الگو:نوشتار برگزیده: تفاوت میان نسخه‌ها

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۸۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<!-- در اینجا نوشتاری برگزیده از میان درونمایه وبگاه مشروطه می‌آید. -->
<!-- در اینجا نوشتاری برگزیده از میان درونمایه وبگاه مشروطه می‌آید. -->
<onlyinclude>
<onlyinclude>
*
*
[[پرونده:ShahanshahSpeech23Esfand1346ZobehAhan2.mp4|thumb|left|240px|شاهنشاه کارخانه ذوب آهن آریامهر را بنیادمی‌کنند ۲۳ اسفند ۱۳۴۶ ]]
[[پرونده:ZohbeAhanAryamehrPlate1346.jpg|thumb|left|190px|لوحه بنیادگذاری ذوب آهن آریامهر]]
[[پرونده:ShahanshahZobehAhanFoundation1346.jpg|thumb|left|190px|شاهنشاه لوحه یادبود کارخانه ذوب آهن را در دل خاک می‌نهند]]
[[پرونده:ShahanshahShahbanouZobehAhan1346.jpg|thumb|left|190px|شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های طلا پروانه بتون ریزی کوره بلند ذوب آهن را می دهند]]


[[پرونده:ShahanshahAryamehrShahbanouAsrPahlaviExhibition16Shahrivar2535.jpg|thumb|left|160px|اعلیحضرتین در بازدید از نمایشگاه عصر پهلوی]]
'''[[ذوب آهن آریامهر]]''' - در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران با دست‌های خود نخستین لوحه زرین کارخانه ذوب آهن را درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:
[[پرونده:ShahanshahAryamehrShahbanouAsrPahlaviExhibition16Shahrivar2535a.jpg|thumb|left|160px|اعلیحضرتین در بازدید از نمایشگاه عصر پهلوی]]
[[پرونده:ShahanshahAryamehrShahbanouAsrPahlaviExhibition16Shahrivar2535b.jpg|thumb|left|160px|اعلیحضرتین در بازدید از نمایشگاه عصر پهلوی]]
به یاری ایزد توانا
[[پرونده:ShahanshahAryamehrShahbanouAsrPahlaviExhibition16Shahrivar2535d.jpg|thumb|left|160px|اعلیحضرتین در بازدید از نمایشگاه عصر پهلوی]]
[[پرونده:ShahanshahAryamehrShahbanouAsrPahlaviExhibition16Shahrivar2535g.jpg|thumb|left|160px|اعلیحضرتین در بازدید از نمایشگاه عصر پهلوی]]
[[پرونده:PahlaviEraExhibition16Shahrivar2535Shahanshahi.jpg|thumb|left|160px|]]
[[پرونده:PahlaviEraExhibition1Shahrivar2535Shahanshahi.jpg|thumb|left|160px|نمایشگاه بزرگ پیشرفت‌های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی]]


ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران


'''[[بازدید اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو از نمایشگاه عصر پهلوی ۱۶ شهریور ماه ۲۵۳۵ شاهنشاهی]]'''
نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم


۱۶ شهریور ماه ۲۵۳۵ شاهنشاه آریامهر، علیاحضرت شهبانو و والاحضرت همایون ولایتعهد دیروز به مدت سه ساعت و ده دقیقه از غرفه‌های مختلف نمایشگاه بزرگ پیشرفت‌های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی دیدن کردند. در این بازدید اعلیحضرتین پیاده و با واگونت ويزه بخش بزرگی از این نمایشگاه را بازدید دقیق فرمودند. شاهنشاه آریامهر هنگام بازدید از نمایشگاه پیشرفت‌‎های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی خبرنگاران خبرگزاری وسایل ارتباط جمعی را به حضور پذیرفتند و به پرسش‌های آنان پاسخ دادند. شاهنشاه نخست نظرشان را درباره برگزاری این نمایشگاه بخصوص از این جهت که تا چه حد توانسته است پیشرفت‌های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی را نشان دهد، بیان کردند و فرمودند:
یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی


'''از مصاحبه اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر به هنگام بازدید از نمایشگاه پیشرفت‌های پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی ۱۶ شهریور ۲۵۳۵ شاهنشاهی'''
داشتن کارخانه ذوب آهن یکی از آرزوهای اعلیحضرت رضا شاه بزرگ بود زیرا که کارخانه ذوب آهن نخستین و بنیادی‌ترین گام در جهت گسترش پای‌ساخت‌های کشور ایران بود. از کشور ایران در درازای ۱۳۰ سال سلطنت بیگانه مغول قاجار بر کشور ایران، تنها ویرانه‌ای با بیمارهای گوناگون و مردمی بیسواد بر جای مانده بود. بیشتر مردم ایران کشاورزانی بودند که بر روی زمین‌هایی کار می‌کردند که خانواده قاجار مغول آن زمین‌های کشاورزی ایران را میان خود تقسیم کرده بودند و خود را مالکان بزرگ می‌نامیدند. این فئودال‌های قاجاری مالک زمین و جان رعیت‌ها یا برزگران ایرانی بودند. در چنین کشوری رضا شاه بزرگ نخستین شاهنشاه ایرانی، پس از حمله تازی با رای مردم ایران و تصویب مجلس شورای ملی، شاهنشاه ایران شد. همین مجلس شورای ملی، نمایندگان ملت ایران، سرانجام سلسله منفور مغول قاجار را منقرض کردند و پادشاهی را به رضا شاه پهلوی دادند و بنیاد ایران نوین آغاز گردید.


شاهنشاه آریامهر هنگام بازدید از نمایشگاه پیشرفت‌‎های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی خبرنگاران خبرگزاری وسایل ارتباط جمعی را به پیشگاه همایونی پذیرفتند و به پرسش‌های آنان پاسخ دادند. شاهنشاه نخست نظرشان را درباره برگزاری این نمایشگاه به ویژه از این جهت که تا چه حد توانسته است پیشرفت‌های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی را نشان دهد، بیان کردند و فرمودند:
۳ دی ماه ۱۳۰۶ قانون کوتاه کردن زمان مناقصه ابزار و ساختمان ذوب آهن  از مجلس شورای ملی گذشت. در روز ۱۱ دی ماه از سوی دولت آگهی مناقصه ذوب آهن در ایران چاپ شد. ۱۴ دی ماه از سوی وزارت خارجه آگهی مناقصه کارخانه ذوب آهن ایران در روزنامه‌های برجسته آلمان، فرانسه و انگلستان به چاپ رسید. پیش از این پروژه ذوب آهن و بنیاد کارخانه ذوب آهن در شمال کشور برای ساختن ریل راه‌آهن برنامه ریزی شده بود. این کار با تصویب ساختمان راه آهن میان خرمشهر و بندر خورموسی (بندر شاهپور) از سوی مجلس شورای ملی آغاز شد. از بودجه ۴،۵ میلیون تومانی که برای این کار ویژه شده بود، کارشناسان آلمانی استخدام شدند تا درباره ساخت و راه اندازی کارخانه  ذوب آهن در ایران بررسی‌های نیازین را انجام دهد. سرانجام پروژه ذوب آهن به پایان سال ۱۳۰۷ فراافکنده شد.


