سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به سنگاپور ۲۹-۲۷ شهریور ماه ۱۳۵۳

دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۵۳ خورشیدی

درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۳ خورشیدی تازی

اعلیحضرتین در فرودگاه مهرآباد، آریامهر سفیر اندونزی در دربار شاهنشاهی را مورد مهر قرار می‌دهند

اعلیحضرتین از ایران ایر پیاده می‌شوند

پرزیدنت سنگاپور به آریامهر خوش آمد می‌گوید

همسر پرزیدنت به شاهنشاه خوش آمد می‌گوید

شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت شیرز در فرودگاه پایا لبار سنگاپور

ناوهای جنگی ببر و پلنگ نیروی دریایی شاهنشاهی ایران هنگام بازدید شاهنشاه در بندر سنگاپور پهلو گرفتند

شهبانو در بازدید از مرکز پرورش ارکیده و باغ گیاهان سنگاپور

سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به سنگاپور ۲۹-۲۷ شهریور ماه ۱۳۵۳

شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو ساعت ۹ و چهل و پنج دقیقه بامداد روز چهارشنبه ۲۷ شهریور ماه ۱۳۵۳ پس از انجام آیین پسواز رسمی رهسپار سنگاپور شدند. در مهرآباد خاندان شاهنشاهی ایران، هویدا نخست وزیر، رییس مجلس سنا، رییس مجلس شورای ملی، وزیر دربار، چند تن از وزیران کابینه، و شماری از پایوران کشوری و لشکری و رییس هیات‌های سیاسی کشورهای مورد بازدید به پسواز اعلیحضرتین آمده بودند. شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در آستانه یک سفر ۱۶ روزه و ۴۰ هزار کیلومتری به پنج کشور شرق آسیا و خاور دور، تهران را به سوی سنگاپور ترک کردند. نخستین کشوری که اعلیحضرتین از آن بازدید خواهند کرد سنگاپور است. هواپیمای آورنده اعلیحضرتین ساعت ۱۲ و سی دقیقه در فرودگاه سنگاپور بر زمین نشست و پرزیدنت هنری شیرز و بانو از اعلیحضرتین در پای پلکان هواپیما پیشباز کردند.

در آستانه سفر اعلیحضرتین به سنگاپور مطبوعات این کشور در نوشتارهای بی شماری به شناساندن کشور ایران امروز و ستایش از رهبری شاهنشاه آریامهر پرداختند. رسانه‌های سنگاپور در باره تصمیم دولت ایران مبنی بر کمک به کشورهای کم درآمد می‌نویسند، پس از این که کنترل کامل صنایع نفت خود را به عهده گرفت، شاهنشاه در یک پیشنهاد انقلابی اعلام فرمودند که ایران از راه تشکیل یک صندوق ملی بی طرف مرکب از کشورهای صادر کننده نفت و پیشرفته به کشورهای کم درآمد کمک خواهد کرد، کشورهای دریافت کننده کمک در تصمیم‌های این صندوق دارای رای مساوی خواهند بود و مکنامارا رییس بانک جهانی هنگام اقامت در تهران پیشنهاد انقلابی شاهنشاه آریامهر را با «  طرح مارشال » که پس از جنگ جهانی دوم انجام یافت، تشبیه کرد. رسانه‌های سنگاپور و روزنامه‌ها با نوشتن مقاله‌های بی شمار و روشن ساختن پیشنهاد شاهشاه آریامهر مبنی بر تشکیل صندوق ملی بی طرف برای کمک به کشورهای کم درآمد از این پیشنهاد ستایش فراوان کرده و آن را مورد تجلیل قرار داده‌اند.

نخستین دور گفتگوهای شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت شیرز

ساعت ۹ بامداد ۲۸ شهریور ماه دکتر بنجامین هنری شیرز پرزیدنت سنگاپور و بانو شیرز در کاخ « ایستانا » اقامتگاه ویژه اعلیحضرتین با شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو دیدار کردند. دیدار شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت سنگاپور ۴۵ دقیقه به درازا کشید در این دیدار عباسعلی خلعتبری وزیر امور خارجه، وزیر ارتباطات سنگاپور، هرمز قریب رییس کل تشریفات شاهنشاهی، سفیر شاهنشاه آریامهر در بانکوک و تنی چند از پایوران والا مقام سنگاپور و همراهان اعلیحضرتین حضور داشتند. سپس از سوی اعلیحضرتین یک قالیچه نفیس ایرانی و یک جعبه جواهرنشان به پرزیدنت سنگاپور و بانو پیشکش شد. میزبانان اعلیحضرتین نیز یک تابلو نقاشی ارزنده و یک دوربین عکاسی با پوشش زر ساخت سنگاپور به میهمانان خود فراداشتند.

