مصاحبه علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی در پایان بازدید از استان‌های چهارمحال بختیاری و لرستان ۱۲ خردادماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی

برنامه عمرانی ششم/ سال ۲۵۳۷ شاهنشاهی خرداد ماه تا امرداد ماه

علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی سخنرانی‌ها و پیام‌ها و بیانات و مصاحبه‌های علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی

بازدید علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی از برنامه‌های عمرانی دو استان چهارمحال بختیاری و لرستان ۱۲-۸ خرداد ماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی

مصاحبه علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی در پایان بازدید از استان‌های چهارمحال بختیاری و لرستان ۱۲ خردادماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی

پنج‌شنبه ۱۲ خردادماه ۲۵۳۶ علیاحضرت در پایان سفر پنج روزه خود به استان‌های چهارمحال و بختیاری و لرستان، دستاوردهای این دیدار را برای خبرنگاران روشن فرمودند:

"در بروجرد احساسات مردم به اوج خود رسیده بود و به این وسیله از احساسات، مهربانی‌ها و میهمان‌نوازی مردم استان‌های چهارمحال و بختیاری و لرستان تشکر می‌کنم، به خصوص نظم مردم نشان می‌دهد که فرهنگ قدیمی دارند. در این سفر به طور کلی تحت تأثیر احساسات مردم در تمام طول مسیر راه‌ها، شهرها و روستاها قرار گرفتم و این وابستگی ملی و همدلی در احساسات آنان نسبت به شاهنشاه و وطن، ثروت بزرگی برای مملکت است که کمتر نظیر این همبستگی در دنیا یافت می‌شود. این همبستگی و یکپارچگی قدرت ایران در راه دست یافتن به پیشرفت است. در این سفرها از نظر شخص من، نکته جالب اینجا است که با مناطقی که آشنا نیستم، آشنایی بیشتر پیدا می‌کنم. زیبایی‌های طبیعی مملکتم را از نزدیک می‌بینم و فرصتی هست که با مسائل و زندگی طبقات مختلف مردم آشنا شوم. واقعاً در این سفرها است که انسان حس می‌کند که با روحیه مردم در مناطق مختلف مملکت بیشتر آشنا می‌شود و این به خود من در تصمیم‌گیری‌ها و مطالعه در زمینه برنامه‌های مختلف رفاهی، فرهنگی و نظایر آن کمک می‌کند. در تهران انسان با مسائلی روبه‌رو هست که فقط مسائل تمام کشور نیست و بلکه با مسائل مختلف خارج از کشور نیز روبه‌رو است، پس طبیعتاً انسان در اینجا با طبیعت و حقیقت بیشتر برخورد می‌کند و بهتر می‌تواند تصمیم بگیرد. در این سفرها مردم خوشحال می‌شوند که ما بیاییم و از نزدیک با آنان آشنا شویم.

فرصتی است که از خدمات افراد در سازمان‌ها و جاهای مختلف نیز تقدیر و تشویق به عمل آید، چون در تهران فرصت دیدن این افراد خدمتگزار میسر نیست.

اولویت‌ها

وقتی که اطلاع داده می‌شود که بازدیدهایی از نقاط مختلف کشور به عمل خواهدآمد، مقدار زیادی از فعالیت‌ها و طرح‌های عمرانی آن شهر که در دست اقدام است، با سرعت و توجه بیشتری انجام می‌شود و معمولاً انجام یک سری از کارها که به خاطر بعضی از مسائل اداری مدتی به تعویق افتاده است، اجرا می‌شود. البته با دیدن مردم از نزدیک و آشنایی با مشکلات آنان، دستوراتی در جهت تأمین بودجه‌های آن دسته از طرح‌ها و برنامه‌های آنان که اولویت دارد، داده می‌شود و فرصتی است که درباره برنامه‌ها و طرح‌هایی که قبلاً درباره آنان صحبت شده، ولی جدی تلقی نشده است، مجدداً تعقیب شود. برای مثال می‌توان گفت که بر اساس مطالعات پژوهشگران ما، مشخص شده است که این مناطق برای کشاورزی و دامداری بسیار مستعد است. بر اساس این مطالعات در مناطقی اقدام شده است، ولی باز این مسافرت‌ها باعث می‌شود که انجام طرح‌ها و برنامه‌ها در استان‌ها دنبال شده و فراموش نشود. البته مردم تقاضاهایی دارند که به وسیله نامه اطلاع می‌دهند. یک تعداد از تقاضاهای مردم به وسیله نمایندگان خودشان در سنا و مجلس شورای ملی یا در انجمن‌های ملی و یا به وسیله مسئولان استانداری و فرمانداری به اطلاع ما رسیده است، سعی خواهدشد تا جایی که امکان دارد و قانون اجازه می‌دهد، به تقاضاهای مردم رسیدگی شود.