: مسلماً یک قسمت از پیشرفت‌ها در اینجا منعکس شده‌است. منتها وضعی که قبل از ۱۲۹۹ وجود داشت، به معرض نمایش گذاشته نشده و شاید همین بهتر باشد، برای اینکه آن وضع به قدری اسف‌آور و دلگیرکننده بود، که شاید نمایش آن هم باعث رنجش روحی انسان می‌شد. کارهایی که انجام شده، تا حدی منعکس است و بیشتر از این هم شاید امکان نداشت. حالا ما نزدیک سه ساعت است در اینجا هستیم و با سرعت هر چه تمامتر از غرفه‌ها گذشتیم، با این وصف می‌شود گفت که چیز زیادی ندیدیم. چنین نمایشگاهی به این بزرگی فرصت خیلی بیشتر برای بازدید می‌خواهد و اتفاقاً یکی از سؤالات من این بود که از این همه جمعیتی که آمده، چند نفر ممکن است برای دفعه دوم و سوم و چهارم احیاناً آمده‌باشند؟
۲۱ آبان ماه ۱۳۱۶ نخستین قرارداد برای ساختن کارخانه ذوب آهن ایران در کرج با کمپانی دماگ - کروپ آلمان ، پس از سال‌ها بررسی و ارزیابی، موافقت نامه‌ای میان دولت شاهنشاهی ایران و کنسرسیوم آلمانی (دماگ - کروپ) برای ساختن دو کوره با تولید روزانه ۱۵۰ تن، کارخانه فولاد، یک دستگاه نورد، ... ، ریخته‌گری، ابزار آهن ورزیده یا آهن نرم چکش خورده، خرد کننده ذغال سنگ، یک نیروگاه، و صنعت‌های وابسته چون آهک، امونیا و بنزول، قیر، چدن بسته شد. و قرار بر این شد که در درازای سه سال ساختن کارخانه ذوب آهن پایان یابد و ۱۲۰۰ کارگر به استخدام کارخانه درآیند. کار از روی برنامه پیش می‌رفت، تا اینکه در سال ۱۳۲۰ هنگامی ارتش شوروی و انگلستان ایران را بمباران کردند و کشور را ایران به اشغال نظامی این دو کشور استعماری در آمد، هنوز کارخانه ذوب آهن ناتمام بود. این بدان معنا بود که همه پروژه کارخانه ذوب آهن به خطر افتاد، زیرا که پیوندها با آلمان بریده شد، که به نابودی پروژه انجامید. بخشی از ماشین‌های کارخانه ذوب آهن در کشتی‌هایی به سوی بندرهای کشور ایران در راه بودند که از سوی ارتش متفقین مصادره شد و بخشی دیگر در کشور آلمان ماند و زنگ زد و از میان رفت.  
: برای اینکه نمایشگاه به خوبی بازدید شود، موقع خوبی انتخاب نشده‌است، زیرا حالا هم وسط تابستان و هم ماه رمضان است و حق این بود که این نمایشگاه در ماه دیگری با مدت طولانی‌تری برگزار می‌شد. انشاءالله دفعات دیگر این ملاحظات بیشتر در نظر گرفته خواهدشد. البته ممکن است که هر یک از سازمان‌ها در یک فرصت زمان معینی کارهای خودشان را عرضه کنند، ولی شاید این امر تأثیری را که دیدار همه آنها در یک زمان در بیننده می‌گذارد، نگذارد. اگر مردم بیایند و در یک مجتمع همه چیزها را با هم ببینند، اثر آن شاید بیشتر باشد. بعضی از قسمت‌هایی که در این نمایشگاه دیده می‌شود، ممکن است بعداً در خود تهران تکرار بشود، یا اینکه آنها را به استان‌ها ببرند.
: شنیدم از استان‌ها برای دیدن این نمایشگاه به تهران آمده‌اند. اگر نمایشگاه خوبی در استان‌ها باشد، ممکن است به عکس مردم از تهران به آن استان‌ها برای تماشا بروند. به هر صورت ایجاد نمایشگاه برای تنویر افکار و پیشرفت دانش مردم کار خوبی است و این کار را باید در آینده بیشتر هم تکرار بکنیم.
: فکر نمی‌کنم لازم باشد موزه به خصوصی برای نگهداری عکس‌های یادبود ترتیب دهند، ولی هر موزه‌ای طبیعتاً اگر بخواهد یادگارهای این مملکت را نگاه بدارد، قسمتی از این عکس‌ها را خودبه‌خود خواهدداشت. اگر بخواهد تاریخ گوینده باشد.  


خبرنگار پرسید: اعلیحضرتا، چند بار امروز موقعی که عکس‌هایی ملاحظه می‌فرمودید و مربوط به دوران کودکی‌تان بود، خاطراتی را بر زبان آوردید، چند بار است که والاحضرت همایون ولایتعهد به همراه اعلیحضرت همایونی و علیاحضرت شهبانو به مراکزی می‌روند و از پیشرفت‌های مملکت بازدید می‌کنند. آیا نظر دارید که والاحضرت همایون ولیعهد راهمراه خودتان به بازدیدها و به برنامه‌ها ببرید؟
در روز ۳ شهریور ماه ۱۳۲۰ ارتش دو کشور استعمارگر شوروی و انگلستان شهرهای بی پدافند ایران را در شمال و جنوب ایران بمباران کردند و بسیاری از مردم ایران را کشتند و ویرانی های بسیار به بار آوردند و خاک ایران را اشغال کردند. استالین پافشاری کرد که رضا شاه بزرگ باید از ایران بیرون رود وگرنه شاهنشاهی را از ایران برخواهد انداخت. رضا شاه بزرگ در روز ۲۵ شهریور ماه ۱۳۲۰ کناره‌گیری خود را دستیه کرد و ولیعهد جوان ایران محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران شد.


