نمایش مبدأ برای مثنوی معنوی/توزیع کردن پای‌مرد در جمله‌ی شهر تبریز

{{سرصفحه
| عنوان = [[دفتر ششم مثنوی]]
| مؤلف = مولوی
| قسمت =(توزیع کردن پای‌مرد در جمله‌ی شهر تبریز و جمع شدن اندک چیز و رفتن آن غریب به تربت محتسب به زیارت و این قصه را بر سر گور او گفتن به طریق نوحه الی آخره)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|واقعه‌ی آن وام او مشهور شد|پای مرد از درد او رنجور شد}}
{{ب|از پی توزیع گرد شهر گشت|از طمع می‌گفت هر جا سرگذشت}}
{{ب|هیچ ناورد از ره کدیه به دست|غیر صد دینار آن کدیه‌پرست}}
{{ب|پای مرد آمد بدو دستش گرفت|شد بگور آن کریم بس شگفت}}
{{ب|گفت چون توفیق یابد بنده‌ای|که کند مهمانی فرخنده‌ای}}
{{ب|مال خود ایثار راه او کند|جاه خود ایثار جاه او کند}}
{{ب|شکر او شکر خدا باشد یقین|چون به احسان کرد توفیقش قرین}}
{{ب|ترک شکرش ترک شکر حق بود|حق او لا شک به حق ملحق بود}}
{{ب|شکر می‌کن مر خدا را در نعم|نیز می‌کن شکر و ذکر خواجه هم}}
{{ب|رحمت مادر اگر چه از خداست|خدمت او هم فریضه‌ست و سزاست}}
{{ب|زین سبب فرمود حق صلوا علیه|که محمد بود محتال الیه}}
{{ب|در قیامت بنده را گوید خدا|هین چه کردی آنچ دادم من ترا}}
{{ب|گوید ای رب شکر تو کردم به جان|چون ز تو بود اصل آن روزی و نان}}
{{ب|گویدش حق نه نکردی شکر من|چون نکردی شکر آن اکرام‌فن}}
{{ب|بر کریمی کرده‌ای ظلم و ستم|نه ز دست او رسیدت نعمتم}}
{{ب|چون به گور آن ولی‌نعمت رسید|گشت گریان زار و آمد در نشید}}
{{ب|گفت ای پشت و پناه هر نبیل|مرتجی و غوث ابناء السبیل}}
{{ب|ای غم ارزاق ما بر خاطرت|ای چو رزق عام احسان و برت}}
{{ب|ای فقیران را عشیره و والدین|در خراج و خرج و در ایفاء دین}}
{{ب|ای چو بحر از بهر نزدیکان گهر|داده و تحفه سوی دوران مطر}}
{{ب|پشت ما گرم از تو بود ای آفتاب|رونق هر قصر و گنج هر خراب}}
{{ب|ای در ابرویت ندیده کس گره|ای چو میکاییل راد و رزق‌ده}}
{{ب|ای دلت پیوسته با دریای غیب|ای به قاف مکرمت عنقای غیب}}
{{ب|یاد ناورده که از مالم چه رفت|سقف قصد همتت هرگز نکفت}}
{{ب|ای من و صد هم‌چو من در ماه و سال|مر ترا چون نسل تو گشته عیال}}
{{ب|نقد ما و جنس ما و رخت ما|نام ما و فخر ما و بخت ما}}
{{ب|تو نمردی ناز و بخت ما بمرد|عیش ما و رزق مستوفی بمرد}}
{{ب|واحد کالالف در رزم و کرم|صد چو حاتم گاه ایثار نعم}}
{{ب|حاتم ار مرده به مرده می‌دهد|گردگان‌های شمرده می‌دهد}}
{{ب|تو حیاتی می‌دهی در هر نفس|کز نفیسی می‌نگنجد در نفس}}
{{ب|تو حیاتی می‌دهی بس پایدار|نقد زر بی‌کساد و بی‌شمار}}
{{ب|وارثی نا بوده یک خوی ترا|ای فلک سجده کنان کوی ترا}}
{{ب|خلق را از گرگ غم لطفت شبان|چون کلیم الله شبان مهربان}}
{{ب|گوسفندی از کلیم الله گریخت|پای موسی آبله شد نعل ریخت}}
{{ب|در پی او تا به شب در جست و جو|وان رمه غایب شده از چشم او}}
{{ب|گوسفند از ماندگی شد سست و ماند|پس کلیم الله گرد از وی فشاند}}
{{ب|کف همی‌مالید بر پشت و سرش|می‌نواخت از مهر هم‌چون مادرش}}
{{ب|نیم ذره طیرگی و خشم نی|غیر مهر و رحم و آب چشم نی}}
{{ب|گفت گیرم بر منت رحمی نبود|طبع تو بر خود چرا استم نمود}}
{{ب|با ملایک گفت یزدان آن زمان|که نبوت را نمی‌زیبد فلان}}
{{ب|مصطفی فرمود خود که هر نبی|کرد چوپانیش برنا یا صبی}}
{{ب|بی‌شبانی کردن و آن امتحان|حق ندادش پیشوایی جهان}}
{{ب|گفت سایل هم تو نیز ای پهلوان|گفت من هم بوده‌ام دهری شبان}}
{{ب|تا شود پیدا وقار و صبرشان|کردشان پیش از نبوت حق شبان}}
{{ب|هر امیری کو شبانی بشر|آن‌چنان آرد که باشد متمر}}
{{ب|حلم موسی‌وار اندر رعی خود|او به جا آرد به تدبیر و خرد}}
