نمایش مبدأ برای برنامه عمرانی چهارم/سال ۱۳۵۱ خورشیدی فروردین تا خرداد ماه



۲۱ فروردین ماه ۱۳۵۱ ساعت ۵ و ۴۵ دقیقه بامداد زمین لرزه سختی به قدرت ۷ ریشتر شیراز را تکان داد. کانون زلزله، قیر و کارزین است و گفته می‌شود در این منطقه زمین لرزه آسیب‌های زیادی به بار آورده است. بامداد آقای پیروز استاندار فارس به همراه سرلشگر زندیه فرمانده ناحیه ژاندارمری فارس با هواپیما از شیر به منطقه قیر و کارزین پرواز کردند تا از نزدیک از جای رخداد زلزله بازدید کنند. منطقه قیر و کارزین در ۱۹۲ کیلومتری شیراز میان فیروزآباد و لار قرار دارد و یک منطقه گرمسیری است در این سرزمین ۱۸ هزار تن زندگی می‌کنند. هنگام رخداد زلزله در شیراز ساعت ۵ و سی و هفت دقیقه و ۱۴ ثانیه بود. همزمان با زلزله در شیراز و قیر و کارزین در فسا نیز زمین لرزه‌ای رخ داد. در جریان این زلزله سقف چند خانه قدیمی ترک برداشت و دیوار خانه‌ها شکافت. از سوی شیر و خورشید سرخ شیراز امدادگران شیر و خورشید با چادر و پتو کمک‌های اولیه با کامیون رهسپار قیر و کارزین گردیدند. همراه این اکیپ چند پزشک و دارو نیز به منطقه زلزله زده فرستاده شدند. 

بی درنگ پس از رسیدن خبرهای ناگوار از زلزله قیر و کارزین شاهنشاه آریامهر به والاحضرت شاهپور محمودرضا امر فرمودند که به جای رخداد زلزله بروند و کارهای امدادی را سرپرستی کنند. به امر شاهنشاه آریامهر ستاد امدادی زیر نظر نخست وزیر تشکیل شد و گزارش امور امدادی را لحظه به لحظه به آگاهی همایونی برساند. این ستاد زیر نظر شخص نخست وزیر و به مسئولیت سپهبد فاضلی سازمان یافت. 

ساعت یازده بامداد خبر رسید که یک تن ژاندارم زخمی و بی هوش که زیر آوار در دهستان « تنگ رومین » بخش قیر و کارزین بیرون کشیده شده بود، با هلیکوپتر به شیراز برده شد، ژاندارم کوتاه زمانی به هوش آمد و توانست بگوید « همه جا زیر و رو شده ... » . خلبان هلیکوپتر گفت که منطقه قیر و کارزین به سبب زلزله با خاک یک سان شده و نشانی از خانه‌ها و ساختمان‌ها وجود ندارد. هلیکوپتر آوردنده آقای پیروز استاندار فارس و سرلشگر زندیه فرمانده ناحیه ژاندارمری که برای بازدید رهسپار « قیر و کارزین » مرکز زلزله فارس شده بودند، به سبب ویرانی روستاها نتوانست به زمین بنشیند و دوباره به شیراز بازگشت. بر اساس گفته سرنشینان هلیکوپتر در منطقه‌ای به بزرگی ده‌ها هکتار از زمین هموار و خانه‌های روستایی نشانی نیست.

بر پایه گزارش ژئوفیزیک تهران مرکز این زلزله بخش قیر و کارزین و شدت آن ۹٫۵ و قدرت ویران کردن آن ۷ ریشتر بوده و تا شعاع ۴۰۰ کیلومتر وسعت داشته است. شیر و خورشید سرخ به آگاهی رساند که زلزله امروز فارس از زلزله لار در سال ۱۳۳۱ شدیدتر اما از زلزله خراسان در سال ۱۳۴۷ کمتر بوده است.

۲۲ فروردین ماه ۱۳۵۱ از بامداد روز گذشته تا نیم روز امروز در قیر و کارزین بیش از ۲۰ بار زمین لرزید و این سرزمین مانند گهواره تکان می‌خورد. کوه کارزین به هنگام رخداد زلزله فعالیت آتشفشانی داشته و هم اکنون از دهانه آن دود و گاز بیرون می‌آید. از ۶۰ آبادی این سرزمین ۴۵ آبادی با خاک یکسان شده است. امروز ۳۰۰۰ کیلو نان، ۵۰۰ کیلو خرما، ۱۰۰ کیلو قند، ۲۰ کیلو چای، ۳۰۰۰ بسته سیگار، ۱۰۰ بسته کبریت و ۹۶ چراغ بادی از سوی شیر و خورشید فارس با هلیکوپتر به قیر و کارزین فرستاده شده است. به آگاهی رسید که آقای شبانکاره بخشدار قیر و کارزین و همه خانواده اش، همسر و چهار فرزند هنگام زلزله در خواب بوده‌اند و کشته شده‌اند. 

[[رده:برنامه عمرانی چهارم ۱۳۴۷ - ۱۳۵۱]]
[[رده:سال ۱۳۵۱]]