نمایش مبدأ برای شاهنامه/پادشاهی شاپور پسر اردشیر سی و یک سال بود

{{سرصفحه
 | عنوان = [[شاهنامه]]
 | مؤلف = فردوسی
 | قسمت = (پادشاهی شاپور پسر اردشیر سی و یک سال بود)
 | قبلی = [[شاهنامه/پادشاهی اردشیر ۲|پادشاهی اردشیر ۲]]
  | بعدی = [[شاهنامه/پادشاهی اورمزد|پادشاهی اورمزد]]
 | یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|چو شاپور بنشست بر تخت داد|کلاه دلفروز بر سر نهاد}}
{{ب|شدند انجمن پیش او بخردان|بزرگان فرزانه و موبدان}}
{{ب|چنین گفت کای نامدار انجمن|بزرگان پردانش و رای‌زن}}
{{ب|منم پاک فرزند شاه اردشیر|سراینده‌ی دانش و یادگیر}}
{{ب|همه گوش دارید فرمان من|مگردید یکسر ز پیمان من}}
{{ب|وزین هرچ گویم پژوهش کنید|وگر خام گویم نکوهش کنید}}
{{ب|چو من دیدم اکنون به سود و زیان|دو بخشش نهاده شد اندر میان}}
{{ب|یکی پادشا پاسبان جهان|نگهبان گنج کهان و مهان}}
{{ب|وگر شاه با داد و فرخ پیست|خرد بی‌گمان پاسبان ویست}}
{{ب|خرد پاسبان باشد و نیک‌خواه|سرش برگذارد ز ابر سیاه}}
{{ب|همه جستنش داد و دانش بود|ز دانش روانش به رامش بود}}
{{ب|دگر آنک او بزمون خرد|بکوشد بمه ردی و گرد آورد}}
{{ب|به دانش ز یزدان شناسد سپاس|خنک مرد دانا و یزدان‌شناس}}
{{ب|به شاهی خردمند باشد سزا|به جای خرد زر شود بی‌بها}}
{{ب|توانگر شود هرک خشنود گشت|دل آرزو خانه‌ی دود گشت}}
{{ب|کرا آرزو بیش تیمار بیش|بکوش ونیوش و منه آز پیش}}
{{ب|به آسایش و نیک‌نامی گرای|گریزان شو از مرد ناپاک رای}}
{{ب|به چیز کسان دست یازد کسی|که فرهنگ بهرش نباشد بسی}}
{{ب|مرا بر شما زان فزونست مهر|که اختر نماید همی بر سپهر}}
{{ب|همان رسم شاه بلند اردشیر|بجای آورم با شما ناگزیر}}
{{ب|ز دهقان نخواهم جز از سی یکی|درم تا به لشکر دهم اندکی}}
{{ب|مرا خوبی و گنج آباد هست|دلیری و مردی و بنیاد هست}}
{{ب|ز چیز کسان بی‌نیازیم نیز|که دشمن شود مردم از بهر چیز}}
{{ب|بر ما شما را گشتاده‌ست راه|به مهریم با مردم نیک‌خواه}}
{{ب|بهر سو فرستیم کارآگهان|بجوییم بیدار کار جهان}}
{{ب|نخواهیم هرگز بجز آفرین|که بر ما کنند از جهان‌آفرین}}
{{ب|مهان و کهان پاک برخاستند|زبان را به خوبی بیاراستند}}
{{ب|به شاپور بر آفرین خواندند|زبرجد به تاجش برافشاندند}}
{{ب|همی تازه شد رسم شاه اردشیر|بدو شاد گشتند برنا و پیر}}
{{ب|وزان پس پراگنده شد آگهی|که بیکار شد تخت شاهنشهی}}
{{ب|به مرد اردشیر آن خردمند شاه|به شاپور بسپرد گنج و سپاه}}
{{ب|خروشی برآمد ز هر مرز و بوم|ز قیدافه برداشتند باژ روم}}
{{ب|چو آگاهی آمد به شاپور شاه|بیاراست کوس و درفش و سپاه}}
{{ب|همی راند تا پیش التوینه|سپاهی سبک بی‌نیاز از بنه}}
{{ب|سپاهی ز قیدافه آمد برون|که از گرد خورشید شد تیره‌گون}}
{{ب|ز التوینه هم‌چنین لشکری|بیامد سپهدارشان مهتری}}
{{ب|برانوش بد نام آن پهلوان|سواری سرافراز و روشن‌روان}}
{{ب|کجا بود بر قیصران ارجمند|کمند افگنی نامداری بلند}}
{{ب|چو برخاست آواز کوس از دو روی|ز قلب اندر آمد گو نامجوی}}
{{ب|وزین سو بشد نامدرای دلیر|کجا نام او بود گرزسپ شیر}}
{{ب|برآمد ز هر دو سپه کوس و غو|بجنبید در قلبگه شاه نو}}
{{ب|ز بس ناله‌ی بوق و هندی درای|همی چرخ و ماه‌اندر آمد ز جای}}
{{ب|تبیره ببستند بر پشت پیل|همی‌بر شد آوازشان بر دو میل}}
{{ب|زمین جنب جنبان شد و پر ز گرد|چو آتش درخشان سنان نبرد}}
{{ب|روانی کجا با خرد بود جفت|ستاره همی بارد از چرخ گفت}}
{{ب|برانوش جنگی به قلب اندرون|گرفتار شد با دلی پر ز خون}}
{{ب|وزان رومیان کشته شد سه هزار|بالتوینه در صف کارزار}}
{{ب|هزار و دو سیسد گرفتار شد|دل جنگیان پر ز تیمار شد}}
{{ب|فرستاد قیصر یکی یادگیر|به نزدیک شاپور شاه اردشیر}}
{{ب|که چندین تو از بهر دینار خون|بریزی تو با داور رهنمون}}
{{ب|چه گویی چو پرسند روز شمار|چه پوزش کنی پیش پروردگار}}
{{ب|فرستیم باژی چنان هم که بود|برین نیز دردی نباید فزود}}
{{ب|همان نیز با باژ فرمان کنیم|ز خویشان فراوان گروگان کنیم}}
{{ب|ز التوینه بازگردی رواست|فرستیم با باژ هرچت هواست}}
{{ب|همی بود شاپور تا باژ و ساو|فرستاد قیصر ده انبان گاو}}
{{ب|غلام و پرستار رومی هزار|گرانمایه دیبا نه اندر شمار}}
{{ب|بالتوینه در ببد روز هفت|ز روم اندر آمد به اهواز رفت}}
{{ب|یکی شارستان نام شاپور گرد|برآورد و پرداخت در روز ارد}}
{{ب|همی برد سالار زان شهر رنج|بپردخت بسیار با رنج گنج}}
{{ب|یکی شارستان بود آباد بوم|بپردخت بهر اسیران روم}}
{{ب|در خوزیان دارد این بوم و بر|که دارند هرکس بروبر گذر}}
{{ب|به پارس اندرون شارستان بلند|برآورد پاکیزه و سودمند}}
{{ب|یکی شارستان کرد در سیستان|در آنجای بسیار خرماستان}}
{{ب|که یک نیم او کرده بود اردشیر|دگر نیم شاپور گرد و دلیر}}
{{ب|کهن دژ به شهر نشاپور کرد|که گویند با داد شاپور کرد}}
{{ب|همی برد هر سو برانوش را|بدو داشتی در سخن گوش را}}
{{ب|یکی رود بد پهن در شوشتر|که ماهی نکردی بروبر گذر}}
{{ب|برانوش را گفت گر هندسی|پلی ساز آنجا چنانچون رسی}}
{{ب|که ما بازگردیم و آن پل به جای|بماند به دانایی رهنمای}}
{{ب|به رش کرده بالای این پل هزار|بخواهی ز گنج آنچ آید به کار}}
{{ب|تو از دانشی فیلسوفان روم|فراز آر چندی بران مرز و بوم}}
{{ب|چو این پل برآید سوی خان خویش|برو تازیان باش مهمان خویش}}
{{ب|ابا شادمانی و با ایمنی|ز بد دور وز دست اهریمنی}}
{{ب|به تدبیر آن پل باستاد مرد|فراز آوریدش بران کارکرد}}
{{ب|بپردخت شاپور گنجی بران|که زان باشد آسانی مردمان}}
{{ب|چو شد شه برانوش کرد آن تمام|پلی کرد بالا هزارانش گام}}
{{ب|چو شد پل تمام او ز ششتر برفت|سوی خان خود روی بنهاد تفت}}
{{ب|همی بود شاپور با داد و رای|بلنداختر و تخت شاهی به جای}}
{{ب|چو سی سال بگذشت بر سر دو ماه|پراگنده شد فر و اورنگ شاد}}
{{ب|بفرمود تا رفت پیش اورمزد|بدو گفت کای چون گل اندر فرزد}}
{{ب|تو بیدار باش و جهاندار باش|جهاندیدگان را خریدار باش}}
{{ب|نگر تا به شاهی ندارد امید|بخوان روز و شب دفتر جمشید}}
{{ب|بجز داد و خوبی مکن در جهان|پناه کهان باش و فر مهان}}
{{ب|به دینار کم ناز و بخشنده باش|همان دادده باش و فرخنده باش}}
{{ب|مزن بر کم‌آزار بانگ بلند|چو خواهی که بختت بود یارمند}}
{{ب|همه پند من سربسر یادگیر|چنان هم که من دارم از اردشیر}}
{{ب|بگفت این و رنگ رخش زرد گشت|دل مرد برنا پر از درد گشت}}
{{ب|چه سازی همی زین سرای سپنج|چه نازی به نام و چه نازی به گنج}}
{{ب|ترا تنگ تابوت بهرست و بس|خورد گنج تو ناسزاوار کس}}
{{ب|نگیرد ز تو یاد فرزند تو|نه نزدیک خویشان و پیوند تو}}
{{ب|ز میراث دشنام باشدت بهر|همه زهر شد پاسخ پای‌زهر}}
{{ب|به یزدان گرای و سخن زو فزای|که اویست روزی ده و رهنمای}}
{{ب|درود تو بر گور پیغمبرش|که صلوات تاجست بر منبرش}}
{{پایان شعر}}

[[رده:شاهنامه فردوسی]]