در روز نخست بازدید رسمی از سنگاپور، شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو از بندر مهم بازرگانی این کشور بازدید کردند. خودروی اعلیحضرتین ساعت ۹ و چهل و پنج دقیقه وارد پهنه تاسیسات بندری سنگاپور شد. اعلیحضرتین که گروهی از پایوران سنگاپور به همراهشان بودند، به درون قایق « برکاس » که ویژه میهمانان کشور سنگاپور است گام نهادند. در راستای گذر راه اعلیحضرتین با وجود باران تندی که می‌بارید، مردم سنگاپور گرد آمده بودند و به اعلیحضرتین ابراز شور و شادمانی می‌کردند. قایق اعلیحضرتین در سراسر بندر سنگاپور و اسکله‌های بندر « کلیفورد » تا « خلیج بلانکاه » با قایق‌های ویژه اسکورت می‌شد. در درازای این بازدید درباره چگونگی ترابر دریایی و فعالیت‌های اسکله‌های این بندر مهم که از دیدگاه حجم کار و امکانات فنی دومین بندر بزرگ آسیا و چهارمین بندر بزرگ جهان به شمار می‌رود، توضیحاتی از سوی رییس بنادر و کشتیرانی سنگاپور به آگاهی شاهانه رسید. کناره‌های بندرهای سنگاپور ژرف و بدین روی، از دیدگاه کشتیرانی و ترابر بار امتیاز مهمی برای بندر سنگاپور به شمار می‌رود. این بندر آمادگی دارد در چهار فصل سال پذیرای پهلو گرفتن کشتی‌ها و عملیات تخلیه باشد.

شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پس از دیدار از تاسیسات بنادر سنگاپور که یک ساعت به درازا کشید، رهسپار شهر « جورونگ » شدند. این شهر تا پایتخت سنگاپور نزدیک به ۲۵ کیلومتر فاصله دارد. ساعت ۱۱ و پانزده دقیقه شاهنشاه آریامهر با ورود به ساختمان شهرداری شهر « جورونگ » بازدید خود را از این شهر آغاز کردند. در جلوی ساختمان شهرداری، آقای « ون » رییس سازمان آبادانی شهر جورونگ خوش آمد گفت. آنگاه شاهنشاه آریامهر به سالن پذیرایی تشریف فرما شدند و پس از توشیح دفتر یادبود این شهر، به گزارش رییس هیات مدیره سازمان آبادانی گوش فرا دادند. سپس شاهنشاه آریامهر به کارخانه کشتی سازی تشریف فرما شدند. روسای بخش‌های گوناگون این کارخانه به پیشباز شاهنشاه آمدند، هنگام ورود شاهنشاه آریامهر در پهنه کارخانه با وجود ریزش فراوان باران، هزاران تن از کارگران و کارکنان دست از کار کشیدند و به شاهنشاه ایران زمین ابراز شور و شادمانی می‌کردند. در پهنه کارخانه آقای « ساکورای » رییس هیات مدیره کارخانه، گزارشی رسا به آگاهی همایونی رسانید که صنعت جوان کشتی سازی جورونگ می‌تواند کشتی‌های سنگین و اقیانوس پیما بسازد و در درازای سال‌های گذشته توانسته است که سه کشتی بزرگ بسازد.

شاهنشاه آریامهر سپس به پارک ملی جورونگ که در بالاترین جای شهر ساخته شده است تشریف فرما شدند و نهالی را در این پارک بر نشاندند. در کتیبه مرمرینی که در کنار نهال قرار داده شده است به زبان انگلیسی این جمله حک شده است « این نهال در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۱۹۷۴ به افتخار دیدار اعلیحضرت شاهنشاه آریامهر از جمهوری سنگاپور به دست معظم له غرس شده است »

شاهنشاه آریامهر، بیست و پنج دقیقه پس از نیم روز به بازدید خود از شهر « جورونگ » پایان دادند و به کاخ « ایستانا  » بازگشتند. در بازدید این شهر وزیر امور خارجه ایران و دیگر همراهان اعلیحضرت همایونی را همراهی می‌کردند.