:شاهنشاه فرمودند: البته هر روز یک قدری بیشتر، فعلاً ولیعهد مشغول درس است، درس جدی هم می‌خواند و مجبور است که نمرات خوب هم آخر سال بیاورد. این است که زیاد به این بازدیدها نمی‌توانیم ببریم چون یک مقداری ممکن است از درسش عقب بیفتد. ولی انشاءالله بیش از پیش این کار خواهد شد.  
۳۱ خرداد ماه ۱۳۴۴ اعلحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی و علیاحضرت شهبانو به دعوت هیات رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی به مسکو پرواز کردند عباس آرام وزیر امور خارجه ایران و سفیر شوروی در تهران زمینه‌های سفر شاهنشاه آریامهر را به شوروی و گفتگوها برای بنیاد نهادن کارخانه ذوب آهن در ایران در برابر صادر کردن گاز به شوروی را فراهم ساخته بودند. در فرودگاه مسکو آناستاس ایوانوویچ میکویان صدر هیات رییسه اتحاد جماهیر شوروی، الکسی کاسیگین، برژنف و دیگر بزرگان شوروی برای پیشباز شاهنشاه ایران و شهبانو در فرودگاه مسکو چشم به راه ورود اعلیحضرتین بودند.  
۱۳ مهر ماه ۱۳۴۴ موافقت‌نامه ایران و شوروی درباره بنیاد کارخانه ذوب‌آهن و کارخانه‌های ماشین‌سازی و لوله‌کشی گاز و صادرات گاز نفت ایران به شوروی دستینه شد.


خبرنگار دیگری پرسید: در مورد برگزاری نمایشگاه آیا به نظر شاهنشاه بهتر نیست که هر یک از سازمان‌ها در یک فرصت زمانی معین کارهای خودشان را عرضه کنند؟
در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی برای بنیاد کارخانه ذوب آهن آریامهر ساعت ۹ بامداد به اسپهان وارد شدند و مورد پیشباز استاندار و سران و بزرگان قرارگرفتند. پس از اجرای آیین احترام نظامی و گزارش نظامی فرمانده توپخانه، مهندس همایونفر استاندار اسپهان گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد. نزدیک به ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه شاهنشاه و شهبانو با هلیکوپتر از فرودگاه اسپهان پرواز کردند و در پهنه کارخانه در ۴۵ کیلومتری جاده اسپهان - شهر کرد در "ریزلنجان" فرود آمدند و مورد پیشباز نخست وزیر امیرعباس هویدا، مهندس ریاضی رییس مجلس شورای ملی، شریف امامی رییس مجلس سنا، وزیران، ژنرال‌های ارتش، نمایندگان دو مجلس و شماری از سران و بزرگان کشوری و لشکری و هزاران تن از اهالی ریزلنجان قرارگرفتند.


:شاهنشاه فرمودند: ممکن است ولی تأثیری که این‌ها رویهمرفته در یک شخص می‌گذارد ممکن است نگذارد، اگر بیایند و در یک مجتمعی همه چیزها را با هم ببینیند اثر آن شاید بیشتر باشد، ولی گفتم انتخاب ماه و مقدار فرصتش خوب نبود. می‌بایستی ماه بهتری را برای این کار انتخاب می‌کردند ولی نمایشگاه‌های یکی از این قسمت‌هایی که در این نمایشگاه دیده می‌شود ممکن است که در خود تهران تکرار بشود یا اینکه به استان‌ها ببرند. شنیدم از استان‌ها برای دیدین این نمایشگاه به تهران آمده‌اند. اگر نمایشگاه خوبی در استان‌ها باشد، ممکن است که از تهران بروند به آن استان‌ها برای تماشا. به هر صورت ایجاد نمایشگاه برای تنویر افکار و پیشرفت دانش مردم کار خوبی است و این کار را باید در آینده بیشتر هم تکرار کرد.  
نخست اعلیحضرتین از نمایشگاهی که در پهنه کارخانه برپاشده بود بازدید کردند. سپس اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به جای برنشاندن لوحه بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن رفتند. دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد و دکتر شیبانی مدیر عامل شرکت ملی ذوب آهن ایران گزارش‌هایی پیش از برنشاندن لوحه زرین کارخانه دادند. نخست دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد در گزارش خود گفت: با پیدایش این واحد غول آسا نه تنها به نحو بی‌سابقه‌ای بر قدرت صنعتی و فنی کشور افزوده می‌شود، بلکه چهره مناطق مرکزی ایران دگرگونی فاحشی می‌یابد. به خاطر این طرح برنامه‌های زیرسازی عظیمی به صورت ساختمان سد شاه عباس کبیر - راه آهن اسپهان به یزد و کرمان - گسترش شبکه برق و غیره در سراسر این منطقه در دست اجراست. سپس مدیر عامل شرکت ذوب آهن ایران دکتر شیبانی نیز گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد و با گفتن رقم‌هایی، بزرگی این پروژه را یادآورشد : پهنه درونی کارخانه ۷۰۰ هکتار - حجم عملیات خاکریزی و خاک برداری بیش از ۱۴ میلیون متر مکعب - ساختمان‌های فلزی و آرماتور و فلزات گوناگون ۱۴۵۰۰۰ تن - ماشین آلات کارگذاشته بیش از ۸۰۰۰۰ تن - لوله کشی درون کارخانه ۱۴۳۰ کیلومتر - سیم کشی و کابل کشی درون کارخانه ۳۸۰۰ کیلومتر می‌باشد. با به راه افتادن کارخانه ذوب آهن بیش از ۲۴۰۰۰ تن به کار گماشته خواهند شد که از بیش از ۲۵۰۰ تن دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها و ۱۶۰۰۰ تن تکنیسین و کارگر زبده و بیش از ۵۰۰۰ تن کارگار ساده خواهند بود.  


