گزارش مهرداد پهلبد در گشایش هشتمین جشن فرهنگ و هنر در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو ۳ آبان ماه ۱۳۵۴

درگاه علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی

علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی جشن فرهنگ و هنر

درگاه اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

گزارش مهرداد پهلبد در گشایش هشتمین جشن فرهنگ و هنر در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو ۳ آبان ماه ۱۳۵۴

هشتمین جشن فرهنگ و هنر در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در تالار رودکی گشایش یافت. اعلیحضرتین پیش از آغاز برنامه کسانی را که به مناسبت خدمات فرهنگی و هنری به دریافت نشان‌های تاج و همایون نائل آمده بودند به حضور پذیرفتند و با یکایک آنان درباره خدمات و برنامه‌هایشان صحبت فرمودند و آن‌ها را مورد مهر قرار دادند. با تشریف‌فرمایی شاهنشاه و شهبانو به جایگاه مخصوص، آقای مهرداد پهلبد وزیر فرهنگ و هنر گزارشی به آگاهی اعلیحضرتین رساند.

در این شب فرخنده زادروز شاهنشاه آریامهر و سالروز پر شکوه جشن‌های تاجگذاری و در این دوران پرتلاش رستاخیز که فرهنگ ایرانی پایگاه والای خود را بازمی‌یابد، آفرینندگان آثار هنری، فرهنگی و همکاران آنان تشریف‌فرمایی اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانوی ایران را به منظور گشایش هشتمین جشن فرهنگ و هنر به این تالار بر دیده گرامی می‌دارند و این جشن که از سال گذشته به اراده شاهانه به مدت یکماه در سراسر کشور برگزار می‌شود، تجهیز همه نیروی انسانی و ایرانی را در جهت پژوهش و گسترش فرهنگ و هنر وجهه اهمیت خود قرار داده است. در جشن فرهنگ و هنر سال گذشته، مجمع سالانه بحث درباره خانواده و فرهنگ با پیام شاهنشاه آریامهر گشایش یافت. با تشریف‌فرمایی شهبانوی ایران نمایشگاه آخرین کشفیات باستان‌شناسی در ایران افتتاح گردید و نخستین سمینار بررسی شامل آموزش فرهنگ در روستا با پیام والاحضرت همایون ولایتعهد آغاز به کار کرد. ششمین اجلاسیه کنگره تاریخ و فرهنگ ایران، پنجمین دوره بحث درباره زبان فارسی، ششمین اجلاسیه بحث درباره شاهنامه فردوسی و سومین مجمع سالانه کاوش‌‎ها و پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران برگزار شد و بر روی هم در سراسر کشور ۳۳۸۱ نمایشگاه ترتیب یافت، ۲۱۲۲ برنامه هنری (موسیقی، رقص و تئاتر) به موقع اجرا درآمد. ۲۰۵۶ جلسه ادبی (سخنرانی و شب شعر) برگزار گردید، ۱۶ مؤسسه فرهنگی (موزه، کتابخانه) گشایش و ۶۲ نشریه کتاب انتشار یافت و از ۴۷ تن که به فرهنگ و هنر کشور خدمات ارزنده کرده‌اند، تجلیل به عمل آمد و نیز مجموعاً ۱۶۹ شهرستان در برگزاری جشن فعالانه شرکت جستند. این تعداد طی سال‌ها به تدریج افزایش یافته و از ۹۱ در سال ۵۰ به ۱۴۶ در سال ۵۱ و ۱۵۵ در سال ۵۲ رسیده است. علاوه بر این تعدادی از روستاهای کشور نیز در برگزاری جشن سهیم بوده و شرکت کرده بودند.

