نمایش مبدأ برای منوچهری (قصاید و قطعات)/المنة لله که این ماه خزانست

{{سرصفحه
| عنوان = [[منوچهری (قصاید و قطعات)]]
| مؤلف = منوچهری
| قسمت =(المنة لله که این ماه خزانست)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|المنة لله که این ماه خزانست|ماه شدن و آمدن راه رزانست}}
{{ب|از بسکه درین راه رز انگور کشانند|این راه رز ایدون چو ره کاهکشانست}}
{{ب|چون قوس قزح برگ رزان رنگبر نگند|در قوس قزح خوشه‌ی انگور گمانست}}
{{ب|آبی چو یکی کیسگکی از خز زردست|در کیسه یکی بیضه‌ی کافور کلانست}}
{{ب|واندر دل آن بیضه‌ی کافور ریاحی|ده نافه و ده نافگک مشک نهانست}}
{{ب|وان سیب بکردار یکی مردم بیمار|کز جمله‌ی اعضا و تن او را دو رخانست}}
{{ب|یک نیمه رخش زرد و دگر نیمه رخش سرخ|این را هیجان دم و آن را یرقانست}}
{{ب|وان نار همیدون به زنی حامله ماند|واندر شکم حامله مشتی پسرانست}}
{{ب|تا می نزنی بر ز میش، بچه نزاید|چون زاد بچه، زادن و خوردنش همانست}}
{{ب|مادر، بچه‌ای، یا دو بچه زاید یا سه|وین نار چرا مادر سیصد بچگانست}}
{{ب|مادر بچه را تا ز شکم نارد بیرون|بستر نکند، وین نه نهانست عیانست}}
{{ب|اندر شکم او خود بچه را بسترکی زرد|کرده‌ست و بدو در ز سر بچه نشانست}}
{{ب|اکنون صفت بچه‌ی انگور بگویم|کاین هر صفتی در صفت او هذیانست}}
{{ب|انگور بکردار زنی غالیه رنگست|و او را شکمی همچو یکی غالیه دانست}}
{{ب|اندر شکمش هست یکی جان و سه تا دل|وین هر سه دل او را ز سه پاره ستخوانست}}
{{ب|گویند که حیوان را جان باشد در دل|و او را ستخوانی دل وجانست و روانست}}
{{ب|جان را نشنیدم که بود رنگ، ولی جانش|همرنگ یکی لاله که در لاله‌ستانست}}
{{ب|جان را نبود بوی خوش و بوی خوش او|چون بوی خوش غالیه و عنبر و بانست}}
{{ب|انگور سیاهست و چوماهست و عجب نیست|زیرا که سیاهی صفت ماه روانست}}
{{ب|عیبیش جز این نیست که آبستن گشته‌ست|او نوز یکی دخترکی تاز جوانست}}
{{ب|بی شوی شد آبستن، چون مریم عمران|وین قصه بسی طرفه‌تر و خوشتر از آنست}}
{{ب|زیرا که گر آبستن مریم به دهان شد|این دختر رز را، نه لبست و نه دهانست}}
{{ب|آبستنی دختر عمران به پسر بود|آبستنی دختر انگور به جانست}}
{{ب|آن روح خداوند همه خلق جهان بود|وین راح خداوند همه خلق جهانست}}
{{ب|گر قصد جهودان بد در کشتن عیسی|در کشتن این، قصد همه اهل قرانست}}
{{ب|آن را بگرفتند و کشیدند و بکشتند|وین را بکشند و بکشند، این به چه سانست}}
{{ب|آن، زنده یکی را و دو را کرد به معجز|وین، زنده‌گر جان همه خلق زمانست}}
{{ب|ناکشته‌ی کشته صفت روح قدس بود|ناکشته‌ی کشته صفت این حیوانست}}
{{ب|آن را، نگر از کشتن آنها چه زیان بود|این را، نگر از کشتن اینها چه زیانست}}
{{ب|آن را، پس سختی ز همه رنج امان بود|وین را، پس سختی ز همه رنج امانست}}
{{ب|آن را به سماوات مکان گشت و مر این را|بر دست امیران و وزیرانش مکانست}}
{{ب|چون دست وزیر ملک شرق که دستش|از باده گران نیست، که از جود گرانست}}
{{ب|شمس الوزرا احمد عبدالصمد آنکو|شمس‌الوزرا نیست که شمس الثقلانست}}
{{ب|آن پیشرو پیشروان همه عالم|چون پیشرو نیزه‌ی خطی که سنانست}}
{{ب|مهتر ز همه خلق جهان او به دو کوچک|مهتر به دو کوچک، به دلست و به زبانست}}
{{ب|درانه و دوزان به سر کلک نیابی|درانه و دوزان به سر کلک و بنانست}}
{{ب|اندر کرمش، هر چه گمان بود یقین شد|واندر نسبش، هر چه یقین بود گمانست}}
{{ب|خردش نگرش نیست، که خردک نگرشنی|در کار بزرگان همه ذلست و هوانست}}
{{ب|دینار دهد، نام نکو باز ستاند|داند که علی حال زمانه گذرانست}}
{{ب|مرحاشیه‌ی شاه جهان را و حشم را|هم مال دهنده‌ست و هم مال ستانست}}
{{ب|زیرا که ولایت چو تنی هست و درآن تن|این حاشیه شاه رگست و شریانست}}
{{ب|دستور طبیبست که بشناسد رگ را|چون با ضربان باشد و چون بی‌ضربانست}}
{{ب|چون با ضربانست کند قوت او کم|ورکم نکند، بیم خناق از هیجانست}}
{{ب|چون بی‌ضربان باشد، نیرو دهد او را|ورنه دل ملکت را بیم یرقانست}}
{{ب|این کار وزارت که همی‌راند خواجه|نه کار فلان بن فلان بن فلانست}}
{{ب|بود آن همگان را غرض و مصلحت خویش|این را غرض و مصلحت شاه جهانست}}
{{ب|هرگز ندهد خردمنش را بر خود راه|کز خردمنش محتشمانرا حدثانست}}
{{ب|از پشه عنا و الم پیل بزرگست|وز مور، فساد بچه‌ی شیر ژیانست}}
{{ب|خسرو تنه‌ی ملک بود او دله‌ی ملک|ملکت چو قرآن، او چو معانی قرانست}}
{{ب|ملکت چو چراگاه و رعیت رمه باشد|جلاب بود خسرو و دستور شبانست}}
{{ب|لشکر چو سگان رمه و دشمن چون گرگ|وین کار سگ و گرگ و رمه با رمه بانست}}
{{ب|ما را رمه‌بانیست نه زو در رمه آشوب|نه ایمن ازو گرگ و نه سگ زو به فغانست}}
{{ب|هرگز نکند با ضعفا سخت کمانی|با آنکه بداندیش بود، سخت کمانست}}
{{ب|تا بر بم و بر زیر نوای گل نوش است|تا بر گل بربار خروش ورشانست}}
{{ب|عمر و من او را نه قیاس و نه کران باد|چون فضل و منش را نه قیاس و نه کرانست}}
{{ب|بادا به بهار اندر چندانکه بهارست|بادا به خزان اندر چندانکه خزانست}}
{{پایان شعر}}

[[رده:دیوان منوچهری دامغانی]]