نمایش مبدأ برای ناصر خسرو (قصاید)/با خویشتن شمار کن ای هوشیار پیر

{{سرصفحه
| عنوان = [[ناصر خسرو (قصاید)]]
| مؤلف = ناصر خسرو
| قسمت =(با خویشتن شمار کن ای هوشیار پیر)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|با خویشتن شمار کن ای هوشیار پیر|تا بر تو نوبهار چه مایه گذشت و تیر}}
{{ب|تا بر سرت نگشت بسی تیر و نوبهار|چون پر زاغ بود سر و قامتت چو تیر}}
{{ب|گر ماه تیر شیر نبارید از آسمان|بر قیرگون سرت که فرو ریخته‌است شیر؟}}
{{ب|ز اول چنانت بود گمان اندر این جهان|کاریت جز که خور نه قلیل است و نه کثیر}}
{{ب|از خورد و برد و رفتن بیهوده هر سوئی|اینند سال بود تنت چون ستور پیر}}
{{ب|با ناز و بی نیاز به بیداری و به خواب|بر تن حریر بودت و در گوش بانگ زیر}}
{{ب|وان یار جفت جوی به گرد تو پوی پوی|با جعد همچو قیر و دمیده درو عبیر}}
{{ب|چون خر به سبزه رفته به نوروز و، در خزان|در زیر رز خزان شده با کوزه‌ی عصیر}}
{{ب|گفتی که خلق نیست چو من نیز در جهان|هم شاطر و ظریفم و هم شاعر و دبیر}}
{{ب|معنی به خاطرم در و الفاظ در دهان|همچون قلم به دست من اندر شده‌است اسیر}}
{{ب|دستم رسید بر مه ازیرا که هیچ وقت|بی من قدح به دست نگیرد همی امیر}}
{{ب|پیش وزیر با خطر و حشتمم ازانک|میرم همی خطاب کند «خواجه‌ی خطیر»}}
{{ب|چشمت همیشه مانده به دست توانگران|تا اینت پانذ آرد و آن خز و آن حریر}}
{{ب|یک سال بر گذشت که زی تو نیافت بار|خویش تو آن یتیم و نه همسایه‌ت آن فقیر}}
{{ب|اندر محال و هزل زبانت دراز بود|واندر زکات دستت و انگشتکان قصیر}}
{{ب|بر هزل وقف کرده زبان فصیح خویش|بر شعر صرف کرده دل و خاطر منیر}}
{{ب|آن کردی از فساد که گر یادت آید آن|رویت سیاه گردد و تیره شود ضمیر}}
{{ب|تیر و بهار دهر جفا پیشه خرد خرد|بر تو همی شمرد و تو خوش خفته چون حمیر}}
{{ب|تا آن جوان تیز و قوی را چو جاودان|این چرخ تیز گرد چنین کند کرد و پیر}}
{{ب|خمیده گشت و سست شد آن قامت چو سرو|بی‌نور ماند و زشت شد آن صورت هژیر}}
{{ب|وز تو ستوه گشت و بماندی ازو نفور|آن کس کز آرزوت همی کرد دی نفیر}}
{{ب|بنگر ز روزگار چه حاصل شدت جز آنک|با حسرت و دریغ فرو مانده‌ای حسیر}}
{{ب|دین را طلب نکردی و دنیا ز دست شد|همچو سپوس تر نه خمیری و نه فطیر}}
{{ب|دنیات دور کرد ز دین، وین مثل توراست|کز شعر بازداشت تو را جستن شعیر}}
{{ب|شر است جمله دنیا، خیر است دین همه|این شر باز داشتت از خیر خیره خیر}}
{{ب|خوش خوش فرود خواهد خوردنت روزگار|موش زمانه را توی، ای بی‌خبر، پنیر}}
{{ب|زین بد کنش حذر کن و زین پس دروغ او|منیوش اگر بهوش و بصیری و تیز ویر}}
{{ب|شیر زمانه زود کند سیر مرد را|چون تو همی نگردی ازین شیر سیر شیر؟}}
{{ب|خیره میازمای مر این آزموده را|کز ریگ ناسرشت خردمند را خمیر}}
{{ب|گر می‌بکرد خواهی تدبیر کار خویش|بس باشد ای بصیر خرد مر تو را وزیر}}
{{ب|این عالم بزرگ ز بهر چه کرده‌اند؟|از خویشتن بپرس تو، ای عالم صغیر}}
{{ب|ور می‌بمرد خواهند این زندگان همه|پوزش همی ز بهر چه باید بدین زحیر؟}}
{{ب|زی پیل و شیر و اشتر کایشان قوی ترند|ایزد بشیر چون نفرستاد و نه نذیر؟}}
{{ب|وانک این عظیم عالم گردنده صنع اوست|چون خواند مر مرا و چه خواهد ز من حقیر؟}}
{{ب|زین آفریدگان چو مرا خواند بی گمان|با من ضعیف بنده‌ش کاری است ناگزیر}}
{{ب|ورمان همی بباید او را شناختن|بی‌چون و بی چگونه، طریقی است این عسیر}}
{{ب|ور همچو ما خدای نه جسم است و نه گران|پس همچو ما چرا که سمیع است و هم بصیر؟}}
{{ب|ور چون تو جسم نیست چه باید همیش تخت؟|معنی تخت و عرش یکی باشد و سریر}}
{{ب|تن گور توست، خشم مگیر از حدیث من|زیرا که خشم گیر نباشد سخن پذیر}}
{{ب|از خویشتن بپرس در این گور خویش تو|جان و خرد بس است تو را منکر و نکیر}}
{{ب|این گور تو چنان که رسول خدای گفت|یا روضه‌ی بهشت است یا کنده‌ی سعیر}}
{{ب|بهتر رهی بگیر که دو راه پیش توست|سوی بهینه راه طلب کن یکی خفیر}}
{{ب|در راه دین حق تو به رای کسی مرو|کو را ز رهبری نه صغیر است و نه کبیر}}
{{ب|بی حجت و بصارت سوی تو خویشتن|با چشم کور نام نهاده‌است بوالبصیر}}
{{ب|بنگر که خلق را به که داد و چگونه گفت|روزی که خطبه کرد نبی بر سر غدیر}}
{{ب|دست علی گرفت و بدو داد جای خویش|گر دست او گرفت تو جز دست او مگیر}}
{{ب|ای ناصبی اگر تو مقری بدین سخن|حیدر امام توست و شبر وانگهی شبیر}}
{{ب|ور منکری وصیت او را به جهل خویش|پس خود پس از رسول نباید تو را سفیر}}
{{ب|علم علی نه قال و مقال است عن فلان|بل علم او چو در یتیم است بی‌نظیر}}
{{ب|اقرار کن بدو و بیاموز علم او|تا پشت دین قوی کنی و چشم دل قریر}}
{{ب|آب حیات زیر سخن‌های خوب اوست|آب حیات را بخور و جاودان ممیر}}
{{ب|پندیت داد حجت و کردت اشارتی|ای پور، بس مبارک پند پدر پذیر}}
{{پایان شعر}}