پس از شنیدن گزارش‌ها شاهنشاه با دست‌های خود نخستین لوحه زرین بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن را در درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند و در جایگاه ویژه برنشاندند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:


علیاحضرت شهبانو هنگام بازدید از نمایشگاه پیشرفت‌های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی در مصاحبه‌ای فرمودند:
به یاری ایزد توانا


من فکر می‌کنم برگزاری این گونه نمایشگاه‌ها واقعاً بسیار مفید است، زیرا مردم از جهات مختلف با فعالیت‌هایی که در مملکت هست از نزدیک آشنا می‌شوند. از آن مهمتر، با پیشرفت مملکت شریک می‌شوند. بعلاوه، هیچ چیزی از آن‌ها پنهان نمی‌ماند و هر قدر انسان با آن‌ها آشنایی پیدا کند، بیشتر نسبت به آن‌ها حس تعلق پیدا خواهد کرد و من امیدوارم که این قبیل نمایشگاه‌ها در شهرستان‌ها هم برگزار شود. البته نمایشگاه‌های کوچک‌تر تا نمایشگاه‌های دائمی که در استان‌ها یا شهرستان‌ها در تمام طول سال ترتیب یابد.
ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران


پرسیده شد، بنظر علیاحضرت شهبانو کدام بخش از نمایشگاه غرورآمیزتر از دیگر بخش ها بود؟
نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم


شهبانو فرمودند: با این سرعتی که ما از نمایشگاه بازدید کردیم، طبعاً تمام غرفه‌ها را ندیدم و واقعاً من الآن حضور ذهن ندارم که بگویم کدام غرورآمیزتر بوده، ولی هر قسمتی بنوبه خود غرورآمیز است. این نمایشگاه فعالیت‌ها و پیشرفت‌ها و همکاری تمام کسانی را نشان می‌دهد که در این راه زحمت کشیده‌اند.
یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی


پرسیده شد به نظر علیاحضرت شهبانو در زمانی که مدارس باز هستند بهتر نیست با یک برنامه‌ریزی بهتر دانش‌آموزان و دانشجویان را به نمایشگاه آورد و آنان را به بازدید از این نمایشگاه‌ها به نوعی ترغیب کرد؟
سرانجام شاهنشاه یکی از آرمان‌های ملی و آرزوهای دیرین هر ایرانی را جامه عمل پوشاندند. در این روز بزرگترین گام برای صنعتی کردن کشور برداشته شد که سرافرازی و سربلندی هر ایرانی را دربردارد. آنگاه شاهنشاه آریامهر پروانه بتون‌ریزی در جای بنای کوره بزرگ ذوب آهن را دادند. در این زمان اشک از چشمان باشندگان سرازیر شد. شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های زر و سیم در جای کوره بلند ذوب آهن بیاناتی ایراد فرمودند:
 
شهبانو فرمودند: البته برای همین است که می‌گویم این نوع نمایشگاه‌ها دائمی باشد و طبعاً هنگامی که در زمان مدارس برگزار شود حتماً بچه‌ها باید بیایند و توجیه شوند. به طوری که گفته می‌شود بعد از این نمایشگاه، نمایشگاه بین‌المللی برگزار می‌شود و افسوس که از قبل فکر نشده بود که در زمان بهتری نمایشگاه برگزار شود چون زحمت خیلی زیاد کشیده شده است.