میهمانی شام رسمی به سرفرازی اعلیحضرتین

۲۸ شهریور ماه به سرفرازی ورود اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی میهمانی شام رسمی در کاخ ایستانا برگزار شد. در این میهمانی نخست وزیر، وزیران کابینه و فرنشینان والامقام سنگاپور نیز بودند. نخست هنری بنجامین شیرز پرزیدنت سنگاپور در سخنانی به اعلیحضرتین خوش آمد گفت و افزود:

اعلیحضرتا

علیاحضرتا

دیدار اعلیحضرتین از سنگاپور رویدادی بسیار با اهمیت در تاریخ دو کشور به شما می‌رود. با وجودی که هر دو کشور ما در آسیا و در کناره اقاینوس هند قرار دارند، عملا هیچ گونه آشنایی میان دو کشور وجود نداشته است و ناآگاهی و فاصله جغرافیایی سبب دوری دو کشور از یکدیگر گردیده بود. تنها چند ماه پیش بود که دو کشور ما آغاز به مبادله سفیر کردند. تماس‌های فرهنگی و سیاسی میان دو ملت ما، ناچیز و با فاصله است و علت آن بیشتر آن است که هنوز نسبت به زمینه‌های بی شمار و مشترک خود آگاهی نداریم. دیدار اعلیحضرتین و کسانی که در رکاب همایونی هستند از سنگاپور، رسما به این دوران دراز انزوا پایان می‌بخشد، نشانه‌هایی وجود دارد که نوید گسترش هر چند آهسته ولی مداوم و روزافزون پیوندهای دوستانه میان دو کشور به میزان قابل توجه را می‌دهد. پخش مستقیم تلویزیونی برنامه گشایش بازی‌های آسیایی از راه ماهواره که به گونه‌ای بسیار جالب در کشور شما انجام پذیرفت، این احساس دوری را از میان برداشت، به ویژه هنگامی که ما توانستیم قهرمانان ملت خود را در این مسابقه‌ها و در میان ایرانیان تماشا کنیم. ایجاد پیوندهای مداوم میان دو کشور ما آغاز گسترش روز افزون و مداوم بازرگانی میان دو کشور ما به شمار می‌رود.

در درازای ده سال گذشته حجم مبادلات بازرگانی میان دو کشور پیوسته رو به افزایش بوده است و این بیشتر به سبب اراده اعلیحضرت شاهنشاه در راه نوسازی و دگرگون ساختن کشوری با کهن‌ترین تمدن و عظمت جهان به یک کشور صنعتی بوده است.

دیدار اعلیحضرت شاهنشاه از سنگاپور این کشور را به ناگهان آگاه کرد که ایران سرزمینی با آثار تاریخی کهن که نشان شکوه و عظمت گذشته آن است، چندان دور نبوده، بلکه کشور همسایه نزدیک و مهمی است که با شتاب هر چه بیشتر به کشوری نوین و صنعنی دگرگون می‌گردد و می‌رود تا عظمت جدیدی را با رهبری شاهنشاه به دست آورد و این امکان را پدیدمی‌آورد که مردم ایران با کمک درآمد عظیم نفتی کشور خود بتوانند بار دیگر قدرت و موضع سوق الجیشی کامل خود را بازیافته و خلیج پارس را با بیش از نیمی از نفت صادراتی جهان که از این منطقه به درون اقیانوس هند سرازیر می‌گردد، پاسداری نماید.

ما در سنگاپور، با شما هم عقیده هستیم که این اقیانوس باید آزاد بر جای بماند و همه کشورها بتوانند بدان دست یابند. اقیانوس هند باید منطقه‌ای با ثبات و رها از محدودیت‌های با ثبات و رها از محدودیت‌ها و موانع گردد. بدن روی، ما از کوشش‌های خستگی ناپذیر اعلیحضرت برای ترویج همکاری‌های گسترده تر منطقه‌ای و بین المللی پشتیبانی می‌کنیم. ما با علاقمندی ناظر دوراندیشی‌ها و درایتی هستیم که اعلیحضرت عمران اقتصادی و رفاه اجتماعی کشورشان را بر اساس آن طرح ریزی نموده ان. ایرانی سعادتمند، پر تحرک، و آینده نگر منبعی از قدرت و عاملی برای ثبات در کشورهای خلیج پارس و اقیانوس هند به شمار می‌رود.

در پایان آرزو دارم اقامت اعلیحضرتین با خود دوستی مردم سنگاپور را برای ملت و دولت ایران به ارمغان ببرند. تندرستی و خوشبختی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو و پیشرفت‌های ملت ایران را آرزومندم.

