نمایش مبدأ برای جامی (اورنگ یکم سلسلةالذهب)/معتمر نام، مهتری ز عرب

{{سرصفحه
| عنوان = [[جامی (اورنگ یکم سلسلةالذهب)]]
| مؤلف = جامی
| قسمت =(معتمر نام، مهتری ز عرب)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|معتمر نام، مهتری ز عرب|رفت تا روضه‌ی نبی یک شب}}
{{ب|رو در آن قبله‌ی دعا آورد|ادب بندگی بجا آورد}}
{{ب|ناگه آمد به گوشش آوازی|که همی گفت غصه‌پردازی،}}
{{ب|کای دل امشب تو را چه اندوه است؟|وین چه بار گران‌تر از کوه است؟}}
{{ب|مرغی از طرف باغ ناله کشید|بر تو داغی بسان لاله کشید،}}
{{ب|واندرین تیره‌شب ز ناله‌ی زار|ساخت از خواب خوش تو را بیدار؟}}
{{ب|یا نه، یاری درین شب تاریک|از برون دور و از درون نزدیک}}
{{ب|بر تو درهای امتحان بگشود|خوابت از چشم خون‌فشان بر بود،}}
{{ب|بست هجرش کمر به کینه تو را|سنگ غم زد بر آبگینه تو را؟}}
{{ب|چه شب است این چو زلف یار دراز؟|چشم من ناشده به خواب فراز؟}}
{{ب|قیر شب قید پای انجم شد|مهر را راه آمدن گم شد}}
{{ب|این نه شب، هست اژدهای سیاه|که کند با هزار دیده نگاه}}
{{ب|تا به دم درکشد غریبی را|یا زند زخم بی‌نصیبی را}}
{{ب|منم اکنون و جان آزرده|زو دو صد زخم بر جگر خورده}}
{{ب|زخم او، جا درون جان دارد|گر کنم ناله، جای آن دارد}}
{{ب|کو رفیقی که بشنود رازم؟|واندرین شب شود هم آوازم؟}}
{{ب|کو شفیقی که بنگرد حالم|کز جدایی چگونه می‌نالم؟}}
{{ب|هرگزم این گمان نبود به خویش|کیدم اینچنین بلایی پیش}}
{{ب|ریخت بر سر بلای دهر، مرا|داد ناآزموده زهر، مرا}}
{{ب|هر که ناآزموده زهر خورد|چه عجب گر ره اجل سپرد؟}}
{{ب|چون بدین جا رساند ناله‌ی خویش|کرد با خامشی حواله‌ی خویش}}
{{ب|آتش او درین ترانه فسرد|شد خموش آنچنان که گویی مرد}}
{{ب|معتمر چون بدید صورت حال|بر ضمیرش نشست گرد ملال}}
{{ب|کنهمه نالش از زبان که بود؟|و آنهمه سوزش از فغان که بود؟}}
{{ب|چیست این ناله، کیست نالنده؟|باز در خامشی سگالنده؟}}
{{ب|آدمی؟ یا نه آدمی‌ست، پری‌ست|کدمی وار گرد نوحه‌گری‌ست؟}}
{{ب|کاش چون خاست از دلش ناله|ناله را رفتمی ز دنباله}}
{{ب|تا به نالنده راه یافتمی|پرده‌ی راز او شکافتمی}}
{{ب|کردمی غور در نظاره‌گری|دست بگشادمی به چاره‌گری}}
{{ب|چون بدین حال یک دو لحظه گذشت|حال آن دل‌رمیده باز بگشت}}
{{ب|تیز برداشت همچو چنگ آواز|غزلی جانگداز کرد آغاز}}
{{ب|غزلی سینه‌سوز و دردآمیز|غزلی صبرکاه و شوق‌انگیز}}
{{ب|حرف حرفش همه فسانه‌ی درد|نغمه‌ی محنت و ترانه‌ی درد}}
{{ب|اولش نور عشق را مطلع|و آخرش روز وصل را مقطع}}
{{ب|در قوافی‌ش شرح سینه‌ی تنگ|بحر او رهنما به کام نهنگ}}
{{ب|گه در او ذکر یار و منزل او|وصف شیرینی شمایل او}}
{{ب|گه در او عجز و خواری عاشق|قصه‌ی خاکساری عاشق}}
{{ب|گه در او محنت درازی شب|عمر کاهی و جانگدازی شب}}
{{ب|گه در او داستان روز فراق|حرقت داغ شوق و سوز فراق}}
{{ب|آن بزرگ عرب چو آن بشنید|جانب او شدن غنیمت دید}}
{{ب|تا شود واقف از حقیقت راز|رفت آهسته از پی آواز}}
{{ب|دید موزون جوانی افتاده|روی زیبا به خاک بنهاده}}
{{ب|لعل او غیرت عقیق یمن|شکر مصر را رواج‌شکن}}
{{ب|جبهه رخشنده در میان ظلام|همچو پر نور آبگینه‌ی شام}}
{{ب|بر رخش از دو چشم اشک‌فشان|مانده از رشحه‌ی جگر دو نشان}}
{{ب|داد بر وی سلام و یافت جواب|کرد بر وی ز روی لطف خطاب}}
{{ب|که «بدین رخ که قبله‌ی طلب است|به کدامین قبیله‌ات نسب است؟}}
{{ب|بر زبان قبیله نام تو چیست؟|آرزویت کدام و کام تو چیست؟}}
{{ب|دلت این گونه بی‌قرار چراست؟|همدمت ناله‌های زار چراست؟}}
{{ب|چیست چندین غزل‌سرایی تو؟|وز مژه خون دل گشایی تو؟»}}
{{ب|گفت: «از انصار دارم اصل و نژاد|پدرم نام من، عتیبه نهاد}}
{{ب|وآنچه از من شنیدی و دیدی|موجب آن ز من بپرسیدی،}}
{{ب|بنشین دیر! تا بگویم باز|زآنکه افسانه‌ای‌ست دور و دراز}}
{{ب|روزی از روزها به کسب ثواب|رو نهادم به مسجد احزاب}}
{{ب|روی در قبله‌ی وفا کردم|حق مسجد که بود ادا کردم}}
{{ب|بستم از جان نماز را احرام|کردم اندر مقام صدق قیام}}
{{ب|به دعا دست بر فلک بردم|پا به راه اجابت افشردم}}
{{ب|عفوجویان شدم به استغفار|از همه کارها و، آخر کار}}
{{ب|از میان با کناره پیوستم|به هوای نظاره بنشستم}}
{{ب|دیدم از دور یک گروه زنان|سوی آن جلوه گاه، گام‌زنان}}
{{ب|نه زنان بل ز آهوان رمه‌ای|هر یکی را ز ناز زمزمه‌ای}}
{{ب|از پی رقصشان به ربع و دمن|بانگ خلخال‌ها جلاجلزن}}
{{ب|بود یک تن از آن میان ممتاز|پای تا سر همه کرشمه و ناز}}
{{ب|او چو مه بود و دیگران انجم|او پری بود و دیگران مردم}}
{{ب|پای از آن جمع بر کناره نهاد|بر سرم ایستاد و لب بگشاد}}
{{ب|کای عتیبه! دل تو می‌خواهد|وصل آن کز غم تو می‌کاهد؟}}
{{ب|هیچ داری سر گرفتاری|کز غمت بر دلش بود باری؟}}
{{ب|با من این نکته گفت و زود برفت|در من آتش زد و چون دود برفت}}
{{ب|نه نشانی ز نام او دارم|نه وقوف از مقام او دارم}}
{{ب|یک زمان هیچ‌جا قرارم نیست|میل خاطر به هیچ کارم نیست}}
{{ب|نه ز سر خود خبر مرا، نه ز پای|می‌روم کوبه کوی و جای به جای»}}
{{ب|این سخن گفت و زد یکی فریاد|یک زمانی به روی خاک افتاد}}
{{ب|بعد دیری به خویش باز آمد|رخ به خون تر، ترانه‌ساز آمد}}
{{ب|شد خروشان به دلخراش آواز|غزلی سینه‌سوز کرد آغاز}}
{{ب|کای ز من دور رفته صد منزل!|کرده منزل چو جانم اندر دل!}}
{{ب|گرچه راه فراق می‌سپری،|سوی خونین‌دلان نمی‌گذری}}
{{ب|خواهشم بین، مباش ناخواه‌ام!|کز دو عالم همین تو را خواهم}}
{{ب|بی‌تو بر من بلای جان باشد|گرچه فردوس جاودان باشد}}
{{ب|چون بزرگ عرب بدید آن حال|به ملامت کشید تیر مقال}}
{{ب|کای پسر، زین ره خطا بازآی!|جای گم کرده‌ای، به جا بازآی!}}
{{ب|توبه کن از گناهکاری خویش|شرم‌دار از نه شرم‌داری خویش!}}
{{ب|نه مبارک بود هوس بر مرد|مردی‌ای کن، ازین هوس برگرد!}}
{{ب|گفت کای بی‌خبر ز ماتم عشق!|غافل از جانگدازی غم عشق!}}
{{ب|عشق هر جا که بیخ محکم کرد|شاخ از اندوه و میوه از غم کرد}}
{{ب|به ملامت نشایدش کندن|به نصیحت ز پایش افگندن}}
{{ب|مشک ماند ز بوی و، لعل از رنگ|فلک از جنبش و، زمین ز درنگ،}}
{{ب|لیک حاشا که یار دل‌گسلم|رخت بربندد از حریم دلم}}
{{ب|حرف مهرش که در دل تنگ است|همچو نقش نشسته در سنگ است}}
{{ب|آمد از عشق شیشه بر سنگ‌ام|به ملامت مزن به سر سنگ‌ام!}}
{{پایان شعر}}

[[رده:هفت اورنگ جامی]]