دیدار شاهنشاه و شهبانو و والاحضرت همایون ولایتعهد از نمایشگاه پیشرفت‌های ۵۰ سال شاهنشاهی پهلوی که همه جا به کف زدن‌های صمیمانه و گرم مردم و کارکنان غرفه‌ها همراه بود، در ساعت ۱۳ و پانزده دقیقه به پایان رسید و اعلیحضرتین و والاحضرت ولایتعهد به کاخ شاهنشاهی بازگشتند.
امروز برای ملت ایران روز مبارک و میمونی است، زیرا یکی از آرزوهای دیرین ملی، به خواست خداوند متعال برآورده شده است. استقلال ما در صنایع توام است با استقلال ما در سیاست. ما مشغول پی ریزی پایه‌های استقلال صنعتی کشور هستیم و ذوب آهن که رشته وسیعی از صنایع فلزی است، استقلال ما را تا درجه زیادی تامین می‌کند. صنایع پتروشیمی، ماشین سازی و آلومینیوم نیز به مقدار وسیعی وسایل پیشرفت و ترقی این مملکت را فراهم خواهد کرد. مژده دیگری که باید به ملت ایران بدهیم وجود معادن مس است که به مقدار قابل توجه و مننابهی در ایران موجود است.


</onlyinclude>
</onlyinclude>


[[رده:مشروطه:صفحه اصلی]]
[[رده:مشروطه:صفحه اصلی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۱


شاهنشاه کارخانه ذوب آهن آریامهر را بنیادمی‌کنند ۲۳ اسفند ۱۳۴۶
لوحه بنیادگذاری ذوب آهن آریامهر
شاهنشاه لوحه یادبود کارخانه ذوب آهن را در دل خاک می‌نهند
شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های طلا پروانه بتون ریزی کوره بلند ذوب آهن را می دهند

ذوب آهن آریامهر - در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران با دست‌های خود نخستین لوحه زرین کارخانه ذوب آهن را درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:

به یاری ایزد توانا

ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران

نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم

یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی

داشتن کارخانه ذوب آهن یکی از آرزوهای اعلیحضرت رضا شاه بزرگ بود زیرا که کارخانه ذوب آهن نخستین و بنیادی‌ترین گام در جهت گسترش پای‌ساخت‌های کشور ایران بود. از کشور ایران در درازای ۱۳۰ سال سلطنت بیگانه مغول قاجار بر کشور ایران، تنها ویرانه‌ای با بیمارهای گوناگون و مردمی بیسواد بر جای مانده بود. بیشتر مردم ایران کشاورزانی بودند که بر روی زمین‌هایی کار می‌کردند که خانواده قاجار مغول آن زمین‌های کشاورزی ایران را میان خود تقسیم کرده بودند و خود را مالکان بزرگ می‌نامیدند. این فئودال‌های قاجاری مالک زمین و جان رعیت‌ها یا برزگران ایرانی بودند. در چنین کشوری رضا شاه بزرگ نخستین شاهنشاه ایرانی، پس از حمله تازی با رای مردم ایران و تصویب مجلس شورای ملی، شاهنشاه ایران شد. همین مجلس شورای ملی، نمایندگان ملت ایران، سرانجام سلسله منفور مغول قاجار را منقرض کردند و پادشاهی را به رضا شاه پهلوی دادند و بنیاد ایران نوین آغاز گردید.

۳ دی ماه ۱۳۰۶ قانون کوتاه کردن زمان مناقصه ابزار و ساختمان ذوب آهن از مجلس شورای ملی گذشت. در روز ۱۱ دی ماه از سوی دولت آگهی مناقصه ذوب آهن در ایران چاپ شد. ۱۴ دی ماه از سوی وزارت خارجه آگهی مناقصه کارخانه ذوب آهن ایران در روزنامه‌های برجسته آلمان، فرانسه و انگلستان به چاپ رسید. پیش از این پروژه ذوب آهن و بنیاد کارخانه ذوب آهن در شمال کشور برای ساختن ریل راه‌آهن برنامه ریزی شده بود. این کار با تصویب ساختمان راه آهن میان خرمشهر و بندر خورموسی (بندر شاهپور) از سوی مجلس شورای ملی آغاز شد. از بودجه ۴،۵ میلیون تومانی که برای این کار ویژه شده بود، کارشناسان آلمانی استخدام شدند تا درباره ساخت و راه اندازی کارخانه ذوب آهن در ایران بررسی‌های نیازین را انجام دهد. سرانجام پروژه ذوب آهن به پایان سال ۱۳۰۷ فراافکنده شد.

