مشکلی با شنیدن این پرونده دارید؟ راهنمای رسانه را ببینید.

بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر محمدرضا شاه پهلوی در تخت جمشید در ضیافت شام به افتخار سران کشورهای جهان به مناسبت آیین بزرگداشت دوهزاروپانصدمین سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران - تخت جمشید، ۲۲ مهر ماه ۱۳۵۰

خانم ها و آقایان

از طرف شهبانو و خودم، و به نام ملت ایران، مقدم همه شما را به عنوان گرامی‌ترین میهمانان کشور ما در این هنگام که ملت ایران دوهزاروپانصدمین سال بنیان‌گذاری وحدت ملی و شاهنشاهی خود را جشن می‌گیرد، شادباش می‌گویم، و اجتماع کنونی شخصیت‌های بزرگ جهانی را در تخت جمشید، زادگاه تاریخی این شاهنشاهی کهن، به فال نیک می‌گیرم، زیرا احساس من این است که در جمع امشب ما، تاریخ گذشته با واقعیت‌های امروز پیوند خورده‌است و چنین پیوندی که بر اساس تفاهم و دوستی تکیه دارد، طبعاً شایسته آن است که به فال نیک گرفته شود.

اگر ما با اشتیاق کامل از شما دوستان عالیقدر خویش برای شرکت در بزرگترین جشن تاریخ خود دعوت کردیم، به این جهت بود که موضوع این دعوت را شایسته آن می‌دانستیم که شما رنج این سفر را بر خود هموار کنید، زیرا این جشن قبل از هر چیز، بزرگداشت فرهنگی کهن است که به تمام عالم بشریت تعلق دارد. در واقع شما امشب پیش از آنکه میهمان ما باشید، میهمان میزبانی هستید که «تاریخ» نام دارد.

ما امشب در چند قدمی بنای با عظمت تخت جمشید به دور هم گرد آمده‌ایم که ستون‌های خاموش آن شاهد گذشت بیست‌وپنج قرن با همه رنج‌ها و شادی‌های آن بوده‌اند. همه می‌دانیم که این بنا روزگاری مرکز ثقل جهان بوده، ولی این خاطره‌ای است که امروز دیگر تنها به تاریخ تعلق دارد. آنچه اکنون برای ما بسیار مهمتر از این جنبه تاریخی و سیاسی است، این است که این بنا، مرکز حکومتی بود که از نظر فکری بر اساس میراث معنوی کوروش کبیر، یعنی بر پایه احترام به فرد و به حقوق بشری بنیاد نهاده شده بود، و این همان اصلی است که تمام فرهنگ ایرانی بر آن پایه‌ریزی شده‌است.

وقتی که از دیدگاه تاریخ نگاه کنیم، خوب می‌توانیم احساس کنیم که در طول این چند هزار سال هر یک از ملت‌های جهان چه ماجراهای شگرف را در پشت سر گذاشته و چه اندازه در راه دشوار و پر مخاطره‌ای که بشریت در پیش داشته، رنج برده و قربانی داده‌اند. با این همه برای ما به عنوان فرزندان جامعه انسانی، توجه به این حقیقت مایه سربلندی است که بشریت در تمام این تلاش‌ها و دشواری‌ها، در تمام این راهی که طبق اصطلاح معروف قسمت اعظم آن از میان اشک و خون گذشته است، رسالت بزرگ خویش را در راه نیل به کمال مادی و معنوی از یاد نبرده و در این راه از همه آزمایش‌ها سربلند بیرون آمده است، زیرا در تمام این کشاکش، به آن بارقه نبوغی که از آغاز در نهاد نوع آدمی سرشته شده، از تمام عوامل نیرومندی که در برابر او صف‌آرایی کرده بودند، تواناتر و قاطع‌تر بوده‌است. این همان بارقه نبوغی است که به انسان که در آغاز یکی از انواع بی‌شمار موجودات روی زمین بیش نبوده، امکان آن داده‌است که امروز حتی پا از زمین بیرون گذارد و راه بیکران کائنات را به روی خویش بگشاید. توجه به این واقعیت غرورانگیز کافی است که مسئولیت و وظیفه همه مردم نیک‌اندیش جهان را برای ما روشن کند، و من تردید ندارم که جمع امشب ما، جمع مردم نیک‌اندیش است، زیرا این کاملاً منطقی و بدیهی است که هیچ رئیس کشوری نمی‌تواند آرزویی جز پیشرفت روزافزون مادی و معنوی افراد ملت خود داشته باشد. فقط می‌باید امید داشت که همه این آرزوها به صورتی هماهنگ با یکدیگر و مکمل همدیگر تحقق یابند تا نتیجه نهایی نه تنها تأمین سعادت قسمتی از مردم جهان، بلکه تأمین سعادت تمام فرزندان آدمی باشد.

بدیهی است در این راه هنوز مشکلات بسیاری وجود دارد که غالباً میراث طرز فکر و الزامات گذشته است، ولی امیدوار باشیم که جامعه انسانی همچنان که از تمام آزمایش‌های گذشته پیروز بیرون آمده، این آزمایش نهایی را که بزرگترین و در عین حال ثمر بخش‌ترین همه آنها است نیز با پیروزی در پشت سر خواهد گذاشت.