شاهنشاه وظیفه و رسالت مسئولان نسل کنونی را در زمینه فرهنگ ایرانی بدین گونه روشن فرموده‌اند: «ملت ما که مصمم است در این دوران تازه از زندگانی خویش تمام آثار انحطاط و ضعف و فساد و زبونی گذشته را به دست فراموشی سپارد، دارای این رسالت معنوی است که ارزش‌های مثبت و جاودانی فرهنگی ایرانی را از همه آلودگی‌هایی که ممکن است به دست عوامل بیگانه در این فرهنگ راه یافته باشد، دور سازد و هر آنچه را که نشان سازندگی و پاکی و نیرومندی ندارد و بنابراین شایسته فرهنگ ایرانی نیست، از آن کنار گذارد.» این دستور شاهنشاه که روش اساسی همه سازمان‌های فرهنگی را به روشنی معلوم می‌دارد و در سرلوحه برنامه‌ریزی آن‌ها قرار می‌گیرد، تعیین کننده راه و رسمی است که جشن فرهنگ و هنر از این پس با گام‌های استوارتر خواهد پیمود. تحقیق این مهم یعنی اشاعه فرهنگ ارزنده ایرانی و شناساندن هویت فرهنگی ایران، مهم‌ترین آرمان جشنی است که به ارشاد و راهنمایی شاهنشاه آریامهر بوجود آمده است. برگزار کنندگان این جشن همیشه و در حد امکان از پژوهندگان بنام در تاریخ و ادب و فرهنگ و هنرهای ایران در برگزاری مجالس پژوهشی کمک و یاری می‌گیرند و در واقع می‌توان گفت که جشن‌های فرهنگ و هنر پس از گذشت هفت سال به صورت پایگاهی برای بزرگداشت فرهنگ ایرانی درآمده است. بدین ترتیب آبان ماه این ماه فرخنده در سایه عنایات شاهنشاه آریامهر و شهبانوی ایران، والاحضرت همایون ولایتعهد و کوشش‌های پژوهندگان به صورت ماه فرهنگ ایرانی شکل می‌گیرد. شاهنشاها، علیاحضرتا، امسال جشن‌های فرهنگ و هنر که در آستانه پنجاهمین سال شاهنشاهی دودمان پهلوی برگزار می‌شود درخشش و جلوه‌ای خاص دارد، چون با هماهنگی و ذوق و شوق مردم به مشارکت فعال در امور مملکتی که نهضت رستاخیز ملت ایران از دولت و برکت اندیشه‌های بلند شاهانه به ارمغان آورده است، برگزار می‌گردد و ریشه و سرچشمه زاینده همه پیشرفت‌های ایران و جهش‌های اقتصادی و اجتماعی آن عشق شاهنشاه به ارزش‌های جاودانی ملیت ایرانی و بقاء دوام آن است. به شکرانه این موهبت ایرانیان بویژه پژوهندگان و نویسندگان و هنرمندان وظیفه دارند بر پایگاه ارزنده‌ای که حزب رستاخیز ایران با استوار کردن پیوندهای یگانگی و همبستگی ملی فراهم آورده است به ندای شاهنشاه از جان و دل پاسخ دهند. در اجرای امر شاهنشاه به مناسبت گسترش کوشش‌های فرهنگی و هنری این جشن، از امسال سرپرستی جشن‌های فرهنگ و هنر در تهران به عهده شورای عالی فرهنگ و هنر و در استان‌ها و شهرستان‌ها به عهده شوراهای فرهنگی هنر محل به ریاست مؤسسات عالی آموزشی، سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران، مطبوعات، سازمان تربیت بدنی ایران، سازمان زنان، سازمان ملی پیش‌آهنگی ایران، سازمان جوانان جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سپاهیان انقلاب، کاخ‌های جوانان، اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان، انجمن دوشیزگان و بانوان صمیمانه سپاسگزاری و قدردانی کند. اینک از پیشگاه مبارک استدعا دارد اجازه فرمایند که در این فرخنده شب هشتمین جشن فرهنگ و هنر به شادکامی گشایش یابد.

پس از گزارش و زیر فرهنگ و هنر باله «بیژن و منیژه» آغاز شد. این باله از سوی هنرمندان باله ملی ایران و برگرفته از شاهنامه فردوسی در دو پرده اجرا شد. در این آیین فرخنده والاحضرت‌ها شاهپور غلامرضا و شاهپور عبدالرضا پهلوی به همراه همسرانشان، امیر عباس هویدا نخست‌وزیر، نخست‌وزیر کِبِک و همسرشان و جمعی دیگر از پایوران لشگری و کشوری شرکت داشتند.