۲۱ آبان ماه ۱۳۱۶ نخستین قرارداد برای ساختن کارخانه ذوب آهن ایران در کرج با کمپانی دماگ - کروپ آلمان ، پس از سال‌ها بررسی و ارزیابی، موافقت نامه‌ای میان دولت شاهنشاهی ایران و کنسرسیوم آلمانی (دماگ - کروپ) برای ساختن دو کوره با تولید روزانه ۱۵۰ تن، کارخانه فولاد، یک دستگاه نورد، ... ، ریخته‌گری، ابزار آهن ورزیده یا آهن نرم چکش خورده، خرد کننده ذغال سنگ، یک نیروگاه، و صنعت‌های وابسته چون آهک، امونیا و بنزول، قیر، چدن بسته شد. و قرار بر این شد که در درازای سه سال ساختن کارخانه ذوب آهن پایان یابد و ۱۲۰۰ کارگر به استخدام کارخانه درآیند. کار از روی برنامه پیش می‌رفت، تا اینکه در سال ۱۳۲۰ هنگامی ارتش شوروی و انگلستان ایران را بمباران کردند و کشور را ایران به اشغال نظامی این دو کشور استعماری در آمد، هنوز کارخانه ذوب آهن ناتمام بود. این بدان معنا بود که همه پروژه کارخانه ذوب آهن به خطر افتاد، زیرا که پیوندها با آلمان بریده شد، که به نابودی پروژه انجامید. بخشی از ماشین‌های کارخانه ذوب آهن در کشتی‌هایی به سوی بندرهای کشور ایران در راه بودند که از سوی ارتش متفقین مصادره شد و بخشی دیگر در کشور آلمان ماند و زنگ زد و از میان رفت.

در روز ۳ شهریور ماه ۱۳۲۰ ارتش دو کشور استعمارگر شوروی و انگلستان شهرهای بی پدافند ایران را در شمال و جنوب ایران بمباران کردند و بسیاری از مردم ایران را کشتند و ویرانی های بسیار به بار آوردند و خاک ایران را اشغال کردند. استالین پافشاری کرد که رضا شاه بزرگ باید از ایران بیرون رود وگرنه شاهنشاهی را از ایران برخواهد انداخت. رضا شاه بزرگ در روز ۲۵ شهریور ماه ۱۳۲۰ کناره‌گیری خود را دستیه کرد و ولیعهد جوان ایران محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران شد.

۳۱ خرداد ماه ۱۳۴۴ اعلحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی و علیاحضرت شهبانو به دعوت هیات رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی به مسکو پرواز کردند عباس آرام وزیر امور خارجه ایران و سفیر شوروی در تهران زمینه‌های سفر شاهنشاه آریامهر را به شوروی و گفتگوها برای بنیاد نهادن کارخانه ذوب آهن در ایران در برابر صادر کردن گاز به شوروی را فراهم ساخته بودند. در فرودگاه مسکو آناستاس ایوانوویچ میکویان صدر هیات رییسه اتحاد جماهیر شوروی، الکسی کاسیگین، برژنف و دیگر بزرگان شوروی برای پیشباز شاهنشاه ایران و شهبانو در فرودگاه مسکو چشم به راه ورود اعلیحضرتین بودند. ۱۳ مهر ماه ۱۳۴۴ موافقت‌نامه ایران و شوروی درباره بنیاد کارخانه ذوب‌آهن و کارخانه‌های ماشین‌سازی و لوله‌کشی گاز و صادرات گاز نفت ایران به شوروی دستینه شد.