{{ب|لاجرم حقش دهد چوپانیی|بر فراز چرخ مه روحانیی}}
{{ب|آنچنان که انبیا را زین رعا|بر کشید و داد رعی اصفیا}}
{{ب|خواجه باری تو درین چوپانیت|کردی آنچ کور گردد شانیت}}
{{ب|دانم آنجا در مکافات ایزدت|سروری جاودانه بخشدت}}
{{ب|بر امید کف چون دریای تو|بر وظیفه دادن و ایفای تو}}
{{ب|وام کردم نه هزار از زر گزاف|تو کجایی تا شود این درد صاف}}
{{ب|تو کجایی تا که خندان چون چمن|گویی بستان آن و ده چندان ز من}}
{{ب|تو کجایی تا مرا خندان کنی|لطف و احسان چون خداوندان کنی}}
{{ب|تو کجایی تا بری در مخزنم|تا کنی از وام و فاقه آمنم}}
{{ب|من همی‌گویم بس و تو مفضلم|گفته کین هم گیر از بهر دلم}}
{{ب|چون همی‌گنجد جهانی زیر طین|چون بگنجد آسمانی در زمین}}
{{ب|حاش لله تو برونی زین جهان|هم به وقت زندگی هم این زمان}}
{{ب|در هوای غیب مرغی می‌پرد|سایه‌ی او بر زمینی می‌زند}}
{{ب|جسم سایه‌ی سایه‌ی سایه‌ی دلست|جسم کی اندر خور پایه‌ی دلست}}
{{ب|مرد خفته روح او چون آفتاب|در فلک تابان و تن در جامه خواب}}
{{ب|جان نهان اندر خلا هم‌چون سجاف|تن تقلب می‌کند زیر لحاف}}
{{ب|روح چون من امر ربی مختفیست|هر مثالی که بگویم منتفیست}}
{{ب|ای عجب کو لعل شکربار تو|وان جوابات خوش و اسرار تو}}
{{ب|ای عجب کو آن عقیق قندخا|آن کلید قفل مشکل‌های ما}}
{{ب|ای عجب کو آن دم چون ذوالفقار|آنک کردی عقل‌ها را بی‌قرار}}
{{ب|چند هم‌چون فاخته کاشانه‌جو|کو و کو و کو و کو و کو و کو}}
{{ب|کو همان‌جا که صفات رحمتست|قدرتست و نزهتست و فطنتست}}
{{ب|کو همان‌جا که دل و اندیشه‌اش|دایم آن‌جا بد چو شیر و بیشه‌اش}}
{{ب|کو همان‌جا که امید مرد و زن|می‌رود در وقت اندوه و حزن}}
{{ب|کو همان‌جا که به وقت علتی|چشم پرد بر امید صحتی}}
{{ب|آن طرف که بهر دفع زشتیی|باد جویی بهر کشت و کشتیی}}
{{ب|آن طرف که دل اشارت می‌کند|چون زبان یا هو عبارت می‌کند}}
{{ب|او مع‌الله است بی کو کو همی|کاش جولاهانه ماکو گفتمی}}
{{ب|عقل ما کو تا ببیند غرب و شرق|روح‌ها را می‌زند صد گونه برق}}
{{ب|جزر و مدش بد به بحری در زبد|منتهی شد جزر و باقی ماند مد}}
{{ب|نه هزارم وام و من بی دست‌رس|هست صد دینار ازین توزیع و بس}}
{{ب|حق کشیدت ماندم در کش‌مکش|می‌روم نومید ای خاک تو خوش}}
{{ب|همتی می‌دار در پر حسرتت|ای همایون روی و دست و همتت}}
{{ب|آمدم بر چشمه و اصل عیون|یافتم در وی به جای آب خون}}
{{ب|چرخ آن چرخست آن مهتاب نیست|جوی آن جویست آب آن آب نیست}}
{{ب|محسنان هستند کو آن مستطاب|اختران هستند کو آن آفتاب}}
{{ب|تو شدی سوی خدا ای محترم|پس به سوی حق روم من نیز هم}}
{{ب|مجمع و پای علم ماوی القرون|هست حق کل لدینا محضرون}}
{{ب|نقش‌ها گر بی‌خبر گر با خبر|در کف نقاش باشد محتصر}}
{{ب|دم به دم در صفحه‌ی اندیشه‌شان|ثبت و محوی می‌کند آن بی‌نشان}}
{{ب|خشم می‌آرد رضا را می‌برد|بخل می‌آرد سخا را می‌برد}}
{{ب|نیم لحظه مدرکاتم شام و غدو|هیچ خالی نیست زین اثبات و محو}}
{{ب|کوزه‌گر با کوزه باشد کارساز|کوزه از خود کی شود پهن و دراز}}
{{ب|چوب در دست دروگر معتکف|ورنه چون گردد بریده و متلف}}
{{ب|جامه اندر دست خیاطی بود|ورنه از خود چون بدوزد یا درد}}
{{ب|مشک با سقا بود ای منتهی|ورنه از خود چون شود پر یا تهی}}
{{ب|هر دمی پر می‌شوی تی می‌شوی|پس بدانک در کف صنع ویی}}
{{ب|چشم‌بند از چشم روزی کی رود|صنع از صانع چه سان شیدا شود}}
{{ب|چشم‌داری تو به چشم خود نگر|منگر از چشم سفیهی بی‌خبر}}
{{ب|گوش داری تو به گوش خود شنو|گوش گولان را چرا باشی گرو}}
{{ب|بی ز تقلیدی نظر را پیشه کن|هم برای عقل خود اندیشه کن}}
{{پایان شعر}}