نمایش مبدأ برای ناصر خسرو (قصاید)/ای پیر، نگه کن که چرخ برنا

{{سرصفحه
| عنوان = [[ناصر خسرو (قصاید)]]
| مؤلف = ناصر خسرو
| قسمت =(ای پیر، نگه کن که چرخ برنا)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|ای پیر، نگه کن که چرخ برنا|پیمود بسی روزگار برما}}
{{ب|پیمانه‌ی این چرخ را سه نام است|معروف به امروز و دی و فردا}}
{{ب|فردات نیامد، و دی کجا شد؟|زین هر سه جز امروز نیست پیدا}}
{{ب|دریاست یکی روزگار کان را|بالا نشناسد کسی ز پهنا}}
{{ب|انجام زمان تو، ای برادر،|آغاز زمان تو نیست و مبدا}}
{{ب|امروز یکی نیست صد هزار است|بیهوده چه گوئی سخن به صفرا؟}}
{{ب|امروز دو تن گر نه هم دو بودی|من پیر چرا بودمی تو برنا؟}}
{{ب|ما مانده شده ستیم و گشته سوده|ناسوده و نامانده چرخ گردا}}
{{ب|برسایش ما را ز جنبش آمد،|ای پور، در این زیر ژرف دریا}}
{{ب|جنبنده فلک نیز هم بساید|هر چند که کمترش بود اجزا}}
{{ب|از سایش سرمه بسود هاون|گرچه تو ندیدیش دید دانا}}
{{ب|ساینده‌ی چیزی همان بساید|زین سان که به جنبش بسود ما را}}
{{ب|یکتاست تو را جان و جسمت اجزا|هرگز نشود سوده چیز تنها}}
{{ب|یکتا و نهان جان توست و، ایزد|یکتا و نهان است سوی غوغا}}
{{ب|یکتاست تو را جان ازان نهان است|یکتا نشود هرگز آشکارا}}
{{ب|با عامه که جان را خدای گوید|ای پیر، چه روی است جز مدارا؟}}
{{ب|پیدا ز ره فعل گشت جانت|افعال نیاید ز جان تنها}}
{{ب|تنها نه‌ای امروز چون نکوشی|کز علم و عمل برشوی به جوزا؟}}
{{ب|آنگه که مجرد شوی نیاید|از تو نه تولا و نه تبرا}}
{{ب|بنگر که بهین کار چیست آن کن|تا شهره بباشی به دین و دنیا}}
{{ب|که کرد بهین کار جز بهین کس؟|حلاج نبافد هگرز دیبا}}
{{ب|بی‌کار نه جان است جان، ازیرا|بی بوی نه مشک است مشک سارا}}
{{ب|تخم همه نیک و بد است جانت|این را به جهان در بسی است همتا}}
{{ب|کردار بد از جان تو چنان است|چون خار که روید ز تخم خرما}}
{{ب|تو خار توانی که بر نیاری،|ای شهره و دانا درخت گویا}}
{{ب|گفتار تو بار است و کاربرگ است|که شنود چنین بار و برگ زیبا}}
{{ب|گر تخم تو آب خرد بیابد|شاخ تو برآرد سر از ثریا}}
{{ب|برات خبر آرد از آب حیوان|برگت خبر آرد ز روی حورا}}
{{ب|در زیر برو برگ تو گریزد|گمراه ز سرمای جهل و گرما}}
{{ب|چون خار تو خرما شد، ای برادر|یکرویه رفیقان شوندت اعدا}}
{{ب|چون آب جدا شد ز خاک تیره|بر گنبد خضرا شود ز غبرا}}
{{ب|تاک رز از انگور شد گرامی|وز بی‌هنری ماند بید رسوا}}
{{ب|با آهو و نخچیر کوه مردم|از بی‌هنریشان کند معادا}}
{{ب|بر مرکب شاهان نامور یوز|از بس هنر آمد به کوه و صحرا}}
{{ب|پیغمبر میر است بور او را|بر مرکب میر است طور سینا}}
{{ب|اندر مثل من نکو نگه کن|گر چشم جهان بینت هست بینا}}
{{ب|گرچه تو ز پیغمبری و چون تو|با عقل سخن بی هشی و شیدا}}
{{ب|از طاعت میر است یوز وحشی|ایدون به سوی خاص و عام والا}}
{{ب|میر تو خدای است طاعتش دار|تا سرت برآید به چرخ خضرا}}
{{ب|از طاعت بر شد به قاب قوسین|پیغمبر ما از زمین بطحا}}
{{ب|آنجاش نخواندند تا به دانش|آن شهره مکان را نشد مهیا}}
{{ب|بر پایه علمی برآی خوش خوش|بر خیره مکن برتری تمنا}}
{{ب|آن را که ندانی چه طاعت آری؟|طاعت نبود بر گزاف و عمدا}}
{{ب|نشناخته مر خلق را چه جوئی|آن را که ندارد وزیر و همتا؟}}
{{ب|گوئی که خدای است فرد و رحمان|مولاست همه خلق و اوست مولا}}
{{ب|این کیست که تو نامهاش گفتی،|گر ویژه نه‌ای تو مگر به اسما؟}}
{{ب|جز نام ندانی ازو تو زیرا|که‌ت مغز پر است از بخار صهبا}}
{{ب|بر صورتت از دست خط یزدان|فصلی است نوشته همه معما}}
{{ب|آن خط بیاموز تا برآئی|از چاه سقر زی بهشت ماوا}}
{{ب|تا راه دبستان خط ندانی|خط را نشود پاک جانت جویا}}
{{ب|برجستن علم و قران و طاعت|آنگاه شود دلت ناشکیبا}}
{{ب|هرگز نرسد فهم تو در این خط|هرچند درو بنگری به سودا}}
{{ب|امی نتواند خط ورا خواند|امروز بنمایش مفاجا}}
{{ب|اینجاست به یمگان تو را دبستان|در بلخ مجویش نه در بخارا}}
{{ب|گنجی است خداوند را به یمگان|صدبار فزونتر ز گنج دارا}}
{{ب|بر گنج نشسته است گرد حجت|جان کرده منقا و دل مصفا}}
{{ب|در جیست ضمیرش نه بل که گنج است|بر گوهر گویا و زر بویا}}
{{پایان شعر}}