همه ما می‌دانیم که هنوز جامعه بشری با دشواری‌های بسیار دست به گریبان است. می‌دانیم که قسمت بزرگی از مردم جهان همچنان از فقر، جهل، گرسنگی و از تبعیضات گوناگون رنج می‌برند و هر روز نیز در گوشه و کنار جهان صدای گلوله‌ها را می‌شنویم و با مظاهر مختلف خشونت و کینه‌توزی روبه‌رو می‌شویم. با این همه این را نیز می دانیم که اگر جامعه بشری تاکنون موفق به از میان بردن این نابسامانی ها و رفع این تبعیضات نشده به هیچ وجه نباید مایوس بشویم زیرا رسالت ابدی و تغییرناپذیر بشریت سید دایم به سوی کمال است و هر یک از ما برای آنکه در مسیر صحیح انجام این رسالت قدم برداریم، می باید بکوشیم تا در حدود امکانات و شرایط خود، دنیا را برای جامعه بشری یک دنیای محبت و صلح و دوستی درآوریم و دنیایی که در آن هر فرد آدمی بتواند در محیطی امن و فارغ از ترس و نگرانی، از حداکثر مواهب دانش و تمدن برخوردار شود.

مسلما من به هیچ یک از مهمانان عالیقدر خودم نکته تازه ای نگفته‌ام اگر بگویم که جامعه امروزی بشر قبل از هر چیز از مسئولان اداره امور جهان، از تمام آنهایی که سهمی در اداره سرنوشت ملت‌ها دارند توجه به همین واقعیت را انتظار دارد، همه مردم جهان از هر نژاد و هر کشور و هر طبقه اجتماعی در این خواسته شریکند که در دنیایی دور از دغدغه و اضطراب و دور از خطر دائمی نابودی نوع بشر به سر برند، و همه آروز دارند که حاصل کار آنها در دنیای دلخواه ایشان تنها در راه تأمین زندگانی بهتر و باز هم بهتری برای آنها به کار افتد.

دو هزار و پانصد سال پیش، یکی از فرزندان این سرزمین، کوروش هخامنشی که به همان اندازه که متعلق به ملت ما است متعلق به تاریخ و عالم بشریت است، کوشید تا با ایجاد تحولی اساسی در اصول حکومتی بیرحمانه جهان آن روز، و با بنیانگذاری شیوه حکومتی تازه‌ای بر اساس احترام به حقوق و معتقدات افراد، صفحه تازه‌ای را در تاریخ بگشاید. بسیار رهبران و متفکران و نیک اندیشان دیگر بعد از او به همین راهی رفتند که سیر تحول مستمر جامعه بشری به سوی کمال، حاصل آن است. آرزو کنیم که با همفکری و همگامی همه نیک اندیشان جهان، در عصر ما تاریخ ورق بخورد و صفحه تازه‌ای گشوده شود که در آن دیگر اثری از تاریکی‌ها، از فقر و جهل و بیماری و گرسنگی، از تبعیض‌ها و از بی عدالتی‌ها نباشد، آرزو کنیم که فرزندان ما برای همیشه در جهانی فارغ از بیم و اضطراب بسر برند و در دیدگاه زندگی خویش چیزی بجز روشنایی و امید نداشته باشند.

برای یکایک شما اعلیحضرتان، روسای محترم و جمهوری، والاحضرتان، عالیجنابان، خانم ها و آقایان که به نشان هم بستگی محبت آمیز خود با ملت ایران و با احترام به فرهنگ کهن آن در این جمع تاریخی حضور یافته‌اید، و برای همه رهبران و مسئولان دیگر جهان در این راه آرزوی موفقیت می‌کنم، و با این آرزو سلامت و شادکامی یکایک شما و رفاه و ترقی روزافزون همه ملت‌های شما را خواهانم.

۲۳ مهر ۱۳۵۰ بیانات شاهنشاه در حضور پیشوایان و رهبران عالیقدر کشورهای جهان (در تخت جمشید)

در این روز بزرگ تاریخ ایران، از تخت جمشید، زادگاه شاهنشاهی کهنسال ایرانی، در حضور سران عالیقدر کشورهای جهان که برای شرکت در بزرگداشت ملی ایران در اینجا گرد آمده‌اند، در حضور سایر میهمانان والامقام، در حضور نمایندگان برجسته دانش و فرهنگ جهان و مذاهب مختلف عالم، در حضور فرستادگان شایسته مراکز خبری و مطبوعاتی عالم، و در برابر مردم بی‌شماری که در این لحظه در سراسر ایران و در نقاط مختلف گیتی شاهد مراسم دوهزاروپانصدمین سال بنیان‌گذاری شاهنشاهی ایران هستند، به نام شاهنشاه ایران، به تاریخ پر افتخار ایران و به ملت بزرگ و جاودانی ایران درود می‌فرستم.