شاهنشاه آریامهر در آستانه سفر تاریخی به پنج کشور شرف آسیا و اقیانوسیه ایجاد یک اتحادیه همکاری « گسترده منطقه‌ای » را میان کشورهای حوزه و هم مرز اقیانوس هند پیشنهاد فرمودند. شاهنشاه فرمودند منافع مشترک این کشورها که عبارت است از: امنیت مناطق، آزادی کشتیرانی، مبادله بازرگانی میان خودو دیگر کشورهای جهان است، جملگی حکم می‌کند که دست همکاری به یکدیگر دهند. در میهمانی شام رسمی پرزیدنت شیرز و بانو در دومین و آخرین شب سفر رسمی به سنگاپور شاهنشاه آریامهر در پاسخ به سخنان پرزیدنت سنگاپور چنین فرمودند:

آقای رئیس جمهوری

مایلم مراتب سپاس خود را از سخنان محبت آمیز شما نسبت به خود و کشورم ابراز دارم. من همیشه از پیشرفت‌های سریع جمهوری شما در کلیه زمینه‌ها آگاه بوده‌ام و با فعالیت‌های شدید آبادانی و تلاش در بخش‌های اقتصادی و اجتماعی سنگاپور آشنایی داشته‌ام. بازدیدهایی که امروز از مراکز مختلف کشور شما مانند کارخانه‌های کشتی‌سازی و تعمیر کشتی، کارخانه‌های صنعتی و امور ساختمانی به عمل آوردم و نیز بازدیدهای امروز شهبانو از کشور شما، برای ما فرصتی فراهم ساخت تا از نزدیک شاهد کوشش‌های فعالانه جمهوری شما باشم. بنابراین من بیش از پیش در این عقیده استوار شدم که موفقیت‌هایی که نصیب کشور سنگاپور شده یکی از تجربیات اقتصادی مهم جهان است. البته باید اضافه کنم که موفقیت‌های کشور شما صرفاً منحصر به امور اقتصادی نبوده، بلکه پیشرفت‌های مربوط به زمینه‌های مختلف آموزشی، اجتماعی و غیره را نیز باید در نظر گرفت. به عنوان نمونه هفته گذشته ما در تهران شاهد پیروزی یکی از قهرمانان برجسته شما در هفتمین دوره بازی‌های آسیایی بودیم که برنده مدال طلا شد. همانطوری که اظهار داشتید کشور شما با آنکه یک جمهوری جوان است، طی مدت نسبتاً کوتاهی موفق شد در جهان امروز سرمشق همکاری و همزیستی میان گروه‌های مختلف مردم دنیا از نژادها و فرهنگ‌های گوناگون که به خاطر آرمانی مشترک و برای پیشرفت و رفاه ملی خود می‌کوشند قرار گیرد. در نتیجه ملت شما با کوشش‌های خستگی ناپذیر و با ابتکار خود سرزمین خویش را یکی از فعال‌ترین و شکوفاترین مراکز جهان ناز نظر اقتصادی و بازرگانی ساخت و سطحی عالی از آموزش و پرورش، بهداشت و زندگی اجتماعی ایجاد کرد.

ما می‌دیدیم که بیش از یک چهارم کلیه مردم کشور شما در حال حاضر برای تحصیل به مدارس می‌روند و دوازده هزار دانشجو در دانشگاه‌ها و پلی تکنیک این کشور به تحصیل اشغال دارند. بخصوص وجود این واقعیت که بودجه آموزش و پرورش سنگاپور بیست و پنج تا سی درصد بودجه کل این کشور را شامل می‌شود نشان می‌دهد که جمهوری شما در عین حال که فعالیت‌های وسیع اقتصادی را مورد توجه قرار می‌دهد، اهمیت زیادی هم برای آموزش و پرورش بشمار می‌رود. درباره فعالیت‌های صنعتی و اقتصادی جمهوری شما دیگر نیاز به بحث نیست، زیرا فعالیت‌های خستگی ناپذیر بخش صنعتی و تعمیر کشتی و گسترش پالایشگاه‌ها و منابع ذخیره نفت، کائوچو، مواد شیمیایی و صنایع مهندسی شما، این سرزمین را که در سر راه یکی از مهمترین خطوط کشتیرانی جهان قرار دارد، مرکز نمونه نوسازی و فعالیت ساخته است. تردیدی نیست که با توجه به واقعیتی که قبلاً متذکر شده‌ام گسترش سریع بازرگانی و برنامه‌های وسیع اقتصادی کشور شما بزودی منجر به ایجاد همکاری اقتصادی و بازرگانی میان دو کشور ما خواهد شد.

در گذشته کمبود وسائل ارتباطی میان ایران و سنگاپور جلب توجه می‌کرد، ولی اکنون وضع دگرگون شده است و با توسعه وسائل ارتباطی، ما دیگر زیاد دور از یکدیگر نیستیم. در آن روزها و قرن‌های بعد از آن کشتی‌های بازرگانی ایران از آب‌های میان سرزمین‌های سوماترا، چین و سنگاپور امروز عبور می‌کردند و بعلاوه از آغاز قرن حاضر تا کنون عده‌ای از بازرگانان ایران در سنگاپور اقامت کرده‌اند. امکانات همکاری‌های متقابل اقتصادی و بازرگانی بین سنگاپور و ایران در حال حاضر بسیار مناسب تر از گذشته است. یکی از عوامل اصلی همکاری ما نفت است که از ایران به کشور شما صادر می‌شود. برای صدور این محصول به کشور شما و به سایر کشورهای جهان تضمین امنیت خلیج فارس و اقیانوس هند حائز اهمیت حیاتی است.

آقای رئیس جمهوری، در این جا فرصت را غنیمت شمرده و فکر تازه همکاری منطقه‌ای گسترده‌ای را پیشنهاد می‌کنم. همکاری میان ایران با کشورهایی نظیر شبه قاره هند، پاکستان، بنگلادش، برمه، مالزی، سنگاپور و اندونزی که مرز شمالی و شرقی اقیانوس هند را تشکیل می‌دهند، تمام این کشورها مکمّل یکدیگرند. عده‌ای از آن‌ها دارای نوعی از منابع مورد نیاز کشورهای دیگر هستند، ولی منافع همه آن‌ها مشترک و عبارت است از امنیت مناطق، آزادی کشتیرانی، مبادله بازرگانی میان خودشان و میان کلیه کشورهای جهان. آمیزش اقتصادی، این کشورها را به خاطر بهبود وضع زندگی مردمشان گرد هم می‌آورد و در عین حال در اجرای این منظور ثبات منطقه را سبب می‌گردد و به تمام ملل جهان امکان پیوستن به آرمان مشترک ما را می‌دهد که منظور از آن زندگی صلح آمیز این ملل است. امنیت کشتیرانی یکی از نکاتی است که این ملل از هم اکنون باید برای آینده آن را در نظر بگیرند. من برا این عقیده‌ام که از جانب کشورهایی که به آن‌ها پیشنهاد همکاری خواهیم کرد و تمامی کشورهایی که درباره این همکاری اظهار نظر خواهند کرد هیچگونه تردیدی وجود نخواهد داشت. از دست دادن فرصت‌های همکاری باعث تأسف و حتی سرزنش خواهد شد، تأسف بخاطر اینکه شما فرصت کافی برای گردآوردن مردم و تحکیم رشته‌های مودّت و ایجاد همکاری و ثبات و امنیت بین آن‌ها را داشتید، ولی هیچگاه اقدامی در این مورد به عمل نیاوردید. در این باره تاریخ و مردمی که بعد از ما زندگی می‌کنند ما را به خاطر آنکه کوشش خود را در این راه بکار نبرده‌ایم سرزنش خواهند کرد.

بنابراین همانطوری که در نطق خود متذکر شدید ترویج همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی وسیع تر به منظور حفظ این راه اصلی صدور نفت به تمامی کشورهای جهان امری بسیار ضرور بشمار می‌رود.

آقای رئیس جمهوری، من به خوبی آگاهم که تحت رهبری خردمندانه و دوراندیشانه شما و کفایت و کاردانی جناب آقای لی کوان یو نخست وزیر جمهوری جوان سنگاپور، پیشرفت و سعادت مردم شما روزبروز توسعه خواهد یافت.

در پایان برای حضرت رئیس جمهوری سنگاپور و بانو سلامت و نیکبختی، و برای مردم سنگاپور رفاه و موفقیت‌های روزافزون آرزو می‌کنم.

پسواز رسمی از اعلیحضرتین

بازدید رسمی سه روزه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو از کشور سنگاپور ۲۹ شهریور ماه به پایان رسید. پرزیدنت شیرز و بانو از اعلیحضرتین در فرودگاه سنگاپور پسواز رسمی نمودند. در آیین پسواز، نخست وزیر و کابینه و نمایندگان پارلمان و هیات‌های سیاسی در سنگاپور در فرودگاه حضور داشتند. اعلیحضرتین با یک جت اختصاصی از سنگاپور رهسپار کانبرا پایتخت استرالیا شدند. پرواز از سنگاپور به کانبرا هفت ساعت و سی دقیقه به درازا می‌کشد. همزمان با ورود اعلیحضرتین به استرالیا، اقیانوسیه روزهای پایانی زمستان را پشت سر می‌گذارد و این قاره وارد بهار می‌شود. تفاوت فصلی اقیانوسیه با مداری که ایران در آن قرار دارد شش ماه است.