صراحت تقاضاها

در این سفرها مردم با صراحت تقاضاها و خواست‌های خودشان را مطرح می‌کنند و مسئولان امر نیز حس می‌کنند که به جای سرپوش گذاشتن روی معایب و کتمان مشکلات، بهتر است آن را مطرح کنند و این باعث خوشوقتی است. تقاضای گروهی از مردم تقاضای شخصی است، که اگر خودشان نیز به مراجع دولتی مراجعه کنند، مشکل آنان حل می‌شود، این گروه یا از قوانین کشور بی‌اطلاع هستند و یا به خودشان زحمت نمی‌دهند که کارشان را شخصاً پیگیری کنند و دوست دارند این پیگیری از طریق دفتر مخصوص صورت گیرد. یک سری از تقاضاها از این قبیل است، که با آموزش مردم از تعداد این نوع تقاضاها در آینده کم خواهدشد. چیزی که باعث خوشوقتی است، این است که اغلب مردم برای پیشرفت شهر و روستای خودشان تقاضا می‌کنند. تقاضای آنان جنبه عمومی دارد. درمانگاه، مدرسه و یا کتابخانه می‌خواهند و دیگر به مسئله شخصی خود نمی‌اندیشند. بهداشت و آموزش سطح زندگی مردم نسبت به گذشته به طور محسوس و چشمگیری پیشرفت کرده است."

گزارش سفر

پرسش: "آیا گزارش‌های سفر شهبانو به شرف عرض شاهنشاه آریامهر می‌رسد؟"

شهبانو: "در طول سفر هر روز به حضور شاهنشاه آریامهر تلفن می‌کردم و ایشان را به طور کلی در جریان برنامه‌ها قرار می‌دادم و در بازگشت نیز استنباط خودم را از سفر در ارتباط با مردم و در ارتباط با مناطق مختلف کشور و در ارتباط با سازمان‌های مختلفی که بازدید کردیم، با اعلیحضرت در میان خواهم گذاشت و آلبوم‌های سفر به طور کلی از نظرشان خواهدگذشت. برنامه و طرح‌های در دست اجرا پیگیری خواهدشد و در مورد تقاضاهای اساسی مردم، در صورت لزوم، شاهنشاه اوامری صادر خواهند فرمود. پیشرفت کارها هر چند ماه یک بار پیگیری خواهدشد، که چند درصد از آن انجام شده است. یکی از کارهای مهمی که خوشبختانه در این سفر به نتیجه رسید، مشکل روستاییان اطراف سد «محمدرضاشاه» بود. بیش از شش سال اهالی این منطقه به علت آبخیزداری و جلوگیری از پر شدن سد از ادامه دامداری و زراعت در زمین‌های دیم که شامل بیشتر زمین‌های قابل کشت بود، منع شده و قرق اعلام شده بود و به عده کمی از آنان کمک‌هایی می‌شود. قبلاً مسئولانی فرستادم که در این مورد مطالعه کنند، در نتیجه با موافقت خود روستاییان و امکانات دولت در حال حاضر راه‌حل‌هایی برای این مشکل پیدا شده است، که انشاءالله عملی خواهدشد. این مشکل که شش سال طول کشید، به علت نبودن ارتباط لازم با مردم بود، ولی دیدیم که در اثر این ارتباط، امروز این مشکل حل شد. صرفنظر از خستگی‌های جسمی که در اثر رفتن از محلی به محل دیگر ایجاد می‌شود، این سفرها از نظر شخص من برای آینده یک منبع الهام و قدرت است. قدرت خودم را از خنده‌ها و چهره‌های بشاش مردم و چشم‌های پر احساس آنان می‌گیرم. با سفر و دیدن مناظر طبیعی و شنیدن موسیقی محلی مناطق مختلف، رنگ‌های الوان لباس مردم و رقص‌های زیبا، حس می‌کنم که بیشتر به این زمین و به این آب و خاک بستگی پیدا کردم. در تهران انسان از حقایق به دور است. من علاقه دارم که این بستگی با آب و خاک به طور طبیعی باقی بماند و اطمینان می‌دهم که هیچ وقت گسسته نخواهد شد."

پرسش: "علیاحضرتا احساس شما از اینکه به همت شما قلعه فلک‌الافلاک به موزه تبدیل شده است، چیست؟"

شهبانو: "باعث خوشوقتی است که آن زندان باستانی تبدیل به موزه شده است. من اعتقاد دارم که هر چقدر فرهنگ و آموزش بیشتر شود، طبیعتاً دلایلی که افراد به زندان بروند، کمتر می‌شود."

مردم و زندگی ماشینی

"متأسفانه در جوامع صنعتی همگام با پیشرفت صنعت و تکنولوژی مردم به دلیل گرفتاری کاری و یا دلایل مختلف دیگر از انسانیت و ارتباط عاطفی که معمولاً بین افراد وجود دارد، فاصله می‌گیرند. خود ما باید اذعان کنیم که آن زندگی صمیمی و آن همبستگی و مهربانی که در روستاها و شهرستان‌های کشور ما وجود دارد، شاید در تهران نیست. دلیلی این بی‌مهری این نیست که محبت از دل مردم ما رفته، بلکه باید گفت که زندگی یکنواخت ماشینی مردم را طوری خسته می‌کند که نه وقت رسیدن به خود دارند و نه وقت برقرار کردن ارتباط انسانی و عاطفی، امیدوارم که پیشرفت‌های صنعتی و تکنولوژی اجتماع ما به روحیه انسانی و ارتباط عاطفی ملت ما لطمه‌ای وارد نسازد. من بارها گفته‌ام که اخلاق و ارتباطات انسانی باید در کلیه سطوح مملکتی و بین تمام مردم کشور رسوخ پیدا کند. برای رسیدن به این هدف، باید از طریق آموزش، مطبوعات، رادیو و تلویزیون انتشار کتاب‌های مخصوص کودکان و بالاخره از طریق مدارس اقدام کرد و با استفاده از این امکانات روحیه انسانی مردم را تقویت کرد."

شعار اثری نمی‌بخشد

پرسش: "آیا به نظر علیاحضرت شهبانو در مورد فضیلت مخصوص انسانی، احتیاج به نوعی تبلیغ نیست؟"

شهبانو: "به اعتقاد من تبلیغات لازم داریم، منتهی نه به صورت شعار، بلکه از راه آموزش و به صورت حقیقی، باید فکر کرد و دید که به چه وسیله‌ای می‌شود روحیه تعاون، درستی و پاک بودن و روحیه همبستگی و یکپارچگی را در مردم تقویت کرد. ایجاد چنین روحیه‌ای با گفتن، نمی‌شود. باید مطالبی در کتاب‌های قصه و کتاب‌های مخصوص کودکان گنجانید و یا برای بزرگسالان با نمایش فیلم و تأترهای آموزنده مخصوص که از روی فکر ساخته شده است، دست به این کار زد. من معتقدم که شعار آن طور که لازم است، اثر نمی‌بخشد و حتی اهمیت را هم از بین خواهد برد. نظیر اشعاری که از بچگی به یاد داریم. این اشعار حاوی پیام‌های اخلاقی و فلسفی فوق‌العاده‌ای هستند، منتهی آنقدر تکرار کرده‌ایم که دیگر به محتوای اصلی آن فکر نمی‌کنیم، بنابراین من فکر می‌کنم افراد نمونه در هر موقعیتی که هستند، می‌توانند که نمونه و الگو برای سایرین باشند. یک معلم خوب برای شاگردانش، یک افسر خوب برای سربازانش، یک پدر و مادر خوب برای فرزندانش، و بالاخره یک مدیر خوب برای کارمندانش، می‌تواند سرمشق خوبی باشد."

رسیدگی به تمام عرایض

پرسش: "به عرایض مردم چگونه رسیدگی می‌شود؟"

شهبانو: "در دفتر من به تمام این عرایض رسیدگی و خلاصه‌ای از آن تهیه می‌شود. به عرایض و تقاضاهایی که قانونی است، عمل می‌شود. بعضی از مردم تقاضاهایی دارند که قانوناً نمی‌شود به آن رسیدگی کرد. فرض کنید سازمانی قوانین استخدامی ویژه‌ای دارد و برای استخدام از داوطلبان مدارک خاصی می‌خواهد، منتهی بعضی از افراد بدون داشتن مدارک لازم خواسته شده، می‌خواهند وارد سازمان شوند. در مورد افرادی که نقص عضو و احتیاج به معاینه دارند، از طریق استانداری‌ها به بیمارستان‌های تخصصی تهران اعزام می‌شوند، که بلافاصله به کار آنان رسیدگی می‌شود. گروهی کمک مالی می‌خواهند، که البته تا جایی که امکان‌پذیر باشد، کمک می‌شود، چون همان طوری دیدید، تعداد تقاضاها و عرایض به حدی زیاد است که بعضی از اوقات نمی‌شود برای جمع‌آوری تقاضاها به هر گوشه از کشور رفت. برای جمع‌آوری و ارزیابی عرایض و تقاضاها باید مددکاران مختلف به دهات و نقاط مختلف بروند. همان طور که در سفر اخیر افرادی مأمور رسیدگی به مسائل بعضی از دهات و نقاط شدند. برای مثال در یک روستای کوچک مردم تقاضا داشتند که چون از خانواده‌ای سرپرستی می‌کنند، نباید به خدمت سربازی بروند. مأموران ژاندارمری مأموریت یافتند که بروند در محل دقیقاً وضع را تحقیق کنند و به افرادی که نان‌آور خانواده هستند، مطابق قانون مساعدت کنند."