درود به کوروش بزرگ، بنیان‌گذار شاهنشاهی ایران و قهرمان جاودان بشریت، درود به همه شاهنشاهان و پادشاهان ایران که در طول بیست‌وپنج قرن پرچم افتخار و ملیت ایرانی را افراشته نگاه داشتند، درود به همه سرداران و قهرمانان ایرانی که در کشاکش سهمگین‌ترین حوادث تاریخ، مردانه از استقلال و شرافت میهن جاودانی خود دفاع کردند، درود به میلیون‌ها سرباز ایرانی و به دیگر جانبازان این سرزمین که در طول قرن‌های دراز جان خویش را فدا کردند تا ایران را زنده نگاه دارند، درود به همه سازندگان کاخ عظیم تمدن و فرهنگ ایرانی، به همه متفکران، به همه دانشمندان و دانش‌پژوهان، به همه نویسندگان و سخنوران، به همه هنرآفرینان ایران که در طول هزاران سال این سرزمین را به صورت کانون جاودان اندیشه و معنویت درآوردند و قسمتی از والاترین ارزش‌های فرهنگ و تمدن تاریخ جهان را به جامعه بشری ارمغان دادند، درود به همه خدمتگزاران گمنام این مرز و بوم که در طول دوهزاروپانصد سال با روح ملیت و با کوشش و تلاش مداوم، استمرار شگفت‌انگیز تاریخ و تمدن و فرهنگ ایران را باعث شدند و آن را به صورت یک عامل جاودان دوستی و تفاهم بشری زنده نگاه داشتند.

در این روز تاریخی که ایران نو به زادگاه پر شکوه شاهنشاهی کهن خویش روی آورده‌است تا با بیست‌وپنج قرن تاریخ پر افتخار خود تجدید عهد کند، به عنوان شاهنشاه ایران، تاریخ جهان را گواه می‌گیرم که ما وارثان میراث کوروش در تمام این دوران دراز به رسالت معنوی خویش وفادار ماندیم و هرگز پیمانی را که دوهزاروپانصد سال پیش با تاریخ و با بشریت بستیم، از یاد نبردیم. ما در طول قرون و اعصار، فرهنگ خویش را پیام‌آور آرمان‌های عالی بشری و مبشر صلح و محبت و تفاهم قرار دادیم و همراه با این فرهنگ همه جا با خود پیام دوستی و آشنایی بردیم. امروز ما ترازنامه دوهزاروپانصد ساله خویش را به پیشگاه تاریخ عرضه می‌کنیم و ایمان داریم که در حساب سود و زیان آن سربلند هستیم، زیرا این ترازنامه حیات ملتی است که با سهمگین‌ترین حوادث تاریخ جهان روبه‌رو شده و میلیون‌ها نفر از فرزندان خود را قربانی داده‌است، ولی هرگز رسالت معنوی خویش را در دفاع از ارزش‌های عالی بشری از یاد نبرده‌است. امروز پس از بیست‌وپنج قرن بار دیگر سپاهیان ایرانی در این دشت پهناور از برابر ستون‌هایی که به یادگار جلال و شکوه دیرین در کاخ کهن تخت جمشید سر بر افراشته‌اند، خواهند گذشت، ولی اینان نیز همانند سپاهیان روزگار هخامنشی، آرمانی را مقدس می‌شمارند که استقلال و شرافت ملی را با موازین اخلاقی و بشری درآمیخته‌است. بیست‌وپنج قرن پیش داریوش بزرگ در کتیبه‌ای که هم اکنون در چند قدمی ما دیده می‌شود، همراه با ذکر پیروزی‌های ارتش خویش نوشت:

«راستی را دوست دارم و از بدی بیزارم. نمی‌خواهم که در قلمرو شاهنشاهی من توانایی به ناتوانی ستم ورزد. نمی‌خواهم که کسی از راه بداندیشی به دیگری زیان رساند.»

و امروز نیز به همراه سربازانی که نمایندگان ادوار قدیم و جدید ارتش ایران هستند، افرادی از این ارتش رژه می‌روند که سپاهیان دانش، سپاهیان بهداشت، سپاهیان آبادانی نام دارند و افراد دیگری که لژیون خدمتگزاران بشر نامیده می‌شوند و وظیفه انسانی آنها مرز و حدی جغرافیایی و نژادی نمی‌شناسد.

در این لحظه تاریخی من به نام ملت ایران، به تمام نمایندگان عالیقدر ملت‌ها و کشورهای جهان که برای شرکت در این بزرگداشت ملی ما در اینجا حضور یافته‌اند، درود می‌فرستم. به تمام جهان بشریت که با همبستگی قلبی در تجلیل از فرهنگ و تمدن ایرانی شرکت کرده‌اند، درود می‌فرستم. به همه نیک‌اندیشان جهان، به خدمتگزاران صلح و تفاهم و همکاری جهانی در هر جا که هستند، درود می‌فرستم و آرزو دارم که آن عامل بزرگ تفاهم و دوستی که نمایندگان برجسته این همه کشورها و ملت‌های جهان را در یک جا گرد آورده‌است، الهام‌بخش همه مردم روی زمین در ادامه راه آنان به سوی نیکبختی واقعی جامعه بشری باشد.