در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی برای بنیاد کارخانه ذوب آهن آریامهر ساعت ۹ بامداد به اسپهان وارد شدند و مورد پیشباز استاندار و سران و بزرگان قرارگرفتند. پس از اجرای آیین احترام نظامی و گزارش نظامی فرمانده توپخانه، مهندس همایونفر استاندار اسپهان گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد. نزدیک به ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه شاهنشاه و شهبانو با هلیکوپتر از فرودگاه اسپهان پرواز کردند و در پهنه کارخانه در ۴۵ کیلومتری جاده اسپهان - شهر کرد در "ریزلنجان" فرود آمدند و مورد پیشباز نخست وزیر امیرعباس هویدا، مهندس ریاضی رییس مجلس شورای ملی، شریف امامی رییس مجلس سنا، وزیران، ژنرال‌های ارتش، نمایندگان دو مجلس و شماری از سران و بزرگان کشوری و لشکری و هزاران تن از اهالی ریزلنجان قرارگرفتند.

نخست اعلیحضرتین از نمایشگاهی که در پهنه کارخانه برپاشده بود بازدید کردند. سپس اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به جای برنشاندن لوحه بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن رفتند. دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد و دکتر شیبانی مدیر عامل شرکت ملی ذوب آهن ایران گزارش‌هایی پیش از برنشاندن لوحه زرین کارخانه دادند. نخست دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد در گزارش خود گفت: با پیدایش این واحد غول آسا نه تنها به نحو بی‌سابقه‌ای بر قدرت صنعتی و فنی کشور افزوده می‌شود، بلکه چهره مناطق مرکزی ایران دگرگونی فاحشی می‌یابد. به خاطر این طرح برنامه‌های زیرسازی عظیمی به صورت ساختمان سد شاه عباس کبیر - راه آهن اسپهان به یزد و کرمان - گسترش شبکه برق و غیره در سراسر این منطقه در دست اجراست. سپس مدیر عامل شرکت ذوب آهن ایران دکتر شیبانی نیز گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد و با گفتن رقم‌هایی، بزرگی این پروژه را یادآورشد : پهنه درونی کارخانه ۷۰۰ هکتار - حجم عملیات خاکریزی و خاک برداری بیش از ۱۴ میلیون متر مکعب - ساختمان‌های فلزی و آرماتور و فلزات گوناگون ۱۴۵۰۰۰ تن - ماشین آلات کارگذاشته بیش از ۸۰۰۰۰ تن - لوله کشی درون کارخانه ۱۴۳۰ کیلومتر - سیم کشی و کابل کشی درون کارخانه ۳۸۰۰ کیلومتر می‌باشد. با به راه افتادن کارخانه ذوب آهن بیش از ۲۴۰۰۰ تن به کار گماشته خواهند شد که از بیش از ۲۵۰۰ تن دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها و ۱۶۰۰۰ تن تکنیسین و کارگر زبده و بیش از ۵۰۰۰ تن کارگار ساده خواهند بود.

پس از شنیدن گزارش‌ها شاهنشاه با دست‌های خود نخستین لوحه زرین بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن را در درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند و در جایگاه ویژه برنشاندند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:

به یاری ایزد توانا

ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران

نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم

یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی

سرانجام شاهنشاه یکی از آرمان‌های ملی و آرزوهای دیرین هر ایرانی را جامه عمل پوشاندند. در این روز بزرگترین گام برای صنعتی کردن کشور برداشته شد که سرافرازی و سربلندی هر ایرانی را دربردارد. آنگاه شاهنشاه آریامهر پروانه بتون‌ریزی در جای بنای کوره بزرگ ذوب آهن را دادند. در این زمان اشک از چشمان باشندگان سرازیر شد. شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های زر و سیم در جای کوره بلند ذوب آهن بیاناتی ایراد فرمودند:

امروز برای ملت ایران روز مبارک و میمونی است، زیرا یکی از آرزوهای دیرین ملی، به خواست خداوند متعال برآورده شده است. استقلال ما در صنایع توام است با استقلال ما در سیاست. ما مشغول پی ریزی پایه‌های استقلال صنعتی کشور هستیم و ذوب آهن که رشته وسیعی از صنایع فلزی است، استقلال ما را تا درجه زیادی تامین می‌کند. صنایع پتروشیمی، ماشین سازی و آلومینیوم نیز به مقدار وسیعی وسایل پیشرفت و ترقی این مملکت را فراهم خواهد کرد. مژده دیگری که باید به ملت ایران بدهیم وجود معادن مس است که به مقدار قابل توجه و مننابهی در ایران موجود است.

برگرفته از «https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=الگو:نوشتار_برگزیده